Projecten
Producten
Bedrijven
Vacatures
Agenda
Awards
Podcasts
more_horiz
Videos
Magazine
Favorieten
Profiel
Uitloggen
Station Noord
Copyright: Jannes Linders
Station Noord
Copyright: Jannes Linders
Station Noord
Copyright: Jannes Linders
Station Noorderpark
Copyright: Jannes Linders
Station Noorderpark
Copyright: Jannes Linders
Station Noorderpark
Copyright: Jannes Linders
Station Amsterdam Centraal
Copyright: Jannes Linders
Station Amsterdam Centraal
Copyright: Jannes Linders
Station Amsterdam Centraal
Copyright: Jannes Linders
Station Amsterdam Centraal
Copyright: Jannes Linders
Station Rokin
Copyright: Jannes Linders
Station Rokin
Copyright: Jannes Linders
Station Vijzelgracht
Copyright: Jannes Linders
Station Vijzelgracht
Copyright: Jannes Linders
Station Vijzelgracht
Copyright: Jannes Linders
Station De Pijp
Copyright: Jannes Linders
Station De Pijp
Copyright: Jannes Linders
Station De Pijp
Copyright: Jannes Linders
Station De Pijp
Copyright: Jannes Linders
Station Europaplein
Copyright: Jannes Linders
Station Europaplein
Copyright: Jannes Linders
Noord-Zuidlijn Amsterdam officieel geopend
20 juli 2018, 11:59
Zaterdag is officieel de Noord-Zuidlijn in Amsterdam geopend. Tweeëntwintig jaar nadat de gemeenteraad het besluit tot de aanleg nam en vijftien jaar nadat de eerste spade in de grond werd gestoken gaat de metro op de lijn die het noorden en zuiden van de stad verbindt rijden. De zeven nieuwe (van de acht) stations zijn ontworpen door
Benthem Crouwel Architects
.
Het was een regelrecht hoofdpijndossier voor de politiek en bewoners in Amsterdam, de aanleg van de Noord-Zuidlijn. Er was vertraging, eigenlijk had de metro in 2011 al moeten rijden. Ook kostte het project uiteindelijk ruim twee keer zoveel als begroot, 3,1 miljard euro in plaats van 1,46 miljard.
“Er is heel veel gebeurd'', zo blikte Hoite Detmar, directeur van de Noord-Zuidlijn, eerder deze maand terug. “Het was een moeilijke start, met weinig draagvlak voor het project en weinig risicobudget.”
Bij Detmars aantreden waren in 2008 net de panden aan de Vijzelgracht verzakt en lag de bouw driekwart jaar stil. “Ik ben blij dat we sinds 2011-2012 in rustiger vaarwater zijn gekomen, al is het wel jammer dat we twee jaar geleden alsnog de startdatum moesten uitstellen naar aanleiding van de faillissementen van twee onderaannemers.”
Ook zijn er twee doden gevallen bij de aanleg. Zo kwam een automobilist om toen er een damwandplaat op zijn auto kwam en werd een medewerker aangereden door een metro bij station Zuid. “Dat heeft ongelofelijk veel impact gehad.”
Innovatie
De aanleg heeft, naast een snellere verbinding tussen Noord en Zuid, ook positieve zaken opgeleverd. Zo leidde het complexe project tot
innovatie in de tunnelbouwtechniek
en zijn er vele
archeologische vondsten
gedaan. Nog een noviteit: voor het eerst ter wereld is er een tunnel onder een gebouw afgezonken, het gaat om station Amsterdam Centraal.
Via de 9,7 kilometer lange Noord-Zuidlijn kunnen reizigers in een kwartier van Noord naar Zuid (en andersom) rijden. Er worden 121.000 reizigers per dag verwacht op de enige Nederlandse metrolijn waarvan meer dan de helft ondergronds ligt.
De Noord-Zuidlijn bestaat uit de metrostations Noord, Noorderpark, Amsterdam Centraal Station, Rokin, Vijzelgracht, De Pijp en Europaplein. Benthem Crouwel heeft in 1995, een jaar voor het officiële besluit tot de aanleg werd genomen, de opdracht voor het ontwerp van de stations binnengesleept.
Nieuwe openbare laag
Het tracé en de stations zijn bedacht als een nieuwe openbare laag in de stad, onder de straten en grachten die al eeuwenlang transport en vervoer mogelijk maken. Zoals die straten en grachten open in de publieke ruimte liggen, zijn ook de toegangen tot de stations open en onoverdekt en functioneren als een verlengde van de straat.
Een zo kort mogelijke route tussen perron en maaiveld maakt het onderhoud en beheer van de stations makkelijk en zorgt voor sociale veiligheid. De open ingangen leiden naar verdeelhallen die je nog steeds ervaart als onderdeel van de buitenwereld, en die tegelijk zicht bieden op de sporen. Zo loopt de publieke ruimte van de stad door tot ver onder de grond.
Elk station is uniek, meldt Benthem Crouwel. De architectuur wordt bepaald door de locatie en de ruimte die in het Amsterdamse stedenbouwkundig plan beschikbaar is gesteld. Tegelijk hebben de stations veel overeenkomsten en delen ze een architectonisch concept: de kortst mogelijke verbinding tussen straat- en perronniveau, en een vloeiende, continue logistieke routing die het reizigers mogelijk maakt als vanzelfsprekend hun weg te vinden.
Het gebruik van daglicht als leidend principe en het ontbreken van ondergrondse doolhoven overtuigde de selectiecommissie 23 jaar geleden om voor dit ontwerp te kiezen, laat Benthem Crouwel weten.
Gemakkelijk schoon te houden
De gebruikte materialen zijn in sommige gevallen speciaal voor de Noord-Zuidlijn ontwikkeld. Ze zijn gemakkelijk schoon te houden en te vervangen. De materialen in verschillende tinten grijs verbinden de stations met de stedelijke omgeving bovengronds, en geven de stations een terughoudende, kalme uitstraling. Transparantie en een uitgekiend lichtplan moeten elk station veilig, comfortabel en overzichtelijk maken.
Elk station is uitgerust met een speciaal voor dat station gemaakt kunstwerk. Zo ontstaat een publiek toegankelijke ondergrondse kunstroute met werken van (inter)nationale kunstenaars, gebaseerd op het thema ‘Van wijk tot wereld’.
De kunstwerken zijn geïnspireerd door de directe omgeving van de stations en verbinden de boven- en ondergrondse wereld met elkaar. Ze maken de stations herkenbaar en vergemakkelijken de oriëntatie van de reiziger.
Op station Rokin zijn daarnaast 10.000 van de 700.000 archeologische objecten tentoongesteld die tijdens de contructie op de locatie zijn opgegraven. De objecten liggen in grote glazen vitrines tussen de roltrappen.
Officiële opening
De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema verricht zaterdag de officiële opening van de Noord-Zuidlijn. Dezelfde dag vanaf 14.00 kunnen reizigers gratis via deze metrolijn reizen. Vanaf zondag gaat de dienstregeling in.
Trefwoorden
amsterdam
benthem crouwel architects
metro
noord-zuidlijn
Best gelezen
1
Team met Orange Architects, SO-IL, GAAGA en Geurst & Schulze ontwerpt gemengd bouwblok in Beurskwartier Utrecht
donderdag, 19 november
2
Rietveldprijs 2026 toegekend aan Wisselspoor Blok 10
maandag, 16 november
3
Cultuurfonds ondersteunt Geheugenpaviljoen van Studio L A en Kunstpunt Groningen
woensdag, 18 november
4
VO-campus Argonautenweg biedt onderwijs in groene omgeving
woensdag, 18 november
5
Design Museum Den Bosch toont architectonische platenhoezen
maandag, 16 november
Gerelateerde nieuwsberichten
Vernieuwde entree westelijke reizigerstunnel Amsterdam Centraal geopend
30 juni 2025
Amsterdam koppelt metrolijn 50 en 53 om capaciteit metronetwerk te verhogen
25 november 2025
Maatschappelijke coalitie: pak door met uitbreiding Noord-Zuidlijn
21 mei 2024
Alle werkzaamheden aan IJboulevard Amsterdam afgerond
18 april 2023
Noord-Zuidlijn volgens studie groot succes, maar niet overal
29 november 2021
Plan B: toeslag voor reizigers om doortrekken NZ-lijn te financieren
25 november 2021
Miljarden uit groeifonds naar openbaar vervoer in de Randstad
9 april 2021
Station Amsterdam Centraal wacht grote vernieuwing
29 januari 2021
Voorbereidingen bouw Vijzelgrachtgarage gestart
26 januari 2021
Alliantie wil 1 miljard bijdragen aan doortrekken NoordZuidlijn
13 november 2020
'Noord-Zuidlijn binnen tien jaar doorgetrokken naar Schiphol'
12 december 2019
Stationsgebied Schiphol voor 237 miljoen op de schop
22 november 2019
Benthem Crouwel Architects
2 september 2019
Benthem Crouwel ontwerpt appartementencomplex Praag
25 juni 2019
Noord-Zuidlijn is BNA Beste Gebouw van het Jaar 2019
17 mei 2019
Gouden A.A.P. 2019 voor Noord-Zuidlijn en Hotel Jakarta
17 april 2019
Bouw blok met woningen en hotels Amsterdam-Noord van start
23 januari 2019
'Rutte neemt regie OV Randstad op zich'
9 januari 2019
Schiphol wil snel ov-netwerk uitbreiden
8 januari 2019
Gerenoveerde Oostlijn Amsterdam officieel geopend
12 december 2018
SeARCH en Benthem Crouwel Architects winnen prijzen op World Architecture Festival
3 december 2018
Arcadis en Benthem Crouwel maken plan voor station San Jose
18 oktober 2018
Meervoudig ruimtegebruik maakt tunnels onveilig
4 oktober 2018
Amsterdam investeert 1,3 miljard in bouwgrond
19 september 2018
Opening Noord-Zuidlijn: ‘Een beetje meer lucht voor Amsterdam’
23 juli 2018
Opening Noord-Zuidlijn: ‘Een beetje meer lucht voor Amsterdam’
23 juli 2018
Video: Noord/Zuidlijn, één richting
20 juli 2018
Vernieuwd Beursplein en fietsenstalling officieel geopend
19 juli 2018
Noord-Zuidlijn blijkt archeologische goudmijn
14 juni 2018
Eerste reizigers testen Noord-Zuidlijn
20 april 2018
Amsterdamse Noord-Zuidlijn rijdt op 22 juli
6 april 2018
Bouw van Noord-Zuidlijn is afgerond
11 januari 2018
Vernieuwde entree westelijke reizigerstunnel Amsterdam Centraal geopend
30 juni 2025
Amsterdam koppelt metrolijn 50 en 53 om capaciteit metronetwerk te verhogen
25 november 2025
Maatschappelijke coalitie: pak door met uitbreiding Noord-Zuidlijn
21 mei 2024
Alle werkzaamheden aan IJboulevard Amsterdam afgerond
18 april 2023
Noord-Zuidlijn volgens studie groot succes, maar niet overal
29 november 2021
Plan B: toeslag voor reizigers om doortrekken NZ-lijn te financieren
25 november 2021
Miljarden uit groeifonds naar openbaar vervoer in de Randstad
9 april 2021
Station Amsterdam Centraal wacht grote vernieuwing
29 januari 2021
Voorbereidingen bouw Vijzelgrachtgarage gestart
26 januari 2021
Alliantie wil 1 miljard bijdragen aan doortrekken NoordZuidlijn
13 november 2020
'Noord-Zuidlijn binnen tien jaar doorgetrokken naar Schiphol'
12 december 2019
Stationsgebied Schiphol voor 237 miljoen op de schop
22 november 2019
Benthem Crouwel Architects
2 september 2019
Benthem Crouwel ontwerpt appartementencomplex Praag
25 juni 2019
Noord-Zuidlijn is BNA Beste Gebouw van het Jaar 2019
17 mei 2019
Gouden A.A.P. 2019 voor Noord-Zuidlijn en Hotel Jakarta
17 april 2019
Bouw blok met woningen en hotels Amsterdam-Noord van start
23 januari 2019
'Rutte neemt regie OV Randstad op zich'
9 januari 2019
Schiphol wil snel ov-netwerk uitbreiden
8 januari 2019
Gerenoveerde Oostlijn Amsterdam officieel geopend
12 december 2018
SeARCH en Benthem Crouwel Architects winnen prijzen op World Architecture Festival
3 december 2018
Arcadis en Benthem Crouwel maken plan voor station San Jose
18 oktober 2018
Meervoudig ruimtegebruik maakt tunnels onveilig
4 oktober 2018
Amsterdam investeert 1,3 miljard in bouwgrond
19 september 2018
Opening Noord-Zuidlijn: ‘Een beetje meer lucht voor Amsterdam’
23 juli 2018
Opening Noord-Zuidlijn: ‘Een beetje meer lucht voor Amsterdam’
23 juli 2018
Video: Noord/Zuidlijn, één richting
20 juli 2018
Vernieuwd Beursplein en fietsenstalling officieel geopend
19 juli 2018
Noord-Zuidlijn blijkt archeologische goudmijn
14 juni 2018
Eerste reizigers testen Noord-Zuidlijn
20 april 2018
Amsterdamse Noord-Zuidlijn rijdt op 22 juli
6 april 2018
Bouw van Noord-Zuidlijn is afgerond
11 januari 2018
Toon alles
Gerelateerde video's
Benthem Crouwel Architects
Nominatie voor de prijs voor Architect van het Jaar 2019
Andere nieuwsberichten
36e editie van Euregionale Architectuur Prijs gewonnen door Elena Thieves en Zoé Cavalier
Gisteren, 11:06
De eerste prijs ging dit jaar gedeeld naar Elena Thieves voor haar project ‘Das Wohnhochhaus’ en naar Zoé Cavalier voor haar project ‘From Invasive Seaweed to Insulation’.
Woonensemble Arons en Gelauff architecten houdt rekening met nieuwe en terugkerende bewoners
Gisteren, 09:00
Het woonensemble Johan Greivestraat in Amsterdam Nieuw-West is ontworpen voor jongeren, gezinnen en bewoners van de vroegere portiek-etageflat op deze plek.
Team met Orange Architects, SO-IL, GAAGA en Geurst & Schulze ontwerpt gemengd bouwblok in Beurskwartier Utrecht
19 november, 4:35
Achter de ritmiek van de kantoorgebouwen langs de Graadt van Roggeweg in Utrecht komt een gemengd bouwblok met 166 woningen, een integraal kindcentrum, horeca en een badhuis.
Bouw gestart van dubbel woongebouw voor senioren naar ontwerp van Studiospacious
19 november, 2:24
In Weesp is de bouw gestart van 66 levensloopbestendige huurwoningen verdeeld over twee woongebouwen. In opdracht van Ymere heeft Studiospacious de woongebouwen nauwkeurig afgestemd op de behoeften van senioren.
Volle orderboeken, krappe marges: Nederlandse bouw blijft kwetsbaar
Gisteren, 09:32
Nederlandse bouwbedrijven zijn aanzienlijk positiever over hun orderboeken dan hun Duitse en Franse concurrenten. Toch blijft de sector financieel kwetsbaar, waarschuwt kredietverzekeraar Allianz Trade in een nieuw internationaal bouwrapport.
Corporaties moeten vaker kiezen tussen verduurzaming en nieuwbouw
19 november, 10:13
Omdat gemiddeld op iedere woning 44 euro per maand toegelegd wordt, zijn corporaties vaker gedwongen tot een keuze tussen verduurzaming en nieuwbouw.
Onderzoeksbureau: groei batterijopslag zet komende jaren door
18 november, 12:47
Volgens Dutch New Energy Research verandert de Nederlandse markt voor zonne-energie en batterijopslag snel.
Datacenters verbruikten vorig jaar vijf procent Nederlandse stroom
18 november, 9:31
De stijging van het verbruik komt vooral door grote datacenters.
Extra onderzoek ACM naar bouwsector door groei aanbestedingen
17 november, 3:17
De grote vraag naar nieuwe woningen en renovatie van wegen en viaducten brengt meer risico's met zich mee op verboden afspraken.
Amsterdam investeert 142 miljoen in schoolgebouwen
17 november, 1:02
Met dit geld worden nieuwe scholen gebouwd en bestaande scholen vernieuwd of uitgebreid.
Ga naar het nieuws-archief
Ronnie Weessies
Redacteur
0
0
0
0
Voor een optimale gebruikservaring plaatst Architectenweb functionele cookies. Wat de verschillende cookies precies doen leggen we uit in een
overzicht
. Cookies van social media kun je optioneel
aanzetten
.
Akkoord
Instellingen
Feedback
Feedback
Wij horen graag jouw feedback. Laat je reactie achter en eventueel jouw e-mail adres.
Reactie
Verstuur