Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Scheepvaartmuseum terug in oude glorie

11 oktober 2011, 16:22

Vorige week is het Scheepvaartmuseum in Amsterdam heropend na een vier jaar durende verbouwing. Uitgangspunt bij deze ingreep was dat de bezoeker ‘de overrompelende schoonheid van het oorspronkelijke gebouw’ weer kan ervaren. Dok architecten heeft zich daarom laten inspireren door oude tekeningen.

Het gebouw waarin het Scheepvaartmuseum sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw huist, is in 1656 naar ontwerp van de toenmalige stadsarchitect Daniël Stalpaert gebouwd. Omdat het museum niet was toegerust op de verwachte 300.000 bezoekers per jaar, en het gebouw een opknapbeurt nodig had, werd in 2007 begonnen met een verbouwing.

Hermetisch gesloten
Wegens de oorspronkelijke functie als opslagplaats voor munitie had het gebouw een hermetisch gesloten karakter. Hoofdarchitect Liesbeth van der Pol ziet dit samen met de strenge classicistische opbouw als een kwaliteit.

“Maar het is geen makkelijk gegeven om van zo’n gebouw een modern eigentijds museum te maken en toch die kwaliteit te bewaren. Met deze tegenstelling moesten we aan de slag”, aldus de bureaupartner van Dok architecten.

Uit tekeningen van Stalpaert bleek dat het gebouw ooit was ontworpen met zichtassen die doorliepen naar de binnenplaats. “Deze zichtassen hebben we in ons ontwerp opnieuw opengemaakt”, zegt Van der Pol.

Dat is gebeurd door de classicistische opbouw en geometrie van het gebouw terug te brengen in de plattegronden. De vier risalieten dienen hierbij als stijg- en oriëntatiepunten. Ten behoeve van de helderheid hebben alle risalieten een eigen karakter.

Kap
De binnenplaats is dankzij het vrijmaken van de zichtassen gaan fungeren als centraal oriëntatie- en keuzepunt voor de bezoekers. Vanaf deze plek kunnen alle functies, waaronder de twaalf tentoonstellingen, worden bereikt. Om de bezoeker tegen weer en wind te beschermen, is de binnenplaats overdekt met een kap naar ontwerp van Laurent Ney.

“In het glas is een heel netwerk van lijnen aangebracht die ontleend zijn aan de oriëntatie van oude zeekaarten. Waar ze elkaar in het glas kruisen, kunnen de lichtpuntjes gaan branden. De overkapping is van buitenaf onzichtbaar en zal zonder structurele ingrepen weer ongedaan gemaakt kunnen worden”, vertelt Dok architecten.

Voor een prettige akoestiek op de binnenplaats, de nagalmtijd is beperkt tot drie seconden, heeft Dok architecten samen met ingenieursbureau LBP Sight een speciale tegelvloer ontwikkeld. “De travertintegels liggen op stalen roosters met daartussen een akoestische deken. Tussen de tegels zijn ‘naaldhakvriendelijke’, kruisvormige openingen aangebracht.”

Steigers
Om het gebouw in volle glorie te tonen, zijn ook de meeste steigers rondom weggehaald. De steiger, die naar de replica van het VOC-schip Amsterdam loopt, is vervangen en in de as van het gebouw gelegd. “De steigers die er lagen ontnamen de ware kracht van het gebouw. In Nederland zijn er niet zo heel veel gebouwen die echt in het water staan. Dit is heel bijzonder en deze kloekheid mag getoond worden”, zegt Van der Pol.

Dok architecten heeft ook het interieur van de kantoren, het restaurant, de bibliotheek en een aantal zalen ontworpen. Restauratiearchitect Kees Doornenbal (Rappange & Partners) was nauw bij de restauratie betrokken. De tentoonstellingen zijn ingericht naar ontwerp van Haley Sharp, Event Design, Atelier Brückner, Hypsos, Tinker en MET Studio.

Trefwoorden

liesbeth van der pol dok architecten laurent ney poly products kees doornenbal tinker hypsos scheepvaartmuseum amsterdam met studio rappange & partners

1	Finalisten presenteren ontwerp voor Shift Landmark in Rotterdam woensdag, 4 maart
2	Architect Oliver Thill op 55-jarige leeftijd overleden donderdag, 5 maart
3	Nieuwe Hittekaart Woningmarkt 2026 van BPD toont aanhoudende woningdruk dinsdag, 3 maart
4	Strijp-S krijgt woonbuurtje met karakteristieken voormalig Philips-terrein maandag, 2 maart
5	Haagse gemeenteraad stemt in met bouw van 11.400 woningen in nieuw stadscentrum maandag, 2 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

Cito en Grooteman weg bij Dok architecten

9 januari 2012

2011: De belangrijkste gebouwen

23 december 2011

Publieksattractie Tinker voor Nestlé geopend

15 juni 2016

Amsterdamse musea op duurzame toer

14 april 2011

Koepel Scheepvaartmuseum opgeleverd

25 mei 2011

Scheepvaartmuseum nog later open

22 april 2009

Jubileumuitgave over kunst bij rijksgebouwen

30 augustus 2011

Aftrap verbouwing Scheepvaartmuseum

5 juni 2009

Hernieuwd Scheepvaartmuseum gaat open

27 september 2011

“We hebben het opgevat als een landschappelijke opgave”

29 januari 2013

Vloer Scheepvaartmuseum wint innovatieprijs

7 november 2011

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Gesprek met Liesbeth van der Pol over vrijheid in het ontwerpen

27 mei 2022

Andere nieuwsberichten

André Kempe: ‘Het ging Oliver Thill om het geven van betekenis’

6 maart, 7:15

Agelopen maandag is architect Oliver Thill overleden. Zijn compagnon André Kempe gedenkt de man met wie hij al meer dan 35 jaar bevriend was en ruim een kwarteeuw geleden Atelier Kempe Thill oprichtte.

TconcepT transformeert voormalig warenhuis in Offenbach tot bibliotheek

6 maart, 3:54

Het 12.000 vierkante meter omvattende complex gaat in bredere zin fungeren als een cultuur- en educatiecentrum met vele functies. In 2027 moet Station Mitte, zoals het gebouw zijn volgende leven wordt genoemd, klaar zijn.

Werkstatt gaat verder zonder medeoprichter Niels Groeneveld

6 maart, 2:49

Medeoprichter van Werkstatt Niels Groeneveld stopt als partner bij het bureau, om zich te kunnen richten op zijn gezin en onderwijs. Floor Frings en Raoul Vleugels blijven het Eindhovense bureau leiden.

Binationaal ontwerpteam buigt zich over waterhuishouding Cartagena in Colombia

6 maart, 1:43

Een Colombiaans-Nederlands ontwerpteam met Felixx Landscape Architects & Planners en Witteveen+Bos moedigt Cartagena aan om haar relatie met water te heroverwegen en na te denken over een veerkrachtige toekomst

Kunstmuseum in Den Haag moet worden verbouwd

6 maart, 4:32

Daarvoor dient het museum in het Statenkwartier waarschijnlijk een tijd te sluiten.

Coen van Oostrom benoemd tot nieuwe voorzitter VNO-NCW

6 maart, 12:23

De oprichter van ontwikkelaar Edge volgt in die rol Ingrid Thijssen op, die deze week is begonnen als nieuwe bestuursvoorzitter van de TU Delft.

Rapport: lokaal klimaatbeleid schiet nog tekort

6 maart, 10:25

De makers van de zogeheten Toekomstmeter hebben het beleid van zeventig gemeenten doorgelicht.

Hardt Hyperloop failliet verklaard door rechtbank

5 maart, 11:37

Het Rotterdamse bedrijf was bezig met de ontwikkeling van technologie om mensen op hoge snelheid via capsules door een vacuümbuis te vervoeren.

Onderzoek: zeespiegel kustgebieden hoger dan in studies aangenomen

5 maart, 9:13

De zeespiegel aan de kust is in grote delen van de wereld waarschijnlijk hoger dan in veel wetenschappelijke studies wordt aangenomen.

Gelderland geeft voorrang aan vergunningen met minder stikstof

4 maart, 12:24

De plannen zijn onderdeel van het pakket maatregelen dat het Gelderse bestuur wil nemen om de vergunningverlening voor zaken als de woningbouw weer op gang te krijgen.

Ga naar het nieuws-archief