Groene daktuin verbindt stad en onderwijs
29 juni
In het hart van ’s-Hertogenbosch is een nieuwe groene campus met twee woongebouwen en een studiegebouw gerealiseerd. Het ontwerp verwijst naar de industriële historie van het gebied en versterkt tegelijk de verbinding met de omgeving. Voor de multifunctionele daktuin leverde Struyk Verwo Infra mixbestrating en lichtgewicht zitelementen. De campus aan de Onderwijsboulevard biedt 20.000 m² aan onderwijsruimtes, studio’s en appartementen voor Avans Hogeschool en BrabantWonen.
Meervoudig ruimtegebruik
Het geheel is gebouwd door Bouwbedrijf Van Wijnen. In de aanbesteding van het project was meervoudig ruimtegebruik het belangrijkste uitgangspunt. Toen in 2020 de aanbesteding werd gewonnen door architectuurstudio DP6 uit Delft en Bureau B + B Stedebouw en Landschapsarchitectuur uit Amsterdam, lag er al snel een grove schets voor de campus op tafel. Hannah Schubert, landschapsarchitect en directielid van Bureau B+B, vertelt over de speerpunten in het ontwerp:
“De nieuwe campus moest zich goed voegen in de omgeving. Het moest verwelkomend zijn voor studenten en docenten, maar ook voor buurtbewoners. Daarnaast was er de ambitie om reuring te brengen in een stenige omgeving en tegelijkertijd een groene ruimte te creëren met paden en verblijfsmogelijkheid. Niet alleen het gebouw, maar ook de buitenruimte moest op meerdere manieren worden benut.”
Het Paleiskwartier in Den Bosch was met haar typische infrastructuur een belangrijke inspiratiebron voor B+B, wat de campus met technische ondersteuning van ingenieursbureau SmitsRinsma heeft ontworpen. “Het gebied bestaat uit allerlei dwarsverbindingen. We hebben daarom in dit ontwerp een diagonale looplijn opgenomen, die tussen de gebouwen door meandert, maar wel een directe verbinding creëert naar het Centraal Station van Den Bosch. Mensen kiezen per slot van rekening het liefst de kortste route”, aldus Hannah.
Holle Solids voor daktuinen
Daktuinen zijn in toenemende mate een integraal onderdeel van gebiedsontwikkeling. Vooral daken van parkeergarages in stedelijk gebied worden steeds meer benut. Het meervoudig ruimtegebruik komt ook in dit project terug in de vorm van een parkeergarage die tevens dienstdoet als tuin en verblijfsruimte. Bureau B+B ging na gunning meteen aan de slag met de groenplannen voor het dak, zo vertelt Hannah:
“Bij daktuinen kun je niet zomaar starten met tekenen. Het is heel makkelijk om een groen beeld te schetsen, maar het echt laten werken vraagt om vooruitdenken en hier is specialistische kennis voor nodig. Architecten zien gelukkig steeds meer de noodzaak daarvan in, dus wij worden vaak al vanaf het begin betrokken om mee te denken over opbouw, draagvermogen enz. Toen we in dit project op zoek gingen naar elementen voor het dak, kwamen we al snel uit bij Struyk Verwo Infra. Ze hebben binnen het Solids assortiment ook holle varianten. Dat is ideaal natuurlijk, als je stevige bankjes wilt, maar de draagkracht van de ondergrond niet zo groot is.”
Mixbestrating
Naast de holle Solids leverde Struyk Verwo Infra ook de mixbestrating voor de campus. Hannah vertelt over de samenwerking: “We ontwierpen een patroon in verschillende kleurstellingen, waarmee de diagonale doorsteek wordt geaccentueerd. Door het machinale bestraten is het best een lastige puzzel om een patroon vloeiend in elkaar te laten lopen en ervoor te zorgen dat de ‘stempels’ niet leesbaar zijn. Struyk heeft hier veel ervaring mee, dus we hebben samen uitgedokterd wat het beste zou werken. Uiteindelijk kozen we voor lichte, warme tinten voor de ruimtes waar je verblijft, en een koele, grijs-blauwige mix voor de verharding op de diagonale doorsteek.”
Van Helvoirt Groenprojecten, verantwoordelijk voor de realisatie van de daktuin, schakelde als partner TTO Sloop & Infra in voor het afwerken en profileren van straatlagen, stellen van zitelementen en aanbrengen van de verharding. Arjan van Roessel, operationeel directeur bij TTO Sloop & Infra, vertelt over de realisatie van het project:
“De bestrating in dit project was een mix van drie verschillende stenen, van gladde tot grove structuur. Wat je vaak ziet bij mixbestrating is dat deze soms wat onderlinge hoogteverschillen hebben door verschillende producties en bewerkingen. Uiteindelijk hebben we dit opgelost door een minder verdichte straatlaag onder de stenen aan te brengen. Dankzij het vele zaagwerk sloot de bestrating mooi aan op de ronde zitelementen”.
TTO Sloop & Infra had veel contact met Struyk Verwo Infra over de leveranties van de mixbestrating en de Solids, iets dat best uitzonderlijk is. “Bij dit project hadden we meer contact dan gemiddeld met de leverancier. In dit geval vond ik het wel prettig dat de lijntjes zo kort waren. Daktuinen zijn complexe projecten en als ik vragen had, wisten ze bij Struyk meteen waar het over ging”, aldus Arjan.
De complexiteit van daktuinen
De complexiteit waar Arjan het over heeft, zat hem vooral in de vele transporten en de strakke deadlines. Er was bijna wekelijks planningsoverleg om tussentijds bij te sturen, zo vertelt Arjan:
“Er kwam heel veel bij dit project kijken. We zaten regelmatig bij elkaar om de neuzen dezelfde kant op te krijgen. Daktuinen zijn transporttechnisch veel uitdagender. Vanwege de beperkte draagkracht kun je niet alle materialen op één punt neerzetten, je moet het spreiden. Maar heb je niet de hele daktuin tot je beschikking tijdens het werk, dus de leveringen moeten gespreid plaatsvinden. Zo’n dak wordt soms in wel vijf fases aangelegd, dus je werkt steeds om elkaar heen en je bent continu bezig met vrachten en planning.”
Als leveringen in delen worden afgeroepen, moeten leveranciers op hun beurt de voorraden goed op orde hebben. Struyk Verwo Infra leverde direct op locatie, dus moest mee in de planning van het bouwteam. “Struyk moest ver van tevoren produceren. Tussendoor veranderde de planning weleens, dus we hebben vaak met ze moeten schakelen. Het is een heel getover geweest. Maar ik ben wel tevreden over hoe we dit samen hebben gedaan. En Struyk heeft mooie producten, dus ik kijk ernaar uit vaker met ze samen te werken. Zo raken we steeds beter op elkaar ingespeeld”, concludeert Arjan.