Top view en ontwerpprincipe
Copyright: Tangram Architekten
Hoofdentree Rhapsody in West
Copyright: John Lewis Marshall
Ruggebouw grenzend aan de A10
Copyright: John Lewis Marshall
Hoofdentree Rhapsody in West
Copyright: Renée Kwak
Trappen naar verhoogd binnenterrein en tuin
Copyright: Renée Kwak
Verhoogd dek en tuin
Copyright: Renée Kwak
Trappartijen naar verhoogd dek
Copyright: John Lewis Marshall
Zij-entree
Copyright: Renée Kwak
verhoogde dek met tuin en vijvers
Copyright: Renée Kwak
De Kolenkitkas - de nieuwe ankerplek voor bewoners en buurt
Copyright: Renée Kwak
De Kolenkitkas - de nieuwe ankerplek voor bewoners en buurt.
Copyright: Renée Kwak
Doorzicht naar de oudbouw in van de Kolenkitbuurt
Copyright: Renée Kwak
Gevel binnenterrein
Copyright: Renée Kwak
Rhapsody, hoek Jan van Schaffelaarplantoen - Leeuwerdalersweg
Copyright: John Lewis Marshall
Rhapsody, Bos en Lommerweg. Woningen met serres
Copyright: John Lewis Marshall
Serres Bos en Lommer zijde
Copyright: Renée Kwak
Ronde vormen buigen het geluid af
Copyright: Tangram Architekten
balkons
Copyright: John Lewis Marshall
plattegrond Rhapsody in West
Copyright: Tangram Architekten
Doorsnede zijde Jan van Schaffelaarplantsoen
Copyright: Tangram Architekten
Dwarsdoorsnede
Copyright: Tangram Architekten
principe geluidswering en verhoogd dek
Copyright: Tangram Architekten
Top view en ontwerpprincipe
Copyright: Tangram Architekten
Hoofdentree Rhapsody in West
Copyright: John Lewis Marshall
Ruggebouw grenzend aan de A10
Copyright: John Lewis Marshall
Hoofdentree Rhapsody in West
Copyright: Renée Kwak
Trappen naar verhoogd binnenterrein en tuin
Copyright: Renée Kwak
Verhoogd dek en tuin
Copyright: Renée Kwak
Trappartijen naar verhoogd dek
Copyright: John Lewis Marshall
Zij-entree
Copyright: Renée Kwak
verhoogde dek met tuin en vijvers
Copyright: Renée Kwak
De Kolenkitkas - de nieuwe ankerplek voor bewoners en buurt
Copyright: Renée Kwak
De Kolenkitkas - de nieuwe ankerplek voor bewoners en buurt.
Copyright: Renée Kwak
Doorzicht naar de oudbouw in van de Kolenkitbuurt
Copyright: Renée Kwak
Gevel binnenterrein
Copyright: Renée Kwak
Rhapsody, hoek Jan van Schaffelaarplantoen - Leeuwerdalersweg
Copyright: John Lewis Marshall
Rhapsody, Bos en Lommerweg. Woningen met serres
Copyright: John Lewis Marshall
Serres Bos en Lommer zijde
Copyright: Renée Kwak
Ronde vormen buigen het geluid af
Copyright: Tangram Architekten
balkons
Copyright: John Lewis Marshall
plattegrond Rhapsody in West
Copyright: Tangram Architekten
Doorsnede zijde Jan van Schaffelaarplantsoen
Copyright: Tangram Architekten
Dwarsdoorsnede
Copyright: Tangram Architekten
principe geluidswering en verhoogd dek
Copyright: Tangram Architekten

Woningbouw in voormalige achterstandswijk

19 juni
Het vinden van goede oplossingen voor een hoge dichtheid van verstedelijking is hét onderwerp voor architecten en stedenbouwkundigen, nu en in de nabije toekomst. Alleen al in de Randstad moeten er 1 miljoen woningen bijkomen. En dat binnen de bestaande grenzen van de vier grote steden Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht.

Locaties die eerder als ongeschikt voor woningbouw waren gemarkeerd, komen nu in beeld. Paradoxaal genoeg zijn deze locaties vaak interessant om te wonen, want meestal dichtbij uitvalswegen, het spoor en tram- en metrolijnen. deze knooppunten van infrastructuur zijn tegelijkertijd een probleem voor de woonkwaliteit. Intelligente ontwerpoplossingen zijn daarom nodig om van deze locaties woonplekken van hoge kwaliteit te maken. Rhapsody in West is een geslaagd voorbeeld van een dergelijke ontwikkeling. Het wooncomplex ligt aan de ringweg A10 en de drukke Bos en Lommerweg in Amsterdam. 

Bouwen in een bestaande omgeving leidt onvermijdelijk tot betrokkenheid van de wijk. Voor projecten van substantiële schaal, als een geïntegreerd onderdeel van het stedelijk weefsel, is een pure bottum-up benadering geen werkbare oplossing. Niet in tijd, schaal en kosten. Nieuwe methoden voor het combineren van bottom-up en top-down zijn nodig. 

Tegelijkertijd moet de gebouwde omgeving voldoen aan veel nieuwe eisen. De klimaatcrisis dwingt de technologie naar circulariteit. Het energieverbruik moet tot het minimum worden beperkt, of liever: worden omgezet in energielevering. Snelle veranderingen in bevolkssamenstelling (in leeftijd en etniciteit) stellen nieuwe eisen aan het aanpassingsvermogen van de gebouwde omgeving. 

Tenslotte: in de verdichte stad tellen niet alleen de gebouwen. Alles draait om het samenspel van gebouwen en de (openbare) ruimte. In deze ruimte vindt het publieke leven plaats. Deze moet daarom integraal onderdeel zijn van het ontwerp, zoals de 'MA' in de Japanse cultuur: de zinvolle lege ruimte in muziek of theater, vertaald naar het stadsontwerp. 

Rhapsody in West in Bos en Lommer levert een oplossing voor veel actuele thema's die op de agenda staan voor stedelijke ontwikkeling. Uiteraad vertaald naar de specificaties van deze Amsterdamse locatie, met zijn problemen én kansen. Het heeft een nieuwe esthetiek opgeleverd, pal naast de strokenbouw van het beroemde Uitbreidingsplan (AUP) van Cornelis van Eesteren. Zoals een bekende Nederlandse architect, geboren in Bos en Lommer, opmerkte: "Rhapsody brengt nieuw optimisme naar dit voormalig pessimistische gebied." Wij beschouwen dit als een groot compliment. Rhapsody in West als blauwdruk - niet dé oplossingen voor alle problemen, maar wel een succesvolle geïntegreerde aanpak voor stedelijke verdichting. De aanpak sluit vrijwel naadloos aan op de doelstellingen van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI).  

Het project
Rhapsody in West is een nieuwbouwproject in de Kolenkitbuurt (Bos en Lommer), Amsterdam. Het omvat 239 huurwoningen en 400 m2 commerciële ruimte, een onderdekse parkeergarage met 196 parkeerplaatsen en een ruime fietsenstalling. Het project combineert een hoge bouwdichtheid (fsi ca 4) met veel ruimte voor groen en water. Daarnaast heeft Rhapsody een belangrijke sociale functie: het is dé nieuwe ontmoetingsplek voor de buurt.

Amper 10 jaar geleden stond de Kolenkitbuurt met stip op één op de Vogelaarlijst, de 40 probleemwijken van Nederland. Lage inkomens, taalachterstand, werkloosheid en onveiligheid bepaalden de sfeer. Renovatie en nieuwbouw was nodig om de wijk op te waarderen. In het geval van de bouwlocatie van Rhapsody moesten er ook oplossingen komen voor stedelijk ingewikkelde vraagstukken en het inpassen van lokale belangen. Binnen die kaders hebben we een bijzonder én rendabel project weten te realiseren.

Rhapsody heeft een innovatief en duurzaam karakter. Door de manier waarop de buurt bij de ontwikkeling betrokken is, de invulling van het programma, de energiebesparingsmaatregelen, de wijze waarop geluid is gereduceerd (het project ligt pal naast de drukke ringweg A10) en door de bijzondere vormentaal.

De bouwlocatie was een braakliggend terrein pal naast de A10. Het terrein had een belangrijke functie voor de buurtbewoners: hier kwam men samen, werd gevoetbald en gebarbecued. Het lokale kunstenaarscollectief Cascoland organiseerde er regelmatig evenementen.

Juist op deze plek moest een fors programma aan woningen worden ontwikkeld. Een lastige opgave die door een unieke samenwerking tussen ontwerpers, bouwer, eigenaar/belegger, gemeente en omwonenden is gelukt. Er is langdurig en frequent met buurtbewoners en belanghebbenden overleg gevoerd (co-creatie voor, tijdens en na de ontwikkeling). Alle partijen zijn in een vroeg stadium betrokken in het proces (integrale benadering). 

Woningen 
De opzet van Rhapsody geeft plaats aan verschillende woningtypen. 
- Eenzijdige georiënteerde woningen (in het ruggebouw aan de A10), met glooiende gevels en baqlkons aan de binnentuin
-  Rondom georiënteerde woningen (in de 'muzieknoten' aan de kant van het Jan van Schaffelaarplantsoen) 
- Tweezijdig georiënteerde woningen met (geluid)serre (aan de Bos en Lommerweg) 
- Splitlevel woningen met een opgetilde terrasruimte (aan het Jan van Schaffelaarplantsoen en de Leeuwendalersweg)
  
De woningen krijgen veel licht. De witte gevels reflecteren het zonlicht, zelfs aan de noordzijde. De open gevels tot op vloerniveau zorgen eveneens voor veel lichtinval. Ook  is er zo optimaal contact met de straat en het binnenterrein (sociale veiligheid). 
Het thema van Rhapsody is doorgezet in de verschillende toegangshallen. Op de wanden van de entrees is de muziekpartituur van Rhapsody in Blue in kleur afgebeeld; elke entree heeft zijn eigen kleurthema. Dit bevordert de herkenbaarheid. 

Toekomstbestendig
Rhapsody is duurzaam in vele dimensies: sociaal-cultureel, economisch en fysiek. We hebben antwoord kunnen geven op de talloze uitdagingen, zoals sociale veiligheid, community-building, watermanagement, energieprestatie, geluidsbelasting, licht en ruimte, groen. 

De zachte ronde vormen, die een belangrijke rol spelen bij de acceptatie van de hoge dichtheid, dragen bij aan de compactheid van de blokken. Bovendien buigen ze het geluid van de ringweg A10 sterk af,  in plaats van het vast te houden. Alle gevels naar de straat zijn zeer open; het plan onderscheidt zich hiermee sterk van de gebruikelijke oplossingen voor geluidlocaties zoals geluidsschermen en dove gevels.

Binnen het plangebied wordt een hoogteverschil overbrugd van 4,5 m. Onder het trapsgewijs oplopend maaiveld met groen- en waterpartijen is ruimte voor alle minder aantrekkelijke functies zoals parkeren, bergingen en wateropslag voor de bovengelegen tuinen. De openbaar toegankelijke binnentuin fungeert als een spons; bij hevige stortbuien wordt het water verzameld in de vijvers en de dikke substraatlaag. Een speciale installatie loost het overtollige regenwater gedoseerd op het riool. Om het fijnstof te reduceren zijn er – naast het aanwezige groen – ook allerlei absorberende materialen toegepast.

Het woonproject is zeer flexibel van opzet. Er zijn verschillende indelingen van de blokken mogelijk, met woningen variërend van 50 tot 120 m2 en nog groter, nu en in de toekomst. Daarmee houdt het rekening met de behoeften van (toekomstige) bewoners en blijft het ensemble lang van waarde .Voor de belegger was het mogelijk een menukaart van woningtypen op te stellen-tijdens de ontwikkeling is die een aantal malen aan de wensen aangepast.

Energiefabriek
Opmerkelijk is de extreem goede energieprestatie met een negatieve EPC  van – 0,037, een verbetering van 109% (t.o.v. de wettelijke eis tijdens het indienen). Het hele complex is een grote energiefabriek; de bewoners leveren na aftrek van eigen gebruik energie aan het net. Dit is te danken aan diverse maatregelen, waaronder zonnecellen op alle daken.

Verankering met de buurt
Bij de ontwikkeling was verankering met de buurt cruciaal voor alle partijen. De voormalige ontmoetingsplek is doorgezet in Rhapsody. In de binnentuin staat De Kolenkitkas, de nieuwe ontmoetingslocatie voor bewoners en buurt. Hier worden diverse evenementen georganiseerd. Ook zijn er voorzieningen zoals een logeerhuis, koffiehuis/lees-huiswerk-cursussenplek. Eigenaar CBRE biedt daarnaast extra voorzieningen zoals deelauto’s en James-service, bepaald geen standaard voorzieningen voor een dergelijk complex.

Rhapsody wordt gekenmerkt door openheid. Door de opzet van de blokken zijn er altijd ‘eyes on the street’, vanuit de woningen is overal zicht op de publieke ruimte (sociale veiligheid). Bovendien zijn er zes lokale community managers aangesteld (vier wonen op het terrein) met als doel het contact met de bewoners en de buurt te versterken.

Het wooncomplex zorgt daarnaast voor meer diversiteit in deze sociale achterstandswijk met ruim 70% allochtonen. Het trekt een nieuwe groep bewoners en bedrijvigheid (commerciële plint) aan. 

Ondanks de afwijkende (‘mediterrane’) uitstraling is het complex zeer toegankelijk en uitnodigend. Het verghoogde binnengebied met de tuin is toegankelijk voor iedereen. Er is horeca met een terras, er zijn een looproutes om door te kunnen steken naar de overkant van de A10. De hoofdentree is een nieuw plein geworden, met zitplekken voor alle buurtbewoners en passanten.

Ondanks de vrije vorm is het toch een eenheid: Rhapsody.

Locatie

Stel jezelf kort voor! Dan weet het betreffende bedrijf wie hun brochure gedownload heeft.
Wil je niet bij elke download jouw gegevens in hoeven voeren?
Klik dan hier om in te loggen. Heb je nog geen account? Maak dan hier een gratis account aan.
Voornaam
Achternaam
E-mailadres
Downloaden
Wanneer je brochures downloadt op Architectenweb.nl worden relevante gegevens van jou – zoals jouw naam en e-mailadres – met het betreffende bedrijf gedeeld. Meer hierover lees je in ons privacybeleid.
Stel jezelf kort voor! Dan weet het betreffende bedrijf wie hun model gedownload heeft.
Wil je niet bij elke download jouw gegevens in hoeven voeren?
Klik dan hier om in te loggen. Heb je nog geen account? Maak dan hier een gratis account aan.
Voornaam
Achternaam
E-mailadres
Downloaden
Wanneer je modellen downloadt op Architectenweb.nl worden relevante gegevens van jou – zoals jouw naam en e-mailadres – met het betreffende bedrijf gedeeld. Meer hierover lees je in ons privacybeleid.

Neem contact op met Tangram Architekten BV

Je bent momenteel niet ingelogd. Hierdoor is het alleen mogelijk om meer informatie per e-mail op te vragen. Wil je liever gebeld worden of documentatie per post ontvangen? Klik dan hier om in te loggen.
Heb je nog geen account? Maak dan hier een gratis account aan.
Voornaam
Achternaam
E-mailadres
Opmerkingen
Bij iedere aanvraag worden relevante gegevens van jou gedeeld met het betreffende bedrijf. Meer hierover lees je in ons privacybeleid.

Meer projecten van Tangram Architekten BV

Tangram Architekten BV
Tangram Architekten BV
Tangram Architekten BV
Tangram Architekten BV
Reynaers B.V.
ODS Jansen
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Caparol
Tarkett BV
Kawneer (voorheen Alcoa)
Verosol Nederland B.V.
Pittsburgh Corning Nederland B.V. (FOAMGLAS)
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
HMB profit locks & tools
Performance in Lighting
Sempergreen
EeStairs | trappen en balustrades
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
AGC Nederland Holding B.V.
Eternit
KONE Liften en Roltrappen en Deursystemen
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Dalfsen
Wienerberger B.V.
AluK Aluminium b.v.
3M NEDERLAND BV
Zoontjens
Duco Ventilation & Sun Control
ROCKWOOL B.V.
Van Bruchem Staircases
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederlands B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas B.V.
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Sika Nederland B.V.
Saint-Gobain Building Glass Nederland
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica
Holonite B.V.
Bolidt Kunststoftoepassing B.V.
OWA Benelux BV
Serge Ferrari
Tata Steel's Colorcoat®
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan