BNA-directeur Anne Schroën en BNA-voorzitter Jeroen de Willigen

“Wij willen de condities voor architecten verbeteren”

15 maart 2024, 16:00

Afgelopen donderdag heeft de ledenraad van de BNA ermee ingestemd dat Jeroen de Willigen nog een jaar voorzitter blijft van de brancheorganisatie voor architectenbureaus. Architectenweb sprak met hem en de pas aangetreden directeur Anne Schroën over hun plannen, het belang van lobbyen en de kansen die er liggen voor architecten. “Architecten weten als geen ander hoe je ingewikkelde projecten gerealiseerd krijgt.”

Na een rumoerig 2023 kan de BNA weer vooruit met een nieuwe leiding. In september is een nieuw bestuur benoemd, vorige maand trad met Schroën (spreek uit: Schrooijen) een nieuwe directeur aan en donderdagavond heeft de ledenraad besloten dat De Willigen nog een jaar mag aanblijven als voorzitter, nadat hij die functie sinds oktober al op interim-basis vervulde.

Dat het geen traditionele voorzitterstermijn van twee jaar wordt, heeft een reden. “We hebben net een nieuw bestuur en een nieuwe directeur, daarom leek het de BNA vanwege de continuïteit niet verstandig om ook van voorzitter te wisselen”, vertelt De Willigen. “Het is op dit moment belangrijk dat er stabiliteit ontstaat in het bestuur en dat we de tijd krijgen om de lijnen uit te zetten. Over een jaar wordt er weer een voorzittersverkiezing gehouden, want de BNA wil een democratische en transparante vereniging zijn waarbij de leden actief worden betrokken.”

Op de onrust binnen de BNA van afgelopen jaar blikken Schroën en De Willigen liever niet al te veel terug. Wel was het voor de laatstgenoemde een reden om te solliciteren voor een bestuursfunctie, nadat het vorige bestuur in juni was afgetreden. “Ik vond dat er te weinig focus lag op waar de BNA voor bestaat en dat we de zaken als branche en branchevereniging strategisch niet goed aanpakten. Daarnaast denk ik dat we als architecten de afgelopen tijd te veel met elkaar bezig zijn geweest, in plaats van dat we ons op de buitenwereld richtten. Dit wil ik graag veranderen.”

Schroën constateert ook dat de blik bij de BNA en de architectenbranche naar binnen gericht is. “De architectuur is een zeer inhoudelijk gedreven sector, waarin ontzettend veel dossiers tegelijk spelen. De mensen van de werkorganisatie van de BNA hebben zich de afgelopen jaren werkelijk de benen uit het lijf gerend, maar je zou kunnen zeggen dat ze aan te veel dossiers hebben gewerkt, wat ten koste ging van de zichtbaarheid. Ik heb als ambitie om overzicht aan te brengen in die dossiers en naar buiten toe goed uit te leggen waar we mee bezig zijn.”

Lobbywerkzaamheden
Het gesprek met Architectenweb vond plaats in het restaurant van de Haagse Malietoren, het pand waarin het hoofdkantoor van MKB-Nederland is gehuisvest. Schroën en De Willigen waren er in het kader van lobbywerkzaamheden, iets waar de twee zich vol op willen gaan storten. Dat dit nodig is, blijkt wel uit de vernietigende mededeling die toenmalig Kamerlid Henk Nijboer deed in antwoord op de vraag waarom de BNA afgelopen september niet was uitgenodigd voor het rondetafelgesprek over architectuurbeleid in de Tweede Kamer: de politiek had de brancheorganisatie niet op het netvlies. Met andere woorden: de BNA had bepaald geen sterke lobby in de politiek.

“Je kunt zeggen dat het een fatale combinatie was van een politicus die niet op zat te letten en een BNA die ondanks alle inspanningen niet zichtbaar genoeg was in de landelijke politiek”, reageert Schroën op de uitspraken van Nijboer, “maar voor ons is het een grote opdracht om zoiets niet weer te laten gebeuren. Wij zijn druk bezig met lobbyen en verbinding zoeken; in de politiek, op plekken waar onze opdrachtgevers zich hebben verenigd, zoals hier bij MKB-Nederland, andere organisaties in de bouw en ga zo maar door.”

Lobbyen is een nogal abstracte bezigheid, zeker voor mensen die niet thuis zijn in de politiek. Het betreft vooral werken op de achtergrond en een lange adem hebben, maar daarbij is het zaak dat het voor de achterban duidelijk is waar de BNA mee bezig is, stellen Schroën en De Willigen. Het helpt als er concrete resultaten kunnen worden gepresenteerd, zoals de onlangs gepresenteerde Uitvoeringsagenda Wonen, die de BNA steunt. De Willigen maakte tijdens de bijbehorende Woontop bovendien indruk met een toespraak.

“In de Uitvoeringsagenda is de roep om een ministerie voor ruimte deels overgenomen, maar ook het belang van het versterken van de positie van de architect wordt steeds meer begrepen”, zegt De Willigen. “We werken er dan ook hard aan om dat laatste goed op ieders blikveld te krijgen. Op dit moment is het moeilijk om projecten te realiseren. Vaak kiezen partijen ervoor om zonder architect te werken, omdat ze denken dat het dan makkelijker wordt, maar het tegendeel is waar. Kijk bijvoorbeeld naar de industrialisatie van woningbouw. Daar zijn wij niet op tegen, maar als je er geen architect bij betrekt, dan lukt het gewoon niet. Hugo de Jonge heeft nog steeds tweeduizend woningen in een loods staan. Dat komt doordat er niemand is die inhoudelijk kan beargumenteren waar en waarom die huizen gebouwd moeten worden en alle verschillende belangen over elkaar heen kan leggen. Dat is ook de rol en de competentie van een architect.”

Voor elkaar boksen van projecten
Meer dan een ontwerper is een architect de professional die zaken voor elkaar krijgt, wil De Willigen maar zeggen. “Het voorstel van Rijksbouwmeester Francesco Veenstra om de architect verplicht de aanvraag voor de omgevingsvergunning te laten indienen, vind ik dan ook slim. Elke architect zal je zeggen dat hij of zij hooguit tien procent van de tijd besteedt aan tekenen, de rest gaat op aan het voor elkaar boksen van projecten. Architecten weten namelijk als geen ander hoe je ingewikkelde projecten gerealiseerd krijgt. Ze kennen de processen, weten de betrokken partijen te verbinden en ze bewaken de balans tussen budget en kwaliteit. En dat zijn nu net de eigenschappen die benodigd zijn om de grote opgaven van het moment, zoals klimaat en woningnood, het hoofd te bieden.”

Los van alle activiteiten die de BNA al onderneemt, zoals de jaarlijkse verkiezing BNA Beste Gebouw van het Jaar, zijn Schroën en De Willigen niet van het plan het belang van architectonische kwaliteit uit te dragen. Althans, als het om hun lobbywerk gaat. “De culturele dimensie van architectuur is in de afgelopen twintig, dertig jaar voldoende en succesvol uitgedragen. Nu gaat het erom dat we de condities waaronder architecten werken verbeteren. Denk aan de Standaardtaakbeschrijving (STB) en De Nieuwe Regeling (DNR), maar ook hoe we aanbestedingen beter kunnen inrichten. Als deze zaken allemaal goed georganiseerd zijn, dan volgt ruimtelijke kwaliteit vanzelf, is mijn overtuiging. Daarbij heb ik in mijn tijd als Stadsbouwmeester geleerd dat de kwaliteit van de opdracht de kwaliteit van de architectuur bepaalt. Als de opdracht goed is geformuleerd en de condities voor architecten goed zijn, dan volgt bijna vanzelf goede architectuur. Wij als BNA moeten werken aan de condities en het is vervolgens aan architecten om goede architectuur te realiseren.”

Trefwoorden

bna anne schroën jeroen de willigen

1	In beeld: sculpturale houten gevel Kliniek Arlesheim voltooid vrijdag, 9 januari
2	Zes bijzondere huizen krijgen status van museum woensdag, 7 januari
3	Martien van Goor (1944-2025) stelde het belang van een project boven zijn ego woensdag, 7 januari
4	KAW wint tender met duurzame renovatie Haagse portiekwoningen woensdag, 7 januari
5	Wenink Holtkamp Architecten verhoudt zich bij verbouwing tot rijksmonument en echtpaar Roland Holst vrijdag, 9 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

Brancheorganisaties willen kortere bezwaarprocedures woningbouw

29 februari 2024

Organisaties werken aan praktijktoets aangescherpte MPG-eisen

22 april 2024

BNA: geef de architect de rol van verbinder bij de woningbouwcrisis

21 mei 2024

Anne Schroën: aantal BNA-lidmaatschappen terug op oude niveau

19 december 2024

Jury BNA Beste Gebouw van het Jaar 2024 bekend

16 februari 2024

Vijfde editie Next Step Program van start

14 februari 2024

Nominaties BNA Beste Gebouw van het Jaar 2024 bekend

18 maart 2024

2024 in zeven columns door Jan Peter Wingender over de cao als basis voor architectenbranche

26 december 2024

Wingender: ‘Als de cao zijn algemene geldigheid verliest, dan zakt de hele Nederlandse architectenmarkt in elkaar’

1 februari 2024

Jeroen de Willigen gekozen tot nieuwe voorzitter van de BNA

20 maart 2025

Anne Schroën nieuwe directeur van de BNA

31 januari 2024

2023: van vrees naar hoop en terug

22 december 2023

BNA opent juridisch loket voor haar leden

28 januari 2025

BNA bepleit grotere rol voor stadsbouwmeesters

18 september 2024

Inschrijving BNA Beste Gebouw van het Jaar 2025 van start

27 januari 2025

BNA wordt Koninklijke Bond van Nederlandse Architectenbureaus en heeft nieuwe huisstijl

1 juli 2025

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kennisnetwerk DNA in de bouw organiseert Lowtech Congres

4 uur geleden

Het congres biedt inzicht en informatie over toekomstgericht bouwen met bewezen lowtech-oplossingen.

Politicus Bart Vink (58) overleden

Vandaag, 13:16

Maandag is op 58-jarige leeftijd stadsdeelvoorzitter van Amsterdam-Zuid Bart Vink overleden. De D66-politicus had een lang verleden in de ruimtelijke ordening.

Rijksmuseum richt met schenking van zestig miljoen euro nieuwe beeldentuin in

Vandaag, 10:30

Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft een schenking van zestig miljoen euro ontvangen om op een steenworp afstand van het museum een nieuwe beeldentuin in te richten.

BAi start inschrijving voor Beste Bossche Gebouw 2020 - 2025

Gisteren, 15:33

Zoals de naam van de prijs al aangeeft, is de prijs bestemd voor de beste projecten die de afgelopen vijf jaar in de gemeente ’s-Hertogenbosch zijn gerealiseerd. Er zijn drie categorieën, waaronder één nieuwe ten opzichte van de vorige editie.

INBO benoemt Fokke de Vries tot partner

Vandaag, 14:10

De Vries geeft samen met Trude de Vroomen leiding aan het INBO-filiaal in Heerenveen en werkt zowel in het noorden van het land als daarbuiten aan projecten.

CPB: bijna 12.000 huurders van corporatiewoning hebben koophuis

Vandaag, 12:39

Hoewel het een klein aantal (0,5 procent) van alle corporatiehuurders betreft, roept het volgens het CPB vragen op over “passend gebruik van schaarse sociale huurwoningen”.

Tekort van bijna 20 miljard euro dreigt voor corporaties

Vandaag, 11:16

Woningcorporaties dreigen geld tekort te komen voor verduurzaming, onderhoud en bouw van nieuwe woningen, meldt Aedes.

VNG erkent achterstand gemeenten bij huisvesting statushouders

Gisteren, 16:14

Het ANP berichtte vrijdag dat ruim zeventig procent van de gemeenten niet het aantal statushouders huisvest dat ze volgens de wet een woning moeten bieden.