BNA-directeur Anne Schroën en BNA-voorzitter Jeroen de Willigen

“Wij willen de condities voor architecten verbeteren”

15 maart 2024, 16:00

Afgelopen donderdag heeft de ledenraad van de BNA ermee ingestemd dat Jeroen de Willigen nog een jaar voorzitter blijft van de brancheorganisatie voor architectenbureaus. Architectenweb sprak met hem en de pas aangetreden directeur Anne Schroën over hun plannen, het belang van lobbyen en de kansen die er liggen voor architecten. “Architecten weten als geen ander hoe je ingewikkelde projecten gerealiseerd krijgt.”

Na een rumoerig 2023 kan de BNA weer vooruit met een nieuwe leiding. In september is een nieuw bestuur benoemd, vorige maand trad met Schroën (spreek uit: Schrooijen) een nieuwe directeur aan en donderdagavond heeft de ledenraad besloten dat De Willigen nog een jaar mag aanblijven als voorzitter, nadat hij die functie sinds oktober al op interim-basis vervulde.

Dat het geen traditionele voorzitterstermijn van twee jaar wordt, heeft een reden. “We hebben net een nieuw bestuur en een nieuwe directeur, daarom leek het de BNA vanwege de continuïteit niet verstandig om ook van voorzitter te wisselen”, vertelt De Willigen. “Het is op dit moment belangrijk dat er stabiliteit ontstaat in het bestuur en dat we de tijd krijgen om de lijnen uit te zetten. Over een jaar wordt er weer een voorzittersverkiezing gehouden, want de BNA wil een democratische en transparante vereniging zijn waarbij de leden actief worden betrokken.”

Op de onrust binnen de BNA van afgelopen jaar blikken Schroën en De Willigen liever niet al te veel terug. Wel was het voor de laatstgenoemde een reden om te solliciteren voor een bestuursfunctie, nadat het vorige bestuur in juni was afgetreden. “Ik vond dat er te weinig focus lag op waar de BNA voor bestaat en dat we de zaken als branche en branchevereniging strategisch niet goed aanpakten. Daarnaast denk ik dat we als architecten de afgelopen tijd te veel met elkaar bezig zijn geweest, in plaats van dat we ons op de buitenwereld richtten. Dit wil ik graag veranderen.”

Schroën constateert ook dat de blik bij de BNA en de architectenbranche naar binnen gericht is. “De architectuur is een zeer inhoudelijk gedreven sector, waarin ontzettend veel dossiers tegelijk spelen. De mensen van de werkorganisatie van de BNA hebben zich de afgelopen jaren werkelijk de benen uit het lijf gerend, maar je zou kunnen zeggen dat ze aan te veel dossiers hebben gewerkt, wat ten koste ging van de zichtbaarheid. Ik heb als ambitie om overzicht aan te brengen in die dossiers en naar buiten toe goed uit te leggen waar we mee bezig zijn.”

Lobbywerkzaamheden
Het gesprek met Architectenweb vond plaats in het restaurant van de Haagse Malietoren, het pand waarin het hoofdkantoor van MKB-Nederland is gehuisvest. Schroën en De Willigen waren er in het kader van lobbywerkzaamheden, iets waar de twee zich vol op willen gaan storten. Dat dit nodig is, blijkt wel uit de vernietigende mededeling die toenmalig Kamerlid Henk Nijboer deed in antwoord op de vraag waarom de BNA afgelopen september niet was uitgenodigd voor het rondetafelgesprek over architectuurbeleid in de Tweede Kamer: de politiek had de brancheorganisatie niet op het netvlies. Met andere woorden: de BNA had bepaald geen sterke lobby in de politiek.

“Je kunt zeggen dat het een fatale combinatie was van een politicus die niet op zat te letten en een BNA die ondanks alle inspanningen niet zichtbaar genoeg was in de landelijke politiek”, reageert Schroën op de uitspraken van Nijboer, “maar voor ons is het een grote opdracht om zoiets niet weer te laten gebeuren. Wij zijn druk bezig met lobbyen en verbinding zoeken; in de politiek, op plekken waar onze opdrachtgevers zich hebben verenigd, zoals hier bij MKB-Nederland, andere organisaties in de bouw en ga zo maar door.”

Lobbyen is een nogal abstracte bezigheid, zeker voor mensen die niet thuis zijn in de politiek. Het betreft vooral werken op de achtergrond en een lange adem hebben, maar daarbij is het zaak dat het voor de achterban duidelijk is waar de BNA mee bezig is, stellen Schroën en De Willigen. Het helpt als er concrete resultaten kunnen worden gepresenteerd, zoals de onlangs gepresenteerde Uitvoeringsagenda Wonen, die de BNA steunt. De Willigen maakte tijdens de bijbehorende Woontop bovendien indruk met een toespraak.

“In de Uitvoeringsagenda is de roep om een ministerie voor ruimte deels overgenomen, maar ook het belang van het versterken van de positie van de architect wordt steeds meer begrepen”, zegt De Willigen. “We werken er dan ook hard aan om dat laatste goed op ieders blikveld te krijgen. Op dit moment is het moeilijk om projecten te realiseren. Vaak kiezen partijen ervoor om zonder architect te werken, omdat ze denken dat het dan makkelijker wordt, maar het tegendeel is waar. Kijk bijvoorbeeld naar de industrialisatie van woningbouw. Daar zijn wij niet op tegen, maar als je er geen architect bij betrekt, dan lukt het gewoon niet. Hugo de Jonge heeft nog steeds tweeduizend woningen in een loods staan. Dat komt doordat er niemand is die inhoudelijk kan beargumenteren waar en waarom die huizen gebouwd moeten worden en alle verschillende belangen over elkaar heen kan leggen. Dat is ook de rol en de competentie van een architect.”

Voor elkaar boksen van projecten
Meer dan een ontwerper is een architect de professional die zaken voor elkaar krijgt, wil De Willigen maar zeggen. “Het voorstel van Rijksbouwmeester Francesco Veenstra om de architect verplicht de aanvraag voor de omgevingsvergunning te laten indienen, vind ik dan ook slim. Elke architect zal je zeggen dat hij of zij hooguit tien procent van de tijd besteedt aan tekenen, de rest gaat op aan het voor elkaar boksen van projecten. Architecten weten namelijk als geen ander hoe je ingewikkelde projecten gerealiseerd krijgt. Ze kennen de processen, weten de betrokken partijen te verbinden en ze bewaken de balans tussen budget en kwaliteit. En dat zijn nu net de eigenschappen die benodigd zijn om de grote opgaven van het moment, zoals klimaat en woningnood, het hoofd te bieden.”

Los van alle activiteiten die de BNA al onderneemt, zoals de jaarlijkse verkiezing BNA Beste Gebouw van het Jaar, zijn Schroën en De Willigen niet van het plan het belang van architectonische kwaliteit uit te dragen. Althans, als het om hun lobbywerk gaat. “De culturele dimensie van architectuur is in de afgelopen twintig, dertig jaar voldoende en succesvol uitgedragen. Nu gaat het erom dat we de condities waaronder architecten werken verbeteren. Denk aan de Standaardtaakbeschrijving (STB) en De Nieuwe Regeling (DNR), maar ook hoe we aanbestedingen beter kunnen inrichten. Als deze zaken allemaal goed georganiseerd zijn, dan volgt ruimtelijke kwaliteit vanzelf, is mijn overtuiging. Daarbij heb ik in mijn tijd als Stadsbouwmeester geleerd dat de kwaliteit van de opdracht de kwaliteit van de architectuur bepaalt. Als de opdracht goed is geformuleerd en de condities voor architecten goed zijn, dan volgt bijna vanzelf goede architectuur. Wij als BNA moeten werken aan de condities en het is vervolgens aan architecten om goede architectuur te realiseren.”

Trefwoorden

bna anne schroën jeroen de willigen

1	BiermanHenket Architecten verkozen tot Architect van het Jaar 2026 woensdag, 4 november
2	De Nieuwe Meent uitgeroepen tot Woongebouw van het Jaar 2026 woensdag, 4 november
3	Tafelberg is Kantoorgebouw van het Jaar 2026 woensdag, 4 november
4	Vernieuwing foyers Grote Zaal TivoliVredenburg bekroond als Interieur van het Jaar 2026 woensdag, 4 november
5	Huis73, bibliotheek en centrum voor cultuureducatie, gelauwerd als Publiek gebouw van het Jaar 2026 woensdag, 4 november

Gerelateerde nieuwsberichten

Anne Schroën: aantal BNA-lidmaatschappen terug op oude niveau

19 december 2024

BNA: geef de architect de rol van verbinder bij de woningbouwcrisis

21 mei 2024

Organisaties werken aan praktijktoets aangescherpte MPG-eisen

22 april 2024

Brancheorganisaties willen kortere bezwaarprocedures woningbouw

29 februari 2024

Jury BNA Beste Gebouw van het Jaar 2024 bekend

16 februari 2024

Jeroen de Willigen wordt stadsbouwmeester van Antwerpen

8 mei

2024 in zeven columns door Jan Peter Wingender over de cao als basis voor architectenbranche

26 december 2024

Nominaties BNA Beste Gebouw van het Jaar 2024 bekend

18 maart 2024

Vijfde editie Next Step Program van start

14 februari 2024

Jeroen de Willigen gekozen tot nieuwe voorzitter van de BNA

20 maart 2025

Wingender: ‘Als de cao zijn algemene geldigheid verliest, dan zakt de hele Nederlandse architectenmarkt in elkaar’

1 februari 2024

Anne Schroën nieuwe directeur van de BNA

31 januari 2024

BNA opent juridisch loket voor haar leden

28 januari 2025

2023: van vrees naar hoop en terug

22 december 2023

Inschrijving BNA Beste Gebouw van het Jaar 2025 van start

27 januari 2025

BNA bepleit grotere rol voor stadsbouwmeesters

18 september 2024

BNA wordt Koninklijke Bond van Nederlandse Architectenbureaus en heeft nieuwe huisstijl

1 juli 2025

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Omgeving en gebouw verweven bij integraal kindcentrum van Zoetmulder en Open Muur Architecten

4 uur geleden

Het winnende ontwerp bij de tender voor het IKC in het Gelderse Silvolde kenmerkt zich door vloeiende overgangen.

Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau

Vandaag, 10:56

Ze is deze maand Voorvorm gestart, een bureau dat organisaties helpt met strategische vastgoed- of huisvestingsvragen, voordat een architect aan het werk gaat.

Amsterdam schrijft ontwerpprijsvraag uit voor OBA Next in Zuidoost

Vandaag, 09:34

Naast een nieuwe bibliotheek behelst de opdracht het ‘hart van Kraaiennest’, een aantal gebouwen met onder meer 330 starterswoningen, een Huis van de Wijk, een jongerencentrum en een oefenruimte voor brassbands.

Genomineerden voor ROEP 2027 bekend

Gisteren, 16:10

De genomineerden voor de tweede editie van de Ruimtelijke Ordening Erkenning Penning (ROEP) zijn bekend. Verdeeld over drie categorieën zijn telkens eveneens drie organisaties, bureaus en personen genomineerd.

‘Gemeenten doen nauwelijks iets tegen leegstand’

Vandaag, 14:42

Een derde houdt zelfs helemaal niet bij welke panden leegstaan. Dat schrijft Trouw.

Kabinet wil dorp Moerdijk behouden, maar kiest nog niet definitief

Vandaag, 12:14

Staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat) deelt in een brief aan de Tweede Kamer nieuwe inschattingen van de ruimte die ontwikkelingen rond het Brabantse dorp innemen.