Chairs, uit de serie ‘Imagem Secundária’ van Jason Oddy

House, uit de serie ‘Imagem Secundária’ van Jason Oddy

Pool, uit de serie ‘Imagem Secundária’ van Jason Oddy

Wardrobe VIII, uit de serie ‘Imagem Secundária’ van Jason Oddy

Wardrobe IV, uit de serie ‘Imagem Secundária’ van Jason Oddy

Fotoexpositie: Oscar Niemeyer en de geesten van het modernisme

11 januari 2024, 13:53

Elliott Gallery in Amsterdam presenteert vanaf 17 februari een expositie van de Britse fotograaf Jason Oddy. In zijn nieuwe werk zet Oddy zijn fotografisch onderzoek naar ongewone plekken voort met een serie rond de woning in Brasilia van de modernistische architect Oscar Niemeyer.

In de periode dat Oscar Niemeyer werkte aan de creatie van de nieuwe Braziliaanse hoofdstad ontwierp hij ook een huis voor zichzelf in Brasilia. Opvallend is dat dat ontwerp nogal afwijkt van bijna al zijn andere ontwerpen: terwijl zijn architectuur vooral een gematerialiseerde blik op de toekomst lijkt, kijkt zijn eigen woning vooral naar het verleden. Met een dak van keramische pannen en een lange veranda op het zuidoosten heeft het huis veel weg van een traditionele Braziliaanse boerderij.

Twintig jaar afgesloten
Oddy ontdekte Casa Niemeyer toen hij in de stad was voor een expositie van zijn werk. Toen hij aankwam, was de plek al twintig jaar gesloten en het voormalige woonhuis van de architect leek grotendeels onveranderd.

“Ik was vooral geïnteresseerd in hoe Niemeyer zelf het huis zou hebben bewoond”, vertelt Oddy. “Terwijl ik rondliep, begon ik mezelf af te vragen wat voor soort stempel deze legende van het modernisme zou kunnen hebben achtergelaten: in de ingebouwde kasten langs de wanden van gangen en slaapkamers, in de verzameling van zijn favoriete Thonet-stoelen, in het asymmetrische zwembad dat door de tuin slingert als een afgebroken fragment van zijn nabijgelegen futuristische stad; zelfs in het zalmroze bad.”

Geesten
Oddy vertelt verder hoe hij, een paar maanden vóór zijn expositie in Brasilia, in een artikel las dat de toenmalige president van Brazilië Michel Temer was verhuisd vanuit het door Niemeyer ontworpen Palácio da Alvorada, de officiële staatsresidentie. Blijkbaar wilde de president er niet langer wonen omdat hij meende dat de residentie vervloekt was.

“Ik begon na te denken over geesten, en in het bijzonder de geesten – hoe onwaarschijnlijk ook – van het modernisme. Ik vroeg me af ze ook ergens in Casa Niemeyer op de loer lagen. En of de foto’s die ik daar had genomen, een soort idee kunnen geven over hun bestaan.”

Betekenis van het modernisme
Werkend aan wat de ‘Imagem Secundária / Ghost House’-serie zou worden, begon Oddy deze beelden als een soort archeologische overblijfselen te benaderen. Als je dergelijke vondsten omkeert en op andere manieren bekijkt, kunnen ze iets onthullen over een geschiedenis, legt hij uit.

Hij vroeg zich af: zouden de foto’s door omvorming ons kunnen helpen voorbij de zichtbare wereld te kijken naar de geesten van de recente geschiedenis, inclusief het versleten idee van de betonnen modernistische stijl? “Niet om die geesten te ontvluchten, zoals Temer deed, maar om ze te erkennen en proberen te begrijpen wat het was – een waarschuwing, vermaning of belofte – dat ze probeerden over te brengen.”

Jason Oddy
Naast de foto’s van Casa Niemeyer toont Elliott Gallery een grote fotoafdruk van ‘Spectre’. Dit is een foto van het door Niemeyer ontworpen hoofdkantoor van de Franse Communistische Partij van Niemeyer in Parijs, waar Oddy ook zijn serie over de Algerijnse periode van Niemeyer exposeerde.

Jason Oddy is een veelgeprezen Britse kunstenaar die met zijn grootformaatcamera visueel onderzoek verricht naar politiek en ideologisch geladen plaatsen en instellingen over de hele wereld. Middels zijn fotografie verkent hij over het algemeen (publiekelijk) ontoegankelijke ruimtes, zoals ex-Sovjet sanatoria, Oscar Niemeyers Algerijnse projecten, Guantanamo Bay, het Pentagon en het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in New York en Geneva. Het gaat Oddy daarbij om de aard en de ideologische herkomst van zijn onderwerpen – architectonische locaties – en het blootleggen van de machtsstructuren die tot hun bouw hebben geleid.

De expositie ‘Imagem Secundária. Oscar Niemeyer and the Ghosts of Modernism’ met foto’s van Jason Oddy is te zien van 17 februari tot 4 mei 2014 in Elliott Gallery. De galerie is gevestigd op Tussen de Bogen 91 in Amsterdam.

Trefwoorden

modernisme brasilia fotografie brazilië oscar niemeyer woning jason oddy expositie kunst tentoonstelling

1	Nominaties Publiek gebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 7 oktober
2	Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag vrijdag, 9 oktober
3	Woonblokken met sociale huurwoningen op Harley-locatie Breda voltooid dinsdag, 6 oktober
4	Combinatie met M3H en NRL wint tender voor woontorens Apeldoorn woensdag, 7 oktober
5	Bijdrage van Benthem Crouwel Architects en West 8 aan Afsluitdijk voltooid vrijdag, 9 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Oscar Niemeyers hotel heropent na twintig jaar

10 januari 2017

Oscar Niemeyer (104) overleden

6 december 2012

Oscar Niemeyer (103) opent eigen museum

16 december 2010

Regeringscentrum Oscar Niemeyer geopend

8 maart 2010

Muziekgebouw Oscar Niemeyer opent deuren

21 januari 2010

Verslag van Architectenreis 2017: Rio de Janeiro

16 november 2017

Verslag van Architectenreis 2017: Brasilia

15 november 2017

Solotentoonstelling ‘Momentum of Light’ van Iwan Baan in Museum Kranenburgh

29 april 2025

Verslag van Architectenreis 2017: São Paulo

14 november 2017

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Nieuwe Instituut toont inzendingen finalisten Prix de Rome 2026

13 minuten geleden

Vanaf vrijdag 4 december zijn bij het Nieuwe Instituut in Rotterdam de inzendingen van de finalisten voor de Prix de Rome Architectuur 2026 te zien.

Van de Ven, Nudus en Buro Sant en Co ontwerpen 265 woningen in Vliertpoort Den Bosch

1 uur geleden

De combinatie Van de Ven Bouw en Ontwikkeling, Nudus en Buro Sant en Co heeft de tender voor Vliertpoort-Zuidoost in ’s-Hertogenbosch gewonnen. Het plan SamenStad behelst 265 woningen in verschillende prijsklassen.

Renovatie stadhuis Gouda krijgt eretitel Meesterrestauratie 2027

Gisteren, 16:22

De vakjury waardeert het project als een uitzonderlijk en compleet restauratieproject, waarin historisch onderzoek, ambachtelijk vakmanschap, verduurzaming en hedendaags gebruik op overtuigende wijze zijn verbonden.

Opgeleverde Aurora-gebouw van Piet Zanstra tijdens ADE open voor publiek

Gisteren, 14:35

Het monumentale kantoorgebouw wordt gedurende het dans event tijdelijk gebruikt als podium voor radio, kunst en sport.

Werelderfgoedcentrum Waddenzee dreigt failliet te gaan

2 uur geleden

De problemen zijn ontstaan omdat de realisatie en ingebruikname van de nieuwe locatie, die opende in april 2025, ‘onverwachte kosten’ met zich meebrachten.

Huurprijzen vrije sector weer gestegen na daling kwartaal eerder

Gisteren, 15:31

De huurprijzen in de vrije sector zijn in het derde kwartaal van 2026 met zo'n twee procent gestegen ten opzichte van een kwartaal eerder.

DNB-president roept opnieuw op tot afschaffen hypotheekrenteaftrek

Gisteren, 09:54

Ook nu de woningmarkt een afkoeling laat zien, is het verstandig om de hypotheekrenteaftrek af te schaffen, stelt Olaf Sleijpen.

Zuid-Holland slaat alarm: tekort aan sociale huurwoningen groeit

9 oktober, 4:14

Hoewel bijna de helft van de Zuid-Hollanders qua inkomen in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, heeft de provincie verhoudingsgewijs steeds minder van zulke huizen.