Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Boek verschenen over eerste vrouwelijke architecten in Nederland

6 november 2023, 13:53

Margaret Kropholler-Staal (1891-1966) staat bekend als de eerste Nederlandse vrouwelijke architect. Ze was echter niet de enige vrouw die dit beroep in die tijd uitoefende. In een nieuw boek beschrijft Erica Smeets-Klokgieters de opkomst van vrouwelijke architecten in ons land en de biografie van de 21 vrouwen die tot de eerste generatie behoren.

Staal-Kropholler realiseerde als ongediplomeerd architect in 1917 haar eerste werk. Minder bekend is dat Grada Wolffensperger (1887–1965) in datzelfde jaar als eerste vrouw haar universitaire studie bouwkunde voltooide aan de Technische Hogeschool in Delft. Dat vrouwen in de eerste decennia van de vorige eeuw überhaupt beroepen uitoefenden waarvoor een universitaire opleiding nodig is, was destijds nog zo bijzonder dat ze vermeld werden in het Vrouwenjaarboekje voor Nederland.

Veel van de eerste vrouwelijke architecten vonden hun uiteindelijke stiel via gerelateerde disciplines als meubel- en interieurontwerp, vakken die beter pasten bij het heersende vrouwbeeld uit die tijd. Zo ontwikkelde Staal-Kropholler zich van decoratief tekenaar, meubelontwerper en interieurarchitect uiteindelijk tot architect. Tot 1945 voltooiden 21 vrouwen hun architectenopleiding, van wie Lotte Beese, Jakoba Mulder en Koos Keegstra het bekendst zijn.

Riné Boeree
Tot de eerste generatie vrouwelijke architecten behoren veel opmerkelijk veel leden wier naam, ondanks hun pioniersrol, totaal onbekend zijn. Neem een Riné Boeree, Joop Ferguson of Greet van der Poest Clement. Auteur Smeets-Klokgieters is in hun levensverhalen en carrières gedoken en heeft die samengebracht in het boek Hulde aan onze kranige architecte! De opkomst van de eerste vrouwelijke architecten in Nederland.

Afzonderlijke hoofdstukken wijdt de auteur aan drie vrouwen, waaronder de eerste bouwkundig ingenieur Wolffensperger en de eerdergenoemde Boerée (betonspecialist bij de genie). Verder bevat het boek, naast een geschiedenis over de opkomst van vrouwelijke architecten in ons land, een apart hoofdstuk over architectenechtparen zoals Margaret Kropholler en Jan Staal, Koos Keegstra en Joop Pot, en Jan Kret en Harry Kammer.

Eerste complete overzicht
Hulde aan onze kranige architecte! (tevens in het Engels verkrijgbaar als Compliments to our brave architect!), door nai010 uitgevers omschreven als het eerste complete overzicht van de eerste vrouwelijke architecten in Nederland, is verkrijgbaar voor 34,95 euro.

Trefwoorden

nai010 uitgevers jakoba mulder grada wolffensperger margaret staal-kropholler lotte beese vrouwen boek koos keegstra

1	Anterieure overeenkomst voor bouw woontoren The Four in Eindhoven donderdag, 16 april
2	Architecten voor restauratie en herbestemming Rivièrahal gekozen donderdag, 16 april
3	Nominaties Rotterdam Architectuurprijs 2026 bekend maandag, 20 april
4	Jury maakt shortlist Prix de Rome Architectuur 2026 bekend donderdag, 16 april
5	Rotterdam zoekt ontwerper voor permanente Luchtsingel woensdag, 22 april

Gerelateerde nieuwsberichten

Expositie in Museum Het Schip belicht vrouwen van de Amsterdamse School

18 september 2025

Vrouwen achter Algemeen Uitbreidingsplan centraal in tentoonstelling

8 maart 2024

Programma over rolmodellen in de architectuur in Pakhuis de Zwijger

4 december 2023

Witte Mannen

12 oktober 2023

Nieuwe website viert gebouwen door vrouwelijke architecten

6 maart 2025

Columns van Violette Schönberger gebundeld in boek

21 maart 2024

Platform voor architectuur & feminisme van start gegaan

8 februari 2023

STAR strategies + architecture ontvangt Franse ‘Vrouwen in architectuur’-prijs met vernieuwend woonproject

5 december 2024

Kunsthal toont bijdrage vrouwelijke ontwerpers aan modern en hedendaags design

3 juni 2022

Nai010 presenteert architectuurgids Gebouwen door Vrouwen in Rotterdam

15 mei 2025

De moraal van het inclusieve verhaal

19 april 2022

VAi schijnt licht op feministische vrouwenwerkgroep uit de jaren tachtig

4 maart

Boek ‘Bouwmaterialen 1940-1990’ gaat in op materiaalgebruik naoorlogse architectuur

15 mei 2024

Boek belicht vrouwen in de architectuur

10 februari 2021

Interview + video: lancering Mevr. De Architect

29 januari 2021

VAi wil vrouwelijke bijdrage aan ontwerp en architectuur zichtbaar maken

14 januari 2021

Meerstemmige geschiedenis en toekomst architectuur centraal tijdens symposium

22 november 2024

Een architect van fundamentele andersheid

16 september 2024

Boek over vergeten architect van de Nieuwe Haagse School

4 juni 2025

Jubileumboek beschrijft het Rietveldpaviljoen in Amersfoort: de eerste kunsthal in Nederland

19 maart 2025

Essays rond globalisering en architectuur na 1945

27 januari 2025

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Monografie verschenen over archiect Pi de Bruijn

22 minuten geleden

In het boek beschrijft auteur Hans Ibelings het leven en werk van de medeoprichter van de Architekten Cie.. Het boek biedt inzicht in het werk en de ontwikkeling van De Bruijn over een periode van meerdere decennia.

Studio Makkink & Bey zet Parkpaviljoen weer in het spotlicht

Gisteren, 16:47

In opdracht van stichting Droom en Daad is het historische Rotterdamse Parkpaviljoen gerenoveerd en kreeg het een hernieuwde functie

De Kuil bouwt voort op karakter Afrikaanderwijk en voegt iets nieuws toe

Gisteren, 14:22

In Rotterdam-Zuid is afgelopen jaar woningbouwproject De Kuil opgeleverd. Verdeeld over meerdere gebouwen zijn in totaal 232 woningen in verschillende typologieën gerealiseerd.

Rotterdam zoekt ontwerper voor permanente Luchtsingel

Gisteren, 12:00

Daartoe is de gemeente woensdag een openbare selectie gestart. Door de selectie laagdrempelig te houden, hoopt de gemeente kans te geven aan ontwerptalent.

Ontwerpwedstrijd voor nieuwe 'jas' Utrechtse elektriciteitshuisjes

Gisteren, 15:18

In Utrecht worden de komende vijftien jaar zo’n achthonderd elektriciteitshuisjes geplaatst.

Provincies willen snel crisisaanpak voor overvol stroomnet

Gisteren, 12:01

Het Interprovinciaal Overleg (IPO) roept de regering onder meer op meer geld uit te trekken voor warmtenetten en waterstof om de gevolgen van netcongestie beter op te vangen.

Synchroon en BPD ontwikkelen meer dan vierhonderd woningen in Sloterdijk I

Gisteren, 10:14

Team V architectuur is aangesteld voor het ontwerp, in de uitwerking van de plannen worden waarschijnlijk nog andere architecten bij het project betrokken.

Onvoltooid attractiepark Rotterdam geveild voor 6,5 miljoen euro

21 april, 1:54

Ondernemer Hennie van der Most heeft meer dan tien jaar gewerkt aan de bouw van het park aan de Doklaan in Rotterdam.

'Amsterdamse RAI gaat binnen paar weken in de verkoop'

21 april, 10:50

De nieuwe aandeelhouder moet de portemonnee trekken voor de bouw van woningen en kantoren op het RAI-terrein, meldt het FD.

Minister wil Lelystad Airport openen in oktober 2027

20 april, 12:24

Het vliegveld heeft nog geen natuurvergunning, maar Vincent Karremans werkt ‘parallel’ aan de andere zaken die nog moeten worden geregeld voordat vakantievluchten vanuit Flevoland kunnen beginnen.

Ga naar het nieuws-archief