Nieuwe woonbuurt rond voormalig slachthuis in Haarlem klaar

In Haarlem is de nieuwe woonbuurt Slachthuisdistrict opgeleverd. Rond het monumentale slachthuis in het zuidoosten van de stad zijn ruim 160 woningen gebouwd. Het ontwerp voor de buurt is gemaakt door Van Ommeren Associates, ZUS [Zones Urbaines Sensibles] en Hans van Heeswijk architecten.

De bureaus maakten een gelaagd plan met een matroesjka-achtige opbouw, waarbij het uit 1907 stammende slachthuis centraal ligt op een nieuw plein. Het vroegere abattoir is de afgelopen jaren getransformeerd tot een popcentrum. Een 400 meter lange pergola begrenst het plein eromheen en markeert de overgang naar de voortuinen van de woningen.

In plaats van de 120 ‘monotypologische’ rijwoningen, waar de gemeente Haarlem in eerste instantie op deze locatie aan dacht, zijn er 162 woningen gerealiseerd die variëren in grootte en ontsluitingsprincipes.

Geïnspireerd op de omliggende volksbuurt is er veel aandacht uitgegaan naar de vormgeving rond de woningentrees. Collectieve elementen zoals trappenhuizen, gemeenschappelijke daktuinen en de pergola zijn bedoeld als bindmiddel voor de buurt. Verder fungeert het plein als een ‘shared space’, bedoeld voor ontmoeting, sport, spel en evenementen.

Uitgangspunt bij het ontwerp was om de auto’s zo min mogelijk te laten domineren in de openbare ruimte. Parkeerpockets zijn voorzien in de randen van het plan, onder de collectieve tuinen liggen parkeergarages. Op het plein is alleen bestemmingsverkeer welkom, bijvoorbeeld logistiek vervoer voor het popcentrum in het voormalige slachthuis.

Klimaatadaptatie en ecologie

Klimaatadaptatie en ecologie spelen eveneens een rol in het plan. De water- en vegetatiestructuren zorgen ervoor dat vogels, insecten en zoogdieren ook een plek kunnen krijgen in de buurt, terwijl ze eveneens bijdragen aan waterretentie. Nestkasten zijn ingepast in metselwerkgevels, die hun vormgeving ontlenen aan het type gevelbegroeiing die is voorzien. De geveltuinen en de randen van het plan worden weer ingezet voor waterbuffering.

“Het integrale watersysteem zorgt ervoor dat regenwater wordt vastgehouden, kan worden benut, kan infiltreren en wanneer nodig wordt afgevoerd. Zo heeft iedere woning zijn eigen watertap voor regenwater, wat het besef over water in de buurt versterkt. Aanvullend maken toepassing van zonnepanelen, warmte- en koudeopslag en het faciliteren van deelauto’s en -bakfietsen een duurzaam toekomstbestendig nieuw stuk stad”, aldus de bureaus.