Goed onderzoek naar vleermuizen verplicht voor spouwmuurisolatie

3 augustus 2023, 9:00

Isolatiebedrijven en woningeigenaren moeten voordat ze spouwmuren isoleren goed onderzoeken of daar vleermuizen in zitten. Met een camera in de ruimte tussen de muur kijken is daarbij niet voldoende, heeft de Raad van State bepaald in een rechtszaak tussen isolatiebedrijf IsoSun en het provinciebestuur van Utrecht. De uitspraak kan gevolgen hebben voor de werkwijze van de hele branche en mogelijk ook voor het tempo waarin huizen in Nederland worden na-geïsoleerd.

De provincie had het bedrijf in 2019 een dwangsom opgelegd en opgedragen ecologisch onderzoek te doen naar de aanwezigheid van vleermuizen. Het bedrijf was het daar niet mee eens, maar de hoogste bestuursrechter geeft de provincie nu gelijk. Eerder had de rechtbank al geoordeeld dat IsoSun niet voldeed aan de zorgplicht voor vleermuizen.

Niet zomaar onderuit te komen
De Raad van State is zich ervan bewust dat het isoleren van spouwmuren energie bespaart en daarmee bijdraagt aan het behalen van de klimaatdoelen. Vleermuizen zijn echter wettelijk beschermd en daar valt niet zomaar onderuit te komen.

Tijdens de zaak nodigde de Raad van State andere belanghebbenden en experts uit om hun visie te geven. Daarop reageerden onder meer overheden, verenigingen die zich bezighouden met soortenbescherming, woningcorporaties en andere bedrijven uit de isolatiebranche.

Uit alle reacties maakt de hoogste bestuursrechter op dat er de afgelopen jaren ‘veel ontwikkelingen zijn geweest en werkwijzen zijn gevonden voor een grootschaligere aanpak van woningisolatie, waarbij ook de bescherming van vleermuizen wordt betrokken’. Die nieuwe methodes kunnen ‘ook voor particulieren uitkomst bieden’, denken de rechters.

Over het hoofd gezien
Vooral kleine dwergvleermuizen kruipen vaak in spouwmuren. Als die worden volgespoten met isolatiemateriaal, is dat slecht voor de beestjes. Bij onderzoek met een camera is de kans groot dat ze over het hoofd worden gezien, want een dwergvleermuis is maar zo groot als een luciferdoosje.

Eén manier om hiermee om te gaan, is ecologisch onderzoek laten doen door een deskundige. Dat maakt isolatie wel veel duurder. Er zijn ook andere opties. Zo kunnen gemeenten op hun grondgebied ecologisch onderzoek uitvoeren en maatregelen treffen om vleermuizen in stand te houden. Vervolgens kan de provincie voor die hele gemeente een ontheffing verlenen. Dan is duur ecologisch onderzoek per woning niet nodig. Over deze werkwijze geven de rechters geen oordeel, maar ze leggen hem wel uit.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken zegt in een reactie dat het grootschaliger onderzoek landelijk wil uitrollen. Daar is nu al 44 miljoen euro voor uitgetrokken. De regeling ligt nu voor ter consultatie: belanghebbenden kunnen erop reageren tot 9 september.

Duizenden euro’s extra
De Vereniging Eigen Huis (VEH) vreest dat huiseigenaren een jaar langer moeten wachten om hun woning te isoleren en dat dit duizenden euro’s extra gaat kosten. Hoeveel de kosten oplopen door het ecologisch onderzoek hangt volgens de VEH-woordvoerder af van het soort woning en hoe oud het is. Bij een oude boerderij zal het prijskaartje hoger zijn dan bij een relatief nieuw rijtjeshuis. Onder meer een groot tekort aan ecologen voor onderzoek leidt tot vertraging, stelt de VEH.

De vertraging en hogere kosten voor het onderzoek kunnen ervoor zorgen dat sommige huiseigenaren besluiten hun woning helemaal niet te isoleren. “Dat is onze grootste zorg”, zegt de woordvoerder. Volgens hem zijn veel koop- en huurhuizen nog niet geïsoleerd of moet het isolatiemateriaal vervangen worden. Om hoeveel huizen het gaat, is hem niet bekend. De VEH zegt dat huiseigenaren het beschermen van kwetsbare natuur, waaronder vleermuizen, ook belangrijk vinden.

Woningcorporaties
De uitspraak heeft minder invloed op woningcorporaties, zegt een woordvoerster van hun koepelorganisatie Aedes. Woningcorporaties doen volgens haar al onderzoek als er mogelijk vleermuizen zijn. De uitspraak zorgt hooguit voor een klein beetje extra vertraging, laat ze weten. “We gaan ervan uit dat provincies en gemeenten nu scherper controleren of de juiste methodiek wordt toegepast.” Wel staat de uitspraak volgens haar ‘op gespannen voet met de verduurzamingsopgave’.

Bron: ANP

Trefwoorden

spouwmuren vleermuis aedes veh isolatie vleermuizen vereniging eigen huis

1	Nominaties Schoolgebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 16 september
2	Sociale woningbouw aan toegang Houthavens met knipoog naar Amsterdamse School vrijdag, 18 september
3	Pand voormalig diaconessenhuis Rotterdam getransformeerd tot woongebouw woensdag, 16 september
4	Bloot Architecture verbouwt monumentale T-boerderij in Gelders dorp dinsdag, 15 september
5	noAarchitecten wint met Het Steen de Grand Prix van de Erich Mendelsohn Award 2026 donderdag, 17 september

Gerelateerde nieuwsberichten

VEH wil oplossing vleermuizenproblematiek bij isoleren spouwmuren

14 september 2023

Rapport: gebruik meer hennep en vlas als duurzaam bouwmateriaal

25 juli 2023

Branche wil hoger isolatietempo door nieuwe opsporingsmethodes dieren

1 mei 2024

Richtlijn voor gebiedsgericht vleermuisonderzoek uitgebracht

29 januari 2024

Steen – PIR – Schaap

13 juni 2023

Minister stuurt 'energiefixers' langs in wijken met slecht geïsoleerde huizen

20 maart 2023

TNO: verduurzamen van woningen moet veel sneller

21 oktober 2022

VEH: verduurzaming stokt bij koopappartementen

18 oktober 2022

Vleermuis lijdt onder sluiting en herbestemming kerken

27 oktober 2022

RvS: code nul op de meter-renovaties beschermt dieren onvoldoende

22 april 2021

Checklist voor vogel- en vleermuisvriendelijk bouwen

19 november 2018

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Twaalfde editie Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam gestart

1 uur geleden

De IABR staat dit keer in het teken van het thema Systems of Support. Hierbij wordt het licht geworpen op de systemen die ons dagelijks leven mogelijk maken: van water, energie en materialen tot wonen en infrastructuur.

Sportcomplex De Schalk vormt middelpunt van 'belevingspark'

3 uur geleden

In het Vlaamse Willebroek is vorige week Willebroek het nieuwe sportcomplex De Schalk officieel geopend. Het door ZJA Architects & Engineers en Archiles architecten ontworpen gebouw vormt het centrale punt van het vernieuwde sportterrein De Schalk.

Bonnefanten richt permanente expositie in over architect Aldo Rossi

Vandaag, 10:18

Ruim dertig jaar na de officiële opening van Aldo Rossi’s gebouw heeft het Bonnefanten Museum in Maastricht een permanente tentoonstelling ingericht over de architect.

Group A – genomineerd voor prijs Architect van het Jaar 2026

Vandaag, 09:00

Een bureau waarvan het diepe engagement eerder niet zo zichtbaar was, maar nu duidelijk naar voren komt in wat het met het Keilepand in Rotterdam doet, en nu ook in de gebiedscoöperatie voor de ontwikkeling van het gebied daaromheen.

Team V voegt Marlies Zwols toe aan bureauleiding

39 minuten geleden

Zij gaat samen met Jeroen van Schooten, Do Janne Vermeulen, Irène Horvers, Frank Bouwman en Noortje ter Heege de zakelijke, strategische en organisatorische ontwikkeling van het bureau verder vormgeven.