Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

De ‘dikke’ spingasschoorsteen vóór restauratie (juli 2021)

De ‘dunne’ ketelschoorsteen

Restauratie schoorsteen de Dikke markeert einde transformatie ENKA

24 juli 2023, 14:42

De restauratie van de hoogste gemetselde schoorsteen van Nederland, de spingasschoorsteen op het voormalige ENKA-terrein in Ede, is afgerond. Daarmee komt voor erfgoedorganisatie BOEi, die als eigenaar vele monumenten op het terrein heeft gerestaureerd, het einde van een twintig jaar omvattend project in zicht.

De schoorsteen van de voormalige kunstzijdefabriek is 85 meter hoog en heeft een doorsnede van ruim 10 meter bij de voet; om die reden draagt het gevaarte ook de bijnaam ‘de Dikke’. In de nieuwe woonwijk Op Enka is de historische schoorsteen een markant herkenningspunt.

Een tweede schoorsteen op het ENKA-terrein, de ketelschoorsteen oftewel ‘de Dunne’ is in 2020 gerestaureerd. Bij de restauratie van de Dikke is ingespeeld op mogelijk toekomstig gebruik door openingen aan te brengen. “Je zou er kunnen wonen, een kantoor vestigen of een B&B beginnen”, suggereert Arno Boon, directeur van BOEi. De erfgoedorganisatie is eigenaar van de schoorsteen en talloze andere monumenten op het voormalige fabrieksterrein.

Groot aantal monumenten
Nu de schoorsteen is gerestaureerd en het Poortgebouw – waarbij BOEi als adviseur betrokken is – bijna gereed is, nadert de transformatie van het ENKA-terrein als geheel haar voltooiing. Het voormalige fabrieksterrein, gelegen vlakbij station Ede-Wageningen, is in de afgelopen twintig jaar getransformeerd naar een gevarieerde woonwijk.

De geschiedenis van de locatie is overal zichtbaar door het behoud en de herbestemming van een flink aantal monumentale gebouwen. De kunstzijdefabriek was op dit terrein gevestigd van 1922 tot 2002; volgens BOEi behoorde ENKA tot de grootste fabrieken van Nederland. Bij consumenten was ze vooral bekend vanwege de zemen en sponzen.

Op het terrein, dat 40 hectare beslaat, staan nu zo’n 1.500 woningen, ontwikkeld door AM. Verder heeft de wijk een basisschool, voor- en naschoolse opvang, kinderdagverblijf, horecavoorziening en een ‘fiets-experience’. Er is 20.000 m² aan monumenten bewaard gebleven en herbestemd.

Erfgoedparade
De schoorsteen wordt in het zonnetje gezet tijdens een bijzondere zomervoorstelling op zaterdag 19 augustus, in het kader van de landelijke erfgoedparade. Dit is een initiatief van BOEi met steun van de VriendenLoterij.

Trefwoorden

ede industrieel erfgoed transformatie boei restauratie schoorsteen herbestemming enka-terrein

1	PSV presenteert plannen voor uitbreiding Philips Stadion vrijdag, 20 maart
2	Luxe appartementengebouw naast klooster Etten-Leur door Studio AAAN klaar donderdag, 19 maart
3	Houten Stelthuis van Woonpioniers is aardbevings- en klimaatbestendig woensdag, 18 maart
4	BureauVanEig verbetert uitstraling Haagse rijtjeswoningen bij verduurzaming dinsdag, 17 maart
5	De nieuwe kleren van de keizer dinsdag, 17 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

Fabrieksgebouwen ENKA inspireren MIX bij groot woongebouw

1 februari 2021

Westhal ENKA wordt 'fietsbelevingscentrum'

13 oktober 2015

Ontwerp voor herontwikkeling loods Enka-terrein

2 juli 2013

Kantinegebouw ENKA wordt opgeknapt

17 januari 2013

Centrale Markthal in Amsterdam heeft tijdelijke loopbrug over Food Center-terrein

11 november 2024

Bouw eerste fase Enka-terrein Ede van start

9 mei 2011

BOEi onderzoekt nieuwe toekomst kloosterdorp Steyl

10 mei 2023

Voormalig Zuiderziekenhuis Rotterdam huisvest Zuidergymnasium en appartementen

5 december 2022

Lingotto presenteert plannen herontwikkeling Honigcomplex in Nijmegen

24 oktober 2022

BOEi en Van Swaay Projectontwikkeling nemen De Aula over van Wageningse universiteit

21 juli 2022

Brede toekenning van monumentenstatus op ENCI-terrein Maastricht

17 april 2025

Voormalige SS-sporthal overgedragen aan erfgoedorganisatie BOEi

4 mei 2022

Erfgoedbeschermers nemen koloniedorp Veenhuizen over

21 april 2021

Scala aan woningtypes in herbestemde Lakfabriek

11 september 2018

Nieuwe functie voor enige kerk Gerrit Rietveld

6 maart 2018

Voormalig Zuiderziekenhuis Rotterdam wordt woongebouw

20 februari 2017

Karakteristieke silo herbestemd tot Fooddock

20 januari 2016

Gerestaureerd gemaal opent de deuren

1 september 2015

Toon alles

Andere nieuwsberichten

PSV presenteert plannen voor uitbreiding Philips Stadion

20 maart, 3:37

De Eindhovense club wil de capaciteit van zijn onderkomen opschroeven met maximaal 25.000 bezoekers. Om dit te bewerkstelligen, komt er een nieuwe schil rond het stadion waarin een derde ring is opgenomen.

Rijkswaterstaat staakt renovatie markante houten Krùsrak-brug in Sneek

20 maart, 11:32

Tijdens de renovatie werd duidelijk dat de constructieve veiligheid van de brug niet langer kan worden verzekerd, laat RWS weten. De uit 2008 stammende Krúsrak-brug over de rijksweg 7 is ontworpen door Onix en Archterbosch Architecten.

KAAN Architecten en De Zwarte Hond winnen tender voor Area 19 TU Eindhoven

20 maart, 10:35

De opdracht omvat het ontwerp van een nieuw onderzoeks- en onderwijsgebouw en de stedenbouwkundige ontwikkeling van een nieuw campusgebied.

Projecten gezocht voor vijfde Adriaan Dessingprijs

19 maart, 2:42

De tweejaarlijkse architectuurprijs vestigt de aandacht op bijzondere, gerealiseerde plannen in de Zuid-Hollandse gemeenten Westland en Midden-Delfland. Het kan gaan om nieuwbouw, restauratie of landschappelijke projecten.

Friesland brengt duizenden karakteristieke boerderijen in kaart

20 maart, 2:16

Door alle informatie over de voor het landschap kenmerkende gebouwen op één plek te brengen, moet het makkelijker worden om ze te behouden.

ING: bijna de helft van de huiseigenaren stelt verduurzaming uit

20 maart, 12:18

De meeste mensen vinden dat de overheid te weinig doet om dit te stimuleren.

Rekenkamer kraakt resultaten EU-innovatiefonds voor verduurzaming

20 maart, 9:25

Het Innovatiefonds van de Europese Unie levert veel minder resultaat op dan verwacht op het gebied van verduurzaming en innovatie.

Provincie schrapt beoogde locaties windturbines in Groene Hart

19 maart, 1:35

De provincie had twaalf plekken op het oog, maar dat leidde tot maatschappelijk en politiek verzet.

Staten Utrecht willen netcongestie versneld aanpakken

19 maart, 9:44

De fracties wezen op de noodzaak van het zo snel mogelijk realiseren van een hoogspanningsstation dat essentieel is voor het opsplitsen van het elektriciteitsnetwerk tussen de Flevopolder, Gelderland en Utrecht.