Voormalig Zuiderziekenhuis Rotterdam huisvest Zuidergymnasium en appartementen

5 december 2022, 9:54

De restauratie en transformatie van het poortgebouw, behorend tot het voormalig Zuiderziekenhuis in Rotterdam, tot gymnasium is afgerond. Binnenkort start de herbestemming van het hoofdgebouw. Molenaar & Co architecten maakte het ontwerp voor de herbestemming van het poortgebouw, alsook voor de transformatie van het hoofdgebouw tot appartementen.

Het Zuiderziekenhuis is ontworpen door de Rotterdamse stadsarchitect Adriaan van der Steur en werd gerealiseerd in de periode 1929 tot 1939. Het moest een centrale voorziening voor de tuinstadgordel van Vreewijk worden. De realisatie verliep traag en het ontwerp werd meermaals bijgesteld; uiteindelijk bestond het ziekenhuis uit een kruisvormig complex van poortgebouw, vier L-vormige vleugels en een hoofdgebouw rond een cour.

Na de fusie van het Zuiderziekenhuis en het Sint Clara Ziekenhuis, en vervolgens de verhuizing naar het nieuw gebouwde Maasstadziekenhuis, kwam het complex aan de Groene Hilledijk in 2011 leeg te staan. Aanvankelijke plannen voor herontwikkeling strandden in de kredietcrisis en de nieuwe eigenaar SZW Sociale Werkzaamheden Zuidholland verkoos sloop en nieuwbouw van rijwoningen.

Nieuwe woonwijk
Na weerstand zowel binnen het gemeentebestuur als onder buurtbewoners uit Vreewijk is, mede op initiatief van BOEi, een nieuw herontwikkelingsplan gemaakt. In de daarop volgende architectenselecties werd Molenaar & Co architecten gekozen voor de herbestemming van het poortgebouw tot Zuidergymnasium en het hoofdgebouw tot appartementencomplex Het Zuider.

Eentien architecten ontwerpt de herbestemming van de aangebouwde paviljoens als grondgebonden woningen. Rond het historische complex heeft Impact Vastgoed – inmiddels enig eigenaar van SZW Sociale Werkzaamheden Zuidholland – een nieuwbouwwijk ontwikkeld en gerealiseerd. Die bestaat uit 123 eengezinswoningen in de huur- en koopsector.

Structuur
Het schoolgebouw is als eerste gerealiseerd omdat het gymnasium dringend moest verhuizen. Bij de herbestemming is uitgegaan van de bestaande generieke langsdragerstructuur, vertelt het architectenbureau. Deze structuur was bij de toenmalige bouw al gekozen om de steeds wisselende invullingen van het ziekenhuis mogelijk te maken.

Op de begane grond dienen de twee langgerekte voormalige opnamehallen aan weerszijden van de poort nu als entreegebied voor de leerlingen. De monumentale trappenhuizen zijn behouden en structureren het schoolgebouw.

Op de verdiepingen heeft het architectenbureau de corridorstructuur gewijzigd in een strook lokalen aan de voorzijde en een studiehal aan de achterzijde van het pand. De gehele kap is gebruikt om de luchtbehandeling in onder te brengen, zodat het gebouw voldoet aan de huidige ventilatie-eisen.

Vleugels en ketelhuis
Aan de linkerzijde is deels in de achtervleugel gebouwd. Hier zijn op de begane grond de administratie en de kleedruimten en douches van de gymzaal ondergebracht. De gymzaal is als nieuw volume aan het complex gebouwd. Op de verdieping van de linker zijvleugel is onder de kap een collegezaal gerealiseerd.

De zijvleugel aan de rechterkant herbergde voorheen de ziekenhuiskeuken. Nu is deze vleugel volledig ingericht met de theorielokalen van de exacte vakken en de laboratoriumvoorzieningen voor biologie, natuur- en scheikunde. In de kelder is een technieklokaal ondergebracht, dat daglicht ontvangt via de oorspronkelijke koekoeken.

Het oude ketelhuis achter de binnenplaats biedt ruimte aan de aula; die is niet vormgegeven als een grote ruimte maar bestaat uit het samenstel van hoge voormalige stook- en installatieruimten. De stomp van de industriële schoorsteen staat als een relict midden op de binnenplaats.

Appartementengebouw
Naast het ontwerp voor de herbestemming van het poortgebouw, maakte Molenaar & Co architecten ook het ontwerp voor de transformatie van het hoofdgebouw, een carrévormig gebouw. Als appartementengebouw Het Zuider krijgt het een tweezijdige oriëntatie met een nieuwe entree aan de noordkant. Hierdoor is het gebouw zowel vanaf de nieuwe wijk Zuiderhof als vanuit het binnenhof te betreden.

Het Zuider ligt centraal in de nieuwe wijk en gaat 72 zeer diverse appartementen bieden, meldt het architectenbureau. De woningen zijn bereikbaar via een nieuwe galerij in het lichthof. Beeldbepalende elementen – zoals de erkers van de centrale trappartij, de glazen trappenhuizen op de buitenhoeken, de monumentale natuurstenen trappen en de voormalige kapel – blijven behouden.

De woningen zijn nu in de verkoop, vertelt Molenaar & Co architecten. De uitvoering van de transformatie moet starten in 2023, als volgende fase in de herbestemming van het ziekenhuiscomplex tot karaktervolle woonwijk Het Zuiderhof.

Trefwoorden

appartementengebouw transformatie rotterdam restauratie boei molenaar & co architecten woningbouw schoolgebouw zuiderziekenhuis onderwijsgebouw

1	2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij maandag, 29 december
2	2025 in tien columns door Joost Ector maandag, 29 december
3	2025 in tien columns door Marjolein van Eig dinsdag, 30 december
4	2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland dinsdag, 30 december
5	Architectenweb Awards 2025 – een terugblik woensdag, 31 december

Gerelateerde nieuwsberichten

Zuider Gymnasium en Fridtjof Nansenschool winnen Rotterdam Architectuurprijs 2023

7 juni 2023

Rotterdam werkt aan toegankelijkheid schoolgebouwen

25 januari 2024

Monumentaal wonen op voormalig zorglandgoed De Klokkenberg

29 augustus 2023

Centrale Markthal in Amsterdam heeft tijdelijke loopbrug over Food Center-terrein

11 november 2024

Restauratie schoorsteen de Dikke markeert einde transformatie ENKA

24 juli 2023

Herbestemming Zuiderziekenhuis Rotterdam gaat van start

10 september 2019

Voormalig Zuiderziekenhuis Rotterdam wordt woongebouw

20 februari 2017

Rijks-hbs in Brielle krijgt herbestemming als wooncomplex

27 juli 2020

Renovatie en uitbreiding van de Antwerpse Fierensblokken gestart

9 juni 2020

Gebiedsvisie maakt het verschil in nieuw moderniseringsplan De Kuip

17 april 2020

Winnend plan knipoogt naar Harderwijkse Hanzeverleden

1 april 2020

Internationale prijs voor Justus van Effencomplex

10 november 2016

'Who's Ugly Now' – visueel essay rond Rotterdam door Riccardo de Vecchi

21 december 2022

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein

24 december 2025, 9:00

Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.

Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher

23 december 2025, 12:00

Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.

Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen

22 december 2025, 11:20

De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.

Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor

19 december 2025, 3:15

De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.

Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!

24 december 2025, 1:00

Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.

Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven

23 december 2025, 5:00

"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.

DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk

19 december 2025, 4:03

DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.