Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Een sculpturale speelplek van Carve voor het Tophane Park

8 maart 2023, 15:21

Het Nederlandse ontwerp- en ingenieursbureau Carve kreeg in 2020 de opdracht om een speelplek te ontwerpen in het historische Tophane Park in Istanbul. Met gebruikmaking van hedendaagse technieken en lokale ambachten realiseerde het bureau een omvangrijk, vloeiend, sculpturaal stenen object dat de open speelruimte definieert.

De aanpak van het Tophane Park in de Turkse hoofdstad maakt deel uit van het herontwikkelingsproject Galata-haven, dat is gericht op de transformatie van een voorheen ontoegankelijk gebied in de Tophane-wijk tot een epicentrum van kunst en cultuur. De ontwikkeling van Galata betreft een gebied aan de Bosporus-kade en in het hart van Tophane, centraal in Istanbul. Aangrenzend ligt de hippe en opkomende wijk Karaköy. De Galata Port Mall, onderdeel van de ontwikkeling, beschikt over een ondergronds douanekantoor voor de nieuwe cruise-terminal.

Binnen deze herontwikkeling vormt het park een bijzondere locatie, mede door de mix van enerzijds oude bezienswaardigheden, zoals een gebouw in Ottomaanse barokstijl en de 18e-eeuwse Ottomaanse Tophane-fontein, en anderzijds nieuwe ontwikkelingen, waaronder het Istanbul Modern Museum, het Resim Heykel Museum en het nabijgelegen winkelcentrum.

Deze situatie inspireerde Carve om, met aandacht voor de vredige sfeer van het park, de historische en nieuwe elementen in de omgeving op harmonieuze wijze met elkaar te verbinden. Voor het ontwerp van de speelruimte nam het bureau de vierkante voetafdruk van de Tophane-fontein als uitgangspunt; deze vorm is uitgerekt en vervormd om hem aan te passen aan de context. Vervolgens is een van de hoeken verwijderd.

Lokaal en eigentijds
Met het oog op de uitvoering van het ontwerp bleef Carve dicht bij huis. Het bureau omarmde de rijke traditie van Turks ambacht en koos voor steenhouwen en houtbewerking; als materialen koos het bureau lokaal hardsteen en hout, en zand van de Egeïsche kust. Dit gaf een harmonieus materialen- en kleurenpalet, dat ook goed aansluit bij de omliggende bouwwerken.

Het ontwerp voorzag in een omvangrijke stenen sculptuur met veel dubbel gekromde vlakken en verschillende afwerkingen. Om tot een optimaal en hoogwaardig resultaat te komen, heeft Carve gebruik gemaakt van een combinatie van traditionele ambachtelijkheid en hedendaagse 3D-technieken. Om het bouwproces te stroomlijnen en de eenheid van de uiteindelijke constructie te waarborgen, werkte het ontwerpbureau samen met een lokale fabrikant, die de opgave “pragmatisch en efficiënt” benaderde, aldus Carve.

Vloeiende sculptuur
De uitkomst is een aantal vloeiend vormgegeven volumes die fungeren als speelobjecten en contour van de speelplek. Zoals Carve het zelf omschrijft: “De configuratie lijkt net ontsnapt uit het nabijgelegen Istanbul Modern Museum en wordt voorgesteld als een sculpturale interactie tussen vorm, kleur, materialen en lichaam.”

De speelplek, gesitueerd op een kruispunt van wandelpaden, bestaat uit drie gebieden die geschikt zijn voor verschillende leeftijdsgroepen. Elk deel heeft, min of meer afgezoomd door de sculpturale lichamen, een zanderige binnenruimte waar extra speelelementen zijn geplaatst.

Open en uitnodigend
Het grote sculpturale object zelf nodigt uit tot tal van acties – glijden, klimmen, kruipen, springen, balanceren, optreden, hangen – maar geen ervan is meteen duidelijk herkenbaar. Carve heeft het gebruikelijke speelconcept, dat berust op sturende activiteiten en beperkte interacties, bewust vermeden en een multifunctioneel element gemaakt dat kinderen zelf mogelijkheden en interacties laat ontdekken.

“We zouden niet blijer zijn als wanneer kinderen nieuwe en onverwachte speelmogelijkheden bedenken voor deze vormen”, aldus het bureau. Bovendien is het gladde, golvende, uitdijende, inkrimpende, dynamische object niet alleen aantrekkelijk en prikkelend voor kinderen, maar zelfs voor volwassenen, vertelt het ontwerpbureau.

In het Tophane Park loopt de omringende openbare ruimte door de speelplek heen. De speelplek is geen omheind terrein, waar ouders van een afstandje toekijken, legt Carve uit. “Ze is voor iedereen, open voor wie niet bang is om mee te doen.”

Het project is begin 2022 opgeleverd.

Trefwoorden

park speeltuin istanbul speelelement speelplek carve turkije openbare ruimte tophane park

1	Genomineerden BNA Beste Gebouw van het Jaar 2026 bekend dinsdag, 28 april
2	Architectenweb symposium: samenwerken op kantoor dinsdag, 28 april
3	Bouwvergunning voor torens MVRDV op Tour & Taxis-terrein Brussel donderdag, 30 april
4	Groosman heeft 'eigen' Coolse Poort in centrum Rotterdam gerenoveerd woensdag, 29 april
5	MVRDV en Diamond Schmitt ontwerpen tweede gebouw voor universiteit Toronto dinsdag, 28 april

Gerelateerde nieuwsberichten

Een plein als een gevarieerd landschap onder een sculpturale wolk

19 december 2023

Miniatuurstad voor spel en ontmoeting

15 december 2022

Carve ontwerpt een publieke ruimte als speellandschap

4 januari 2024

Speellandschap vormgegeven als een 'Italiaans bergdorp'

29 juli 2021

Glijbaanattractie voor luchthaven Singapore

25 april 2019

Opening nieuw speelplein met waterberging in Rotterdam

13 december 2018

Onderzoek: kinderen spelen vaker buiten, groot verschil per plaats

27 februari

Alarm Jantje Beton: ruim 400.000 kinderen spelen nauwelijks buiten

3 april 2024

Een stationsplein vol schotels van Nendo

12 juni 2017

Transparant speeltuinpaviljoen van JMW

15 maart 2016

Bouwblokken als lees- en speelplek voor de school

30 april 2019

Playground en brede school voor Haagse wijk

21 juli 2014

Speeltuinpaviljoen De Waag opgeleverd

26 november 2013

Speeltoestellen Van Eyck in tuinen Rijksmuseum

21 juni 2013

Architectonisch speelelement voor jongeren

18 juni 2009

Windmolenwieken krijgen tweede leven

10 oktober 2008

Toon alles

Andere nieuwsberichten

'Stuttende' en contrasterende installatie voor Besiendershuis Nijmegen

1 mei, 3:52

Bij het Besiendershuis in Nijmegen is afgelopen maand een door Frank Havermans ontworpen kunstinstallatie geopend. Het bouwwerk is gerealiseerd ter viering van het vijfhonderdjarig jubileum van het bijzondere huis in het centrum van de Keizerstad.

Specht architectuur en stedenbouw toont met meergeneratiehofje alledaagse woongemeenschappelijkheid

1 mei, 2:25

Het meergeneratiehofje met sociale huurwoningen in Stedum is een bijdrage aan de zoektocht naar alledaagse gemeenschappelijkheid in het wonen in Nederland.

Mobiliteitshub van gerecycled tropisch hardhout voor Tholen

1 mei, 11:41

In het Zeeuwse Tholen is een mobiliteitshub naar ontwerp van RO&AD Architecten opgeleverd. Het gebouw, dat is geheel is gemaakt van gerecycled tropisch hardhout, fungeert als knooppunt voor bussen en fietsers.

Kleurrijke textielinstallatie van Simone Post voor entreegebied Centraal Museum

1 mei, 9:05

Voor Patchwork Post heeft ontwerper Simone Post objecten en kunstwerken uit de museumcollectie vertaald naar diverse werken in textiel.

Verzet natuurorganisaties tegen stroomkabel via Schiermonnikoog

1 mei, 4:39

Negen natuurorganisaties maken zich grote zorgen over het plan om stroom van een nieuw windpark op de Noordzee via Schiermonnikoog aan land te brengen.

ING: huizenprijzen stijgen dit jaar niet verder door hoger aanbod

1 mei, 1:03

Na jaren van groei is het voor het eerst in lange tijd dat een bank verwacht dat de huizenmarkt niet verder groeit.

TenneT mag datacenteraansluiting uitstellen om vol stroomnet

1 mei, 10:11

Een projectontwikkelaar van een datacenter bij Schiphol klaagde hierover en spande een kort geding aan.

Brabant investeert 1,4 miljoen in waterfilter in Vlaanderen

30 april, 3:51

Het fosfaatfilter moet vervuild grondwater op een natuurlijke manier zuiveren voordat het naar het Nederlandse natuurgebied de Groote Meer bij Ossendrecht stroomt.