Macht - 800 jaar Binnenhof

Impressie van de tentoonstelling

De Ridderzaal circa 1655

'Mantra sober en doelmatig al zo oud als het Binnenhof zelf'

27 september 2021, 16:13

Aanstaande zaterdag start in het Haags Historisch Museum de tentoonstelling Macht - 800 jaar Binnenhof. Gedurende de 5,5 jaar durende verbouwing van het Nederlandse regeringscentrum toont het museum in deze vaste presentatie de ontwikkeling van het Binnenhof, aan de hand van vier thema’s rond het thema macht. Bouw voor de macht is een van de thema’s.

Dat laatste thema past uiteraard bijzonder goed in de soap de zich de laatste jaren ontvouwde rond de renovatie van het Binnenhof. Zo werden de coördinerend architecten voor verbouwing van zowel de Eerste als Tweede Kamer aan de kant gezet, omdat respectievelijk Liesbeth van der Pol en Ellen van Loon te ingrijpende plannen zouden hebben gemaakt.

Zij hielden zich volgens critici binnen het parlement niet aan het mantra ‘sober en doelmatig’. In het geval van Van Loon werd zelfs gesproken van ‘megalomane plannen’, waarbij vooral werd gewezen op haar vermeende voorstel voor een ‘tropische kantoortuin’. De affaire was bepaald niet gespeend van politieke framing, maar de toverwoorden ‘sober en doelmatig’ tekenen de ontwikkeling van het Binnenhof volgens curator Lex van Tilborg al vanaf het begin.

“Het sobere en doelmatige zit vaak in wat er niet is gebeurd met het Binnenhof”, vertelt Van Tilborg. “Het heeft bijvoorbeeld heel lang geduurd voordat de Staten-Generaal besloten om een nieuwe, representatieve ontvangst- en vergaderzaal te bouwen: de Trêveszaal. Daarvoor vergaderde de Staten-Generaal in een zaal die qua decorum weinig om het lijf had. Een Italiaanse bezoeker typeerde die ruimte als een 'povero luogo', een armoedige plek dus.”

Geen verbouwing in de zeventiende eeuw
Daarnaast zou je in de zeventiende eeuw, toen de Republiek op het hoogtepunt van haar macht was, hebben verwacht dat het Binnenhof grootschalig verbouwd zou zijn. “Maar dat is nooit gebeurd. Het Binnenhof bleef ook in die tijd een bonte verzameling van gebouwen”, vertelt Van Tilborg.

“Het gebruik van de Ridderzaal is veelzeggend: vanouds het meest imponerende gebouw op het Binnenhof, symbool van de grafelijke macht, had in de zeventiende eeuw geen politieke functie meer en was in gebruik als overdekte boekenmarkt en loterijzaal. Veel later, in de negentiende eeuw, is de Ridderzaal nog een tijd lang in gebruik geweest als archiefruimte. Over sober en doelmatig gesproken”, aldus de curator.

Ook de verschillende (mislukte) prijsvragen die in de loop van de negentiende en twintigste eeuw zijn uitgeschreven voor de bouw van bijvoorbeeld een nieuwe Tweede Kamer hebben volgens Van Tilborg laten zien dat het op het Binnenhof onmogelijk was om een groots, bouwkundig statement te maken.

“Voor een deel had dat met politieke onenigheid te maken of jury's die het niet eens konden worden over een winnaar, maar ook met spaarzaamheid. Bij een prijsvraag in de jaren 1920 waren het onder meer de hoge kosten voor de bouw van een nieuwe Tweede Kamer die de politiek afschrikten. En dus werd er niks bijgebouwd, maar door interne verbouwingen en een stoelendans probeerde men het chronische ruimtegebrek te tackelen”, aldus Van Tilborg.

Pi de Bruijn
Ook het huidige Tweede Kamergebouw, dat sinds deze zomer is gesloten vanwege de renovatie, kun je volgens Van Tilborg typeren als sober en doelmatig. Zeker wanneer je het ontwerp van architect Pi de Bruijn vergelijkt met eerdere plannen uit de negentiende en twintigste eeuw. “Het is geen groots gebaar, maar juist vrij onopvallend en harmonieus tussen de bestaande bebouwing ingepast”, aldus Van Tilborg.

Trefwoorden

den haag binnenhof haags historisch museum tentoonstelling renovatie binnenhof

1	Kasteel met boerderij bij Maastricht getransformeerd tot hotel woensdag, 21 oktober
2	Powerhouse Company en DELVA geven mobiliteitshub Buurtschap Crailo vorm van entreepaviljoen vrijdag, 16 oktober
3	Makerskade – tijdelijke woningen met ontwerpkracht permanente kwaliteit gegeven maandag, 19 oktober
4	Tentoonstelling Junk Space bij Museum MORE belicht openbare ruimte vrijdag, 16 oktober
5	NAMO Architecture opent Jenaplanschool op twee verdiepingen naar groene buitenruimte maandag, 19 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Voorlopig ontwerp nieuwe publieksentree Tweede Kamer gepresenteerd

5 september 2023

MOB naar rechter om verbouwing Binnenhof stil te leggen

15 januari 2024

Renovatiekosten Binnenhof lopen op naar circa 2 miljard

16 april 2024

Het Binnenhof – plenaire zaal Tweede Kamer wordt heel subtiel aangepast

4 juni 2025

Bouwsporen uit 13e eeuw gevonden bij renovatie Binnenhof

7 april 2025

MOB erkent noodzaak Binnenhofrenovatie, maar hekelt geitenpaadjes

14 mei 2025

Het Binnenhof – nieuwe publieksentree is tegelijkertijd verwelkomend en veilig

2 juni 2025

Nieuwe vertraging dreigt voor renovatie Binnenhof

12 mei 2025

Renovatie Binnenhof gaat zeker twee jaar langer duren

3 april 2023

'Werkzaamheden renovatie Binnenhof nemen veel meer ruimte in beslag'

14 december 2022

Risico's rond renovatie Binnenhof kunnen leiden tot meer kosten

15 april 2022

Tijdelijke verhuizing ministerie naar Catshuis van de baan

8 november 2021

DP6 maakt plan voor vernieuwing Haags Historisch Museum

12 oktober 2021

Zecc Architecten presenteert tijdelijke huisvesting Tweede Kamer

2 september 2021

Terugkijken: Rijksbouwmeester Floris Alkemade in Zomergasten

19 juli 2021

Renovatie Binnenhof valt weer fors duurder uit

12 juli 2021

Kamervoorzitter doet voor jaren het licht uit in Tweede Kamergebouw

9 juli 2021

Kabinet houdt vast aan integrale verbouwing Binnenhof

7 januari 2021

Tentoonstelling over nooit gebouwd Den Haag

24 juli 2019

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kraal architecten Utrecht voorziet gerenoveerde woning van uitbouw met trappenhuis

Gisteren, 14:47

In Zeist heeft architecten Utrecht een twee-onder-een-kapwoning gerenoveerd en uitgebreid. Meest in het oog springende ingreep is een uitbouw met een nieuw trappenhuis aan de achterkant van de woning.

Houtskeletbouwwoningen sluiten aan op jarendertigarchitectuur in omgeving

Gisteren, 12:13

In het noorden van Arnhem zijn naar ontwerp van JCR Architecten zes verzakte woningen vervangen door twaalf nieuwe.

Michael van Bergen en Jasper Smits starten samen Donkerlicht architecten

Gisteren, 10:00

Na tien jaar ieder een eigen architectenbureau te hebben geleid, bundelen de beide architecten hun krachten in een nieuw bureau.

Bouwstart voor uitbreiding Hongik University in Seoel door OMA / Chris van Duijn

Gisteren, 09:09

Het bureau won in 2023 de prijsvraag voor de nieuwe, grotere campus van de universiteit in Seoul

Milieuorganisaties stappen naar rechter om nieuw besluit Schiphol

Gisteren, 13:18

Volgens de partijen legaliseert het nieuwe besluit ‘jarenlange illegale overlast’ en ‘schaadt het de gezondheid’.

EIB: 73.000 nieuwe mensen nodig in bouw, defensie zorgt voor druk

Gisteren, 11:10

De komende drie jaar heeft de bouwsector zo'n 73.000 nieuwe medewerkers nodig, denkt het Economisch Instituut voor de Bouw.

Kandidaten voor nieuwbouw De Meervaart delen visie op de opgave

21 oktober, 2:43

Tot en met vrijdag 29 oktober kan iedereen op de visies reageren.

VN-rapport: sterkere opwarming door vertrek VS uit Klimaatakkoord

21 oktober, 10:55

Zelfs als alle andere landen hun klimaatplannen volledig uitvoeren, zal de aarde eind deze eeuw 2,6 graden warmer zijn dan halverwege de negentiende eeuw.

Eerste Optopr.-woning geplaatst op Rotterdams woongebouw

20 oktober, 1:50

In drie dagen tijd worden op een gebouw aan de Noordschans in de wijk Tussendijken zeven complete woningen geplaatst.

Minister Karremans bezweert gepauzeerde projecten later weer te hervatten

16 oktober, 5:30

Van uitstel komt volgens de minister geen afstel: "De opgave die er lag voor die projecten is niet weg. Die zal op een gegeven moment weer worden opgepakt."

Ga naar het nieuws-archief