Zicht vanuit Leuvensesteenweg
Copyright: BOVAArchitects
Zicht zuid
Copyright: BOVAArchitects
Zicht zuid detail
Copyright: BOVAArchitects
Vogelperspectief west
Copyright: BOVAArchitects
Zicht west
Copyright: BOVAArchitects
Vogelperspectief oost
Copyright: BOVAArchitects
Zicht oost
Copyright: BOVAArchitects
Zicht noord
Copyright: BOVAArchitects
Aanzicht west
Copyright: BOVAArchitects
Detail winter
Copyright: BOVAArchitects
Detail zomer
Copyright: BOVAArchitects
Detail gevel
Copyright: BOVAArchitects
Circulair lagensysteem gevel
Copyright: BOVAArchitects
Noord
Copyright: BOVAArchitects
Noordwest.JPG
Copyright: BOVAArchitects
Oost
Copyright: BOVAArchitects
Zuid
Copyright: BOVAArchitects
Zuidwest.JPG
Copyright: BOVAArchitects
13_BIM anatomie1
Copyright: NEY&partners, Bureau Boydens en Bureau Bouwtechniek
14_BIM anatomie2
Copyright: NEY&partners, Bureau Boydens en Bureau Bouwtechniek
15_BIM anatomie3
Copyright: NEY&partners, Bureau Boydens en Bureau Bouwtechniek
Zicht vanuit Leuvensesteenweg
Copyright: BOVAArchitects
Zicht zuid
Copyright: BOVAArchitects
Zicht zuid detail
Copyright: BOVAArchitects
Vogelperspectief west
Copyright: BOVAArchitects
Zicht west
Copyright: BOVAArchitects
Vogelperspectief oost
Copyright: BOVAArchitects
Zicht oost
Copyright: BOVAArchitects
Zicht noord
Copyright: BOVAArchitects
Aanzicht west
Copyright: BOVAArchitects
Detail winter
Copyright: BOVAArchitects
Detail zomer
Copyright: BOVAArchitects
Detail gevel
Copyright: BOVAArchitects
Circulair lagensysteem gevel
Copyright: BOVAArchitects
Noord
Copyright: BOVAArchitects
Noordwest.JPG
Copyright: BOVAArchitects
Oost
Copyright: BOVAArchitects
Zuid
Copyright: BOVAArchitects
Zuidwest.JPG
Copyright: BOVAArchitects
13_BIM anatomie1
Copyright: NEY&partners, Bureau Boydens en Bureau Bouwtechniek
14_BIM anatomie2
Copyright: NEY&partners, Bureau Boydens en Bureau Bouwtechniek
15_BIM anatomie3
Copyright: NEY&partners, Bureau Boydens en Bureau Bouwtechniek

Circulariteit is leidraad bij renovatie WTCB-kantoorgebouw in Zaventem

19 april 2021, 11:04
In Zaventem is de ingrijpende renovatie van het kantoorgebouw van het WTCB gestart; de verbouwing moet een voorbeeldproject worden op vele vlakken. Het ontwerp van BOVAArchitects geeft invulling aan tal van duurzame doelstellingen, zoals reductie van energieverbruik en CO2-uitstoot, een sterke focus op circulariteit en de toepassing van een hoogtechnologische groengevel.

Het Belgische Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf (WTCB) ervaart een toenemende vraag naar opleiding en technische ondersteuning . Daardoor heeft de onderzoeksinstelling behoefte aan meer ruimte voor demonstratie en onderzoek; ze heeft besloten een bestaand gebouw in Zaventem te betrekken als nieuw hoofdkantoor na grondige renovatie.

Project als laboratorium
Hoewel het huidige gebouw dateert uit 1999, vertoont het een aantal belangrijke bouwtechnische gebreken, vertelt BOVAArchitects. Een ingrijpende verbouwing van de bouwschil en de technische installaties is nodig, opdat het pand kan voldoen aan huidige eisen met betrekking tot energieprestatie, ventilatie, akoestiek en daglichttoetreding.

Het WTCB profileert zich als een promotor van technologische innovatie in zijn branche. Het spreekt dus voor zich dat het project een voorbeeld moet zijn van hergebruik van bestaande gebouwen en van circulair bouwen. Omdat de gebreken van het bestaande gebouw veel voorkomen in de Belgische bouwvoorraad, is het bovendien wenselijk dat de ontwerpoplossingen op grote schaal toepasbaar zijn. Verder wil de opdrachtgever onderzoeken hoe nieuwe technologische ontwikkelingen kunnen helpen de stedelijke omgevingen beter bestand te maken tegen veranderingen in klimaat en economie.

Hergebruik en losmaakbaarheid
Met het Europese Green Deal-programma als leidraad bij het ontwerp, heeft BOVAArchitects een sterke nadruk gelegd op circulariteit bij productieprocessen en omgang met materialen en bouwsystemen. Dat resulteert bijvoorbeeld in een zeer uitgebreid hergebruik van aanwezige elementen.

Hierop is tijdens de sloopwerkzaamheden al ingespeeld. In het project worden bijvoorbeeld buitenverlichting, terrastegels, het toegangscontrolesysteem, liften, trappen, elektrische borden, sprinklers, sanitaire installaties, verhoogde vloeren, natuursteenvloeren en –drempels, keramische wandbekleding en deuren, maar ook grond en beplanting hergebruikt.

Voor nieuwe onderdelen gaat de keuze uit naar Cradle to Cradle-producten, zoals bij de binnenwanden en -vloeren en plafonds het geval is. Die worden bovendien op omkeerbare wijze toegepast. Het architectenbureau benadert het nieuwe kantoorgebouw als materialenbank, legt architect Hilde Vandewalle uit. Het gebouw is een samenstelling van diverse lagen en componenten die onafhankelijk van elkaar eenvoudig zijn te monteren, demonteren, vervangen en hergebruiken. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor de nieuwe, gelaagde gevelstructuur.

Groengevel
Het gerenoveerde gebouw krijgt opvallende groene gevels, als bijdrage aan een gezonde en biodiverse stedelijke omgeving. Het architectenbureau heeft, in overleg met landschapsarchitect Denis Dujardin, gekozen voor een zogeheten Substrate Module-groengevel. Deze is uitgerust met loopbruggen, die monitoring en onderzoeksactiviteiten vergemakkelijken. De gevel kan zo een toegankelijk verticaal laboratorium worden, leggen de architecten uit. Dujardin heeft de beplanting gekozen op basis van verschillende eigenschappen, zoals de zon- en schaduwwerking, vogelbeschutting tijdens de wintermaanden en beeldkwaliteit.

Om de bestaande betonnen constructie niet verticaal te belasten met het gewicht van de groengevel, wordt deze als een onafhankelijke structurele laag uitgevoerd. Deze tweede laag, ontwikkeld in samenwerking met Ney & Partners, kan in principe worden toegepast bij elke bestaande gevel, onafhankelijk van diens eigenschappen en draagvermogen, aldus BOVAArchitects.

Het irrigatienetwerk voor de geveltuin is zo duurzaam mogelijk ontworpen. Het wordt aangesloten op een waterterugwinningssysteem, maar vormt tevens een retentiesysteem. Onder de substraatlaag van zowel de ‘minigeveltuinen’ als de groendaken verzamelen drainagekratten het water, dat via capillariteit weer de planten voedt.

Energie en ventilatie
Tot de werkzaamheden behoort ook de overkapping van de huidige patio, waarmee WTCB een nieuwe multifunctionele ruimte wil realiseren. Voor deze overkapping is daglichttoetreding, ventilatie en rook- en warmteafvoer onderzocht. Het resultaat is een atypisch sheddak dat het binnenklimaat optimaliseert, maar ook de beleving in het atrium bepaalt.

Op energetisch vlak moet het gebouw wat betreft technische installaties wederom een demonstratieproject zijn, vertellen de architecten. Het ontwerp legt met een bijzonder goed presterende gebouwschil, drievoudige beglazing en lamellenzonwering met maximale daglichttoetreding de basis van het energieconcept.

Met het oog op (passieve) koeling en verwarming is gekozen voor een gesloten verticale bodemwarmtewisselaar. Om de warmte of koelte vervolgens in het gebouw te verdelen wordt met name gebruik gemaakt van klimaatplafonds. Die kunnen daarbij per gebruikszone afzonderlijk worden aangestuurd.

Het ventilatiesysteem is gekoppeld aan een warmteterugwinningssysteem en werkt met ver doorgevoerde vraagsturing. Natuurlijke ventilatie is mogelijk door te openen ramen in de gevel en in het centraal atrium. Aanvullend is overal ledverlichting voorzien die werkt op basis van daglichtsturing.

Bouw
De daadwerkelijke bouw wordt door het interdisciplinaire bouwteam opgevat als een extra fase in het onderzoeksproces. De toepassing moet ontwerpaannames bevestigen; “Tijdens de uitvoering zal er dus een interactieve participatie van al de actoren nodig zijn”, stelt BOVAArchitects.

Om de onderlinge samenwerking en het bouwproces te optimaliseren werkt men met BIM, gestandaardiseerde protocollen en communicatieplatformen voor data-uitwisseling binnen een speciaal ontwikkelde common data environment (CDE). De bouwtechnische ondersteuning, BIM en controle op de uitvoering zijn in handen van Bureau Bouwtechniek. Het project betreft een oppervlakte van 9.500 m².

De bouwwerkzaamheden, die worden uitgevoerd door Vanhout, zijn inmiddels gestart. Oplevering van het vernieuwde WTCB-kantoor staat gepland voor maart 2022.

Andere nieuwsberichten

Nederland als vegan-land heeft vele positieve effecten

Gisteren, 16:24

BurtonHamfelt verzorgt aanpassing en uitbreiding van modulair schoolgebouw

Gisteren, 12:59

Zeven architectenbureaus ontwerpen eerste woningen De Suikerzijde

Gisteren, 11:09

Acht lessen rond de renovatie van sociale woningbouw

12 april, 9:00

Kabinet trekt 11 miljoen euro extra uit voor bibliotheken

Gisteren, 16:49

D66 wil dat zonnepanelen kunnen ‘meebewegen’ met stroompieken

Gisteren, 10:31

Instanties gaan samenwerken bij aanpak woningen aardbevingsgebied

11 april, 4:37

Schuilkerk Ons’ Lieve Heer op Solder is Europees erfgoed

11 april, 3:39

Gemeente Den Haag maakt afspraken voor verduurzaming

11 april, 10:01

Vrees in Zuid-Holland dat De Jonge regie op woningbouw overneemt

10 april, 4:17
Robert MuisRedacteur
KUBUS | Specialist in BIM-software
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Swisspearl Nederland
Forster Nederland N.V.
VELUX Commercial
Sempergreen
EeStairs | Design trappen - Balustrade - Ontwerp en constructie
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco Nederland BV
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Knauf Insulation
DUCO Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Kingspan Geïsoleerde Panelen
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
Jung | Hateha B.V.
Knauf Ceiling Solutions B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Hunter Douglas Architectural
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
FALK®
Tata Steel Colorcoat®
© 2002 - 2024 Architectenweb BV / Voorwaarden / Privacy / Disclaimer / Sitemap
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan