Adolfo Natalini

Il Monumento continuo, New York van Superstudio

Het Waagstraatcomplex in Groningen

Muzenplein Den Haag, onderdeel van De Resident

Kasteel Zwaenenstede in Haverleij, Den Bosch

Natalini-Toren in Roermond

Architect Adolfo Natalini (78) overleden

27 januari 2020, 13:46

De Italiaanse architect Adolfo Natalini is op 78-jarige leeftijd overleden. Natalini is medeoprichter van de invloedrijke experimentele architectuurgroep Superstudio en ontwierp in Nederland onder meer het Waagstraatcomplex in Groningen en een deel van De Resident in Den Haag.

Natalini studeerde architectuur aan de universiteit van Florence, de stad waar hij vlakbij is geboren en zijn hele leven heeft gewoond en gewerkt. In 1966, het jaar van zijn afstuderen, richtte hij samen met zijn studiegenoot Cristiano Toraldo di Francia (1941-2019) Superstudio op. Dit collectief, waarbij later Gian Piero Frassinelli en de broers Roberto en Alessandro Magris zich aansloten, groeide uit tot een van de invloedrijkste avant-gardegroepen van de jaren zestig en zeventig.

Superstudio opereerde op het snijvlak van architectuur en beeldende kunst (Natalini had tevens een voorliefde voor schilderen) en bekritiseerde het naoorlogse modernisme. De groep gebruikte hierbij niet-realiseerbare ontwerpen als metafoor, met als bekendste voorbeeld Il Monumento continuo uit 1969. Dit eindeloze, rasterachtige en licht spiegelende monument dat de hele aarde bestrijkt, vormt een commentaar op de abstracte en ‘wrede’ planningsdrift uit de jaren zestig.

Na twaalf jaar hield Superstudio het voor gezien en richtte Natalini zijn eigen architectenbureau op. In vroege werken als het Huis op de Römerberg in Frankfurt am Main (1980-1989) bleven sporen van de ideeën van Superstudio zichtbaar, in latere werken toonde hij zich vooral een traditionalist. Zijn bekendste Nederlandse project, het Waagstraatcomplex in Groningen (1991-1996), is hier een goed voorbeeld van.

Naast het Groningse stadhuis ontwierp Natalini een uit meerdere delen bestaand complex, waarin ook het zeventiende-eeuwse Goudkantoor is opgenomen. Traditionele Nederlandse materialen en vormen worden gecombineerd met ‘Italiaanse’ motieven binnen een fijnmazig ensemble, waarin de structuur en ritmiek van de Groningse binnenstad worden voortgezet. Binnen vakkringen werd het ontwerp fel bekritiseerd (de vakjury van de prijsvraag had ook voor dat van Gunnar Daan gekozen), maar inwoners van de stad vielen er massaal voor. Bovendien bleek Natalini’s plan als enige binnen het beschikbare budget te realiseren.

Binnen het stedenbouwkundig plan De Resident in Den Haag ontwierp Natalini woningen en winkels aan het Muzenplein, terwijl ook in steden als ’s-Hertogenbosch, Roermond en Helmond gebouwen van zijn hand verrezen. Natalini is vorige week donderdag overleden.

Trefwoorden

superstudio overlijden waagstraatcomplex adolfo natalini waagstraatgebouw groningen

1	Houten woonbuurt in bos bij Amersfoort opgeleverd vrijdag, 30 januari
2	Gezondheidscentrum op militaire kazerne Assen in gebruik genomen donderdag, 29 januari
3	Zuid-Holland pakt provinciale weg bij Alphen voor honderd miljoen aan vrijdag, 30 januari
4	Team V presenteert opgeleverd Clubhouse Boompjes in Rotterdam vrijdag, 30 januari
5	Octavia Hill is een gebouw met verschillende verschijningsvormen woensdag, 28 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

Architectuur van Bofill tussen monumentaal en intiem

17 januari 2022

Forum Groningen trekt ruim 400.000 bezoekers in openingsmaand

6 januari 2020

Alessandro Mendini (87) overleden

18 februari 2019

Bouwstart sluitstuk van oostwand Grote Markt Groningen

20 juni 2018

'Merckt' winnend plan hoekpand Grote Markt

23 november 2016

Raad komt 'op zolder' in verbouwd stadhuis Groningen

19 februari 2020

Boek toont mooie en lelijke kanten postmoderne architectuur

9 april 2020

Eerste editie Groninger Architectuurmaand gaat door

26 mei 2020

'Prijzen-hattrick' in thuisstad voor Forum Groningen

22 september 2020

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Object Rotterdam neemt bezit van lege centrale bibliotheek

4 uur geleden

Object Rotterdam strijkt komend weekend neer in de leegstaande centrale bibliotheek van de stad. Eenmalig presenteren zich tientallen designers in het markante gebouw dat de komende jaren grootschalig wordt gerenoveerd.

BNSP zet met omvangrijke publicatie stedenbouw op de kaart en politieke agenda

Vandaag, 14:20

De beroepsvereniging haakt met de uitgave Stand van de Stedenbouw slim in op actuele opgaven en een veranderd ruimtelijk domein

BNA: sneller bouwen vraagt niet alleen om minder regels

Vandaag, 12:28

De BNA reageert op het coalitieakkoord en geeft enkele aandachtspunten mee voor het Kamerdebat dat er dinsdagmiddag over wordt gevoerd.

Hortamuseum start ingrijpende restauratie en vernieuwing

Vandaag, 11:45

Het Hortamuseum, gelegen in de gemeente Sint-Gillis, Brussel, start dit jaar een groots restauratie- en vernieuwingsprogramma. Het project is gericht op bescherming van het erfgoed en verrijking van de bezoekerservaring.

CBS ziet vertraging Nederlandse bevolkingsgroei in 2025

3 uur geleden

De Nederlandse bevolking is in 2025 gegroeid, maar wel minder snel dan het jaar daarvoor.

Woningtekort loopt op tot 410.000, vooral minder huurwoningen

Vandaag, 13:32

In 2025 bedroeg het woningtekort in Nederland 4,8 procent van de woningvoorraad, meldt adviesbureau Capital Value .

Kamermeerderheid wil Europese waterregels ‘versimpelen’

Gisteren, 15:19

Eind volgend jaar moet Nederland 140 doelen voor waterkwaliteit halen bij ongeveer 750 wateren.

Groningen rekent op 'daadkracht' nieuw kabinet voor Lelylijn

Gisteren, 11:37

De Lelylijn ontbreekt in het coalitieakkoord, maar de Groningse Commissaris van de Koning ziet daarin genoeg aanknopingspunten om hoopvol te zijn over het miljardenproject.