Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

1 PCM platen, 2: warmtewisselaa, 3: ventilatoren, 4: ruimte voor elektronica, aansturing etc.

Comfort Unit regelt binnenklimaat via gevel

21 januari 2014, 14:49

De huid van het gebouw, zo wordt de gevel ook wel genoemd. Maar wat de huid wel kan, kon de gevel tot voor kort niet: het binnenklimaat - verwarming, koeling, ventilatie – volledig reguleren. Met de Comfort Unit, het apparaat dat Bas Hasselaar ontwikkelde tijdens zijn promotieonderzoek aan de TU Delft, is dat voortaan wel mogelijk.

Tekst Kirsten Hannema

Wat is de invloed van het binnenklimaat op het comfort van de gebruiker? Dat was de vraag die Hasselaar zichzelf stelde toen hij begon met zijn onderzoek naar een Klimaat Adaptieve Gevel (Climate Adaptive Skin).

“Binnen de bouwwereld is er de afgelopen jaren veel aandacht uitgegaan naar de invloed die het gevelontwerp uitoefent op de energieprestatie van gebouwen. Naar mijn mening zijn we daarin doorgeschoten. Door energiebesparing voorop te stellen, krijg je in sommige gevallen gebouwen die potdicht zitten, ruimtes die onaangenaam, soms zelfs ongezond zijn om in te verblijven. Dat is natuurlijk de omgekeerde wereld.”

De Klimaat Adaptieve Gevel, bedacht als façade van een typisch kantoorgebouw, combineert een prettig binnenmilieu met energiezuinigheid. Dit gebeurt via een klimaatkast, de zogenoemde Comfort Unit. Hasselaar: “Mijn streven was om het klimaat volledig via de gevel te regelen, in elk kantoorvertrek afzonderlijk, en onafhankelijk van de rest van het gebouw - decentraal dus.”

Minimaal risico
Een aanvullende wens was om het apparaat zo lowtech mogelijk uit te voeren, optimaal gebruik makend van materiaaleigenschappen en met zo min mogelijk bewegende delen. Dit om het systeem zo betrouwbaar mogelijk te maken, met een minimaal risico op kapotte onderdelen.

Omdat de warmtepomp afviel als middel om te koelen – en dat is wat een modern kantoorpand met name nodig heeft – kwam Hasselaar uit bij het idee om de koude van de nacht op te slaan. Hiervoor gebruikt hij Phase Change Materials (PCM), wasachtige materialen met een smeltpunt van ongeveer 21 graden.

Overdag nemen de PCM-platen in de Comfort Unit de warmte uit de buitenlucht op, zodat deze afkoelt tot 20 graden, waarna deze middels een ventilator naar binnen geblazen wordt. Warme binnenlucht wordt via een tweede ventilator naar buiten geblazen. De koele lucht die ’s nachts door het apparaat stroomt, zorgt ervoor dat de gesmolten platen weer stollen.

Om de binnentemperatuur op koude winterdagen op peil te houden, beschikt de klimaatkast over aanvullende, elektrische, verwarming. Zodoende is de gevel niet helemaal energieneutraal , wat aanvankelijk wel het streven was. Een variant met een Peltier-element (een elektrische warmtepomp zonder bewegende delen) of een combinatie van Comfort Unit en PV-panelen, op de gevel of het dak, is volgens Hasselaar wel denkbaar.

Geen concrete gevel
Dan de hamvraag: hoe ziet het eruit? Hasselaar: “Ik heb bewust geen concrete gevel ontworpen. Architecten zijn per definitie eigenwijs, die willen de vorm zelf bedenken.” De Klimaat Adaptieve Gevel is in feite een wit canvas, een generieke gevel met een Comfort Unit, die bijvoorbeeld in de borstwering geïntegreerd wordt.

Vuistregels zijn er wel. Je hebt goede zonwering nodig, een bepaalde thermische massa in het interieur, gaten in de gevel voor de toevoer en afvoer van ventilatielucht én te openen ramen. Dat laatste als aanvullende ventilatie, maar ook vanwege de psychologische werking. Hasselaar: “Het speelt een belangrijke rol bij de acceptatie van het binnenklimaat.”

Wie nu meteen een Klimaat Adaptieve Gevel wil bouwen, moet nog even geduld hebben. Het ontwerp is weliswaar getest, en in theorie werkt het. Maar het product moet nog wel verder doorontwikkeld worden. Zo is de luchtstroming nog niet optimaal, evenals de vormgeving.

Zelf gaat Hasselaar deze ontwikkeling niet op zich nemen - hij ziet zichzelf niet als ondernemer en heeft inmiddels een baan als projectmanager bij SBRCURnet. “Maar het protoype ligt klaar voor de markt om ermee aan de slag te gaan.”

Trefwoorden

bas hasselaar gevel binnenklimaat

1	MVRDV wint prijsvraag voor Shift Embassy in Rotterdam dinsdag, 21 juli
2	Kraaijvanger Architects en Mulderblauw ontwerpen stadsentree Zuidplein in Rotterdam maandag, 20 juli
3	Oorspronkelijke gevel Huis van Delft toegepast in Utrechts appartementengebouw woensdag, 22 juli
4	Benthem Crouwel Architects levert eerste gebouw van nieuw stedelijk ensemble in Bratislava op dinsdag, 21 juli
5	Zoetermeer kiest plan UP! voor 235 woningen in centrum maandag, 20 juli

Gerelateerde nieuwsberichten

Plan voor betere ventilatie nieuwbouw mislukt

11 november 2014

'Ontwerp gevel kwestie van risico’s elimineren’

31 januari 2014

Octatube: ‘Koppelstuk tussen droom en realiteit’

24 januari 2014

‘Mooi als de gevel een verrassing oplevert’

23 januari 2014

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Carbon Stories organiseert debat over Shift Embassy

24 juli, 3:59

Het project en ontwerp van MVRDV maakt de tongen los. Reden voor Carbon Stories om er op donderdag 24 september een debat met voor- en tegenstanders van het project te organiseren, waaronder initiatiefnemer Don Ritzen.

Kindcentrum van Spring architecten is een paviljoen in het groen

24 juli, 2:44

Het kindcentrum Koos Meinderts staat in de Haagse wijk Loosduinen op de overgang van een woonwijk, sportvelden en een park.

LEVS verdicht Utrechtse wijk Ondiep met nieuwe woongebouwen

24 juli, 10:54

In de Utrechtse wijk Ondiep zijn naar ontwerp van LEVS architecten vier nieuwe woongebouwen gerealiseerd. Bij het sloop-nieuwbouwproject Omloop zijn 168 verouderde woningen vervangen door 273 nieuwe.

Gemeente Rotterdam zoekt architectenbureaus die project willen laten doorrekenen met CO2-rekenmethode

23 juli, 3:35

Er wordt gezocht naar 25 architectenbureaus die hun woningbouwproject willen doorrekenen met de Rotterdamse CO2-rekenmethode.

Topman Heijmans: Nederland investeert te weinig in infrastructuur

24 juli, 11:47

Nederland kan zich geen infrastructuurbeleid veroorloven dat van incident naar incident beweegt, stelt Ton Hillen.

Grote stroomaanvraag provincies voor woningbouw afgewezen

24 juli, 9:31

De netbeheerders hebben een collectieve stroomaanvraag van de provincies Utrecht en Zuid-Holland afgewezen.

Historische binnenstad Paramaribo is nu bedreigd werelderfgoed

23 juli, 1:25

De ‘degradatie’ hangt samen met de bouw van twee panden die het aanzicht van het gebied aantasten.

Team V benoemt Noortje ter Heege tot associate architect

23 juli, 11:51

Met de benoeming beloont het bureau haar uitmuntende ontwerpkwaliteiten en groeiende verantwoordelijkheden.

Hitlers geboortehuis in Oostenrijk gaat open als politiebureau

22 juli, 2:28

Het huis is voor ongeveer twintig miljoen euro gerenoveerd.

DNB: beter investeringsklimaat nodig voor bouw huurwoningen

22 juli, 9:20

DNB zegt dat de woningbouwopgave niet alleen om voldoende bouwlocaties, stikstofruimte en personeel vraagt, maar ook om aanzienlijke financiële middelen.

Ga naar het nieuws-archief