Projecten
Producten
Bedrijven
Vacatures
Agenda
Awards
Podcasts
more_horiz
Videos
Magazine
Favorieten
Profiel
Uitloggen
Copyright: John Lewis Marshall/ASR Vastgoed Ontwikkeling
Copyright: John Lewis Marshall/ASR Vastgoed Ontwikkeling
Copyright: John Lewis Marshall/ASR Vastgoed Ontwikkeling
Copyright: John Lewis Marshall/ASR Vastgoed Ontwikkeling
Copyright: John Lewis Marshall/ASR Vastgoed Ontwikkeling
Copyright: John Lewis Marshall/ASR Vastgoed Ontwikkeling
Copyright: John Lewis Marshall/ASR Vastgoed Ontwikkeling
Copyright: John Lewis Marshall/ASR Vastgoed Ontwikkeling
Copyright: John Lewis Marshall/ASR Vastgoed Ontwikkeling
Tekeningen: Bakers Architecten
Tekeningen: Bakers Architecten
Tekeningen: Bakers Architecten
Bakers: “Het hotel is uitgevoerd zoals ontworpen”
27 augustus 2013, 17:42
Met de oplevering van het hotel Room Mate Aitana, in juli van dit jaar, is het laatste projectonderdeel van IJDock in gebruik genomen. Architectenweb sprak met architect
Jan Bakers
over hoe een idee voor een hotel en passantenhaven onderdeel werd van een markant totaalproject.
Tekst Robert Muis
Het IJDock-hotel is, zo vertelt Jan Bakers, een opgave die al jaren loopt en een voorbeeld van hoe verschillende lijnen mooi kunnen samenvallen. Eind jaren negentig hadden Bakers en projectontwikkelaar Jaap Hofstede al contact rond de plannen van laatstgenoemde voor een hotel en jachthaven ten westen van het Centraal Station. Hofstede, die aandeelhouder ijn een hotelgroep was, had zich steeds verbaasd dat er geen ‘echte’ jachthaven bij Amsterdam was. In diezelfde tijd was het projectmanagementbureau van de gemeente Amsterdam (PMB) onder leiding van Kees van Ruiven bezig met ontwikkelingsplannen voor de IJ-oevers. Het rijk had er al een grondpositie: op de plek waar het IJdock zou verschijnen was het Korps Landelijke Politie Diensten (KLPD) gevestigd.
Onder leiding van de toenmalige rijksbouwmeester Wytze Patijn kwamen de gemeente en het rijk bij elkaar. Patijn selecteerde ook Van Gameren Mastenbroek Architecten om een Stedenbouwkundig Programma van Eisen te maken op deze locatie. Het initiatief van Hofstede – een hotel met jachthaven – ging deel uitmaken van de ontwikkeling. Het totale programma betrof zo’n 85.000 vierkante meter, met onder meer 40.000 vierkante meter kantoorruimte, 20.000 vierkante meter voor het hotel en 5.000 vierkante meter voor het KLPD. Verder maakten wonen en parkeren deel uit van het programma, dat Van Gameren en Mastenbroek in één volume wilden vatten.
Zichtsneden
Het IJDock viel onder het bestemmingsplan van het Westerdok. Daarbinnen had Peter Defesche (OD 205 architectuur) een masterplan gemaakt dat voorzag in achthonderd appartementen. De plannen voor het IJDock stuitten op geweldige weerstand, omdat men bang was dat het uitzicht van het Westerdok op het IJ teniet zou worden gedaan. “Het gevolg is dat het bestemmingsplan uiteindelijk door de bestuursrechter is goedgekeurd”, vertelt Bakers. “Toen ontstond de bijzondere situatie dat het SPVE al min of meer het ontwerp van IJDock werd. Alle peilhoogtes en de sneden in het volume werden vastgelegd. Het bestemmingsplan ging al met het ontwerp aan de haal.”
Van Gameren en Mastenbroek maakten sneden in het volume, onder meer in het verlengde van bestaande straten, zodat het IJ vanuit verschillende hoeken zichtbaar zou blijven. Juist de zichtsneden zijn, als leegten tussen de bouwdelen, bepalend geworden voor het ontwerp. Het maakte de opgave interessant, maar ook heel complex, aldus Bakers. Het volume werd opgedeeld in zes delen in nauwe samenhang. “Als ik er een verdieping bijwilde, zou dat consequenties hebben voor een ander gebouw”, legt Bakers uit.
De ontwikkeling van het IJdock kwam in 2005 in een stroomversnelling met de keuze van deze locatie voor de huisvesting van het Paleis van Justitie. Claus en Kaan kreeg de opdracht voor het ontwerp van het Paleis van Justitie, dat werd ondergebracht in de bouwdelen 3 en 5, op de kop van het schiereiland. Zeinstra van Gelderen architecten bleef verantwoordelijk voor het ontwerp van de bouwdelen 1 en 2 (voor kantoorruimte en het KLPD, respectievelijk appartementen), Bakers Architecten en Ben Loerakker voor het ontwerp van het hotel en de daarnaast gelegen passantenhaven (bouwdeel 4). Van Gameren, die na de splitsing met Mastenbroek werd aangesteld als supervisor van het project werd verantwoordelijk voor bouwdeel 6, de inrichting van de parkeergarage en de publieke ruimten.
Invulling
Bakers vertelt dat het hotelontwerp nagenoeg zonder grote wijzigingen is uitgevoerd. Volgens hem is dat mede te danken aan de Franse hotelonderneming Accor, die niet heeft getornd aan de indeling en de situering van ruimtes. De onderneming meldde zich vier jaar geleden als mogelijke exploitant. “We wilden bij de eerste drie bouwlagen grote vides die de diverse functies zouden verbinden. De bouwvergunning is op de eisen van Accor nog gewijzigd, maar alle vides bleven gelukkig overeind. Accor heeft niet elke ruimte willen vullen met kamers. Dat is bijzonder voor een zakenhotel, waarbij gewerkt wordt met managementcontracten en het rendement voor beleggers zit in de kamerbezetting.”
De kredietcrisis zette een streep door Accors plannen voor een Pullman-hotel voor de zakelijke markt. Beleggers waren alleen nog geïnteresseerd in langlopende huurcontracten. ASR Vastgoed Ontwikkeling werd opdrachtgever en risicodrager. Volgens Bakers heeft vervolgens ook ASR VO “het programma geen strobreed in de weg gelegd”.
Tijdens de bouw heeft de Spaanse keten Room Mate zich gemeld als exploitant van het hotel – met 285 kamers – en de jachthaven. De keten bleek – juist op het moment dat het IJDock-hotel zijn voltooiing naderde – op zoek naar een groot hotel in Nederland. “Room Mate heeft het bestaande plan een op een overgenomen”, vertelt Bakers. “Met dien verstande dat we op laag één in plaats van hotelkamers vergaderruimten hebben gemaakt. Daarnaast hebben we de badkamers compacter gemaakt.” Room Mate heeft een 25-jarig huurcontract met ASR VO gesloten. Bouwinvest heeft zich inmiddels gemeld als belegger.
Glazen gevels
Net als het Paleis van Justitie heeft het hotel grote overstekken. Een wespentaille, noemt Bakers het: een breed gebouw op een smalle plint. Ondergronds is het gebouw juist weer breder. “In verband met het uitzicht is de binnenstraat hellend. Daardoor konden we het facilitaire gedeelte van het hotel daar verbergen, tussen het maaiveld en de ondergrondse parkeergarage. Het loopt zelfs deels door onder een gebouw van Zeinstra van Gelderen architecten”, zegt Bakers. De draagstructuur met een stramien van 8,10 meter staat, als gevolg van de onderliggende parkeergarage, dwars op de gevel. In tegenstelling tot bij de meeste hotels hoefden de gevels bijgevolg niet dragend te worden uitgevoerd. “Daardoor konden de gevels geheel in glas uitvoeren.”
Bakers Architecten wilde een transparant hotel, enerzijds vanwege “de prachtige doorzichten die het volume oplevert”, anderzijds omdat er ’s avonds veel leven in het hotel is. “Ik verwacht een interessante dynamiek in het gevelbeeld”, zegt Bakers. Het mocht geen spiegelende glasfaçade worden. Een sterk reflecterend glas (van Saint-Gobain Glass) voorkomt dat een overdaad aan lichtinval en opwarming problemen zijn. “Twintig jaar geleden hadden we dit technisch niet kunnen realiseren.” De (dubbele) glasfaçade aan de binnenstraat wordt bovendien grotendeels beschaduwd door de tegenoverliggende bebouwing. Lamellen aan de gevel en het overstek aan de westzijde weren het zonlicht voor de lagere verdiepingen.
De inrichting is ontworpen door de Spaanse interieurarchitect Tomas Alia. Het restaurant, op de begane grond en direct aan de passantenhaven gelegen, wordt momenteel door Bakers architecten ontworpen. De havenoever wordt voorzien van basalt en beplant met bomen. “Zo ontstaat een besloten en toch toegankelijk gebied”, legt hij uit. Nu het hotel is opgeleverd, kan op vrijdag 6 september het IJDock als geheel officieel worden geopend. Het wordt al aangeduid als een nieuwe landmark aan het IJ. Samen met het Eye aan de overzijde van het water vormt IJDock een soort poort naar de stad. Bakers: “Het water lijkt tussen Eye en IJDock door te stromen. Dat zegt iets over de schaal van IJDock.”
Trefwoorden
ijdock
jan bakers
tomas alia
bakers architecten
hotel
jaap hofstede
jachthaven
passantenhaven
Best gelezen
1
Rietveldprijs 2026 toegekend aan Wisselspoor Blok 10
maandag, 16 november
2
Team met Orange Architects, SO-IL, GAAGA en Geurst & Schulze ontwerpt gemengd bouwblok in Beurskwartier Utrecht
donderdag, 19 november
3
Cultuurfonds ondersteunt Geheugenpaviljoen van Studio L A en Kunstpunt Groningen
woensdag, 18 november
4
VO-campus Argonautenweg biedt onderwijs in groene omgeving
woensdag, 18 november
5
Design Museum Den Bosch toont architectonische platenhoezen
maandag, 16 november
Gerelateerde nieuwsberichten
Een dwarsdoorsnede van de wil tot creativiteit en kwaliteit
1 februari 2023
Ontwerp van Bakers Architecten is een sculpturaal Fort Geldersoord
21 februari 2022
Paleis van Justitie Amsterdam wordt hotel
23 juni 2015
Video: Nieuwe Magere Brug
6 februari 2015
Nieuwjaarsdebat over De Nieuwe Architect
7 januari 2015
Expositie Amsterdamse 'stadshotels' in Arcam
7 januari 2015
W Hotel in gebouw achter Paleis op de Dam
14 februari 2014
Gezamenlijk hotelplan voor regio Amsterdam
5 november 2013
Claus: “Een echt Amsterdams gebouw”
14 augustus 2013
Renovatie naar duurzaam en flexibel kantoor
29 januari 2013
Paleis van Justitie IJDock opgeleverd
12 december 2012
Eerste gebruikers kantoren IJDock ingetrokken
29 november 2012
Appartementen IJDock naderen oplevering
26 november 2012
Een dwarsdoorsnede van de wil tot creativiteit en kwaliteit
1 februari 2023
Ontwerp van Bakers Architecten is een sculpturaal Fort Geldersoord
21 februari 2022
Paleis van Justitie Amsterdam wordt hotel
23 juni 2015
Video: Nieuwe Magere Brug
6 februari 2015
Nieuwjaarsdebat over De Nieuwe Architect
7 januari 2015
Expositie Amsterdamse 'stadshotels' in Arcam
7 januari 2015
W Hotel in gebouw achter Paleis op de Dam
14 februari 2014
Gezamenlijk hotelplan voor regio Amsterdam
5 november 2013
Claus: “Een echt Amsterdams gebouw”
14 augustus 2013
Renovatie naar duurzaam en flexibel kantoor
29 januari 2013
Paleis van Justitie IJDock opgeleverd
12 december 2012
Eerste gebruikers kantoren IJDock ingetrokken
29 november 2012
Appartementen IJDock naderen oplevering
26 november 2012
Toon alles
Andere nieuwsberichten
36e editie van Euregionale Architectuur Prijs gewonnen door Elena Thieves en Zoé Cavalier
Gisteren, 11:06
De eerste prijs ging dit jaar gedeeld naar Elena Thieves voor haar project ‘Das Wohnhochhaus’ en naar Zoé Cavalier voor haar project ‘From Invasive Seaweed to Insulation’.
Woonensemble Arons en Gelauff architecten houdt rekening met nieuwe en terugkerende bewoners
Gisteren, 09:00
Het woonensemble Johan Greivestraat in Amsterdam Nieuw-West is ontworpen voor jongeren, gezinnen en bewoners van de vroegere portiek-etageflat op deze plek.
Team met Orange Architects, SO-IL, GAAGA en Geurst & Schulze ontwerpt gemengd bouwblok in Beurskwartier Utrecht
19 november, 4:35
Achter de ritmiek van de kantoorgebouwen langs de Graadt van Roggeweg in Utrecht komt een gemengd bouwblok met 166 woningen, een integraal kindcentrum, horeca en een badhuis.
Bouw gestart van dubbel woongebouw voor senioren naar ontwerp van Studiospacious
19 november, 2:24
In Weesp is de bouw gestart van 66 levensloopbestendige huurwoningen verdeeld over twee woongebouwen. In opdracht van Ymere heeft Studiospacious de woongebouwen nauwkeurig afgestemd op de behoeften van senioren.
Volle orderboeken, krappe marges: Nederlandse bouw blijft kwetsbaar
Gisteren, 09:32
Nederlandse bouwbedrijven zijn aanzienlijk positiever over hun orderboeken dan hun Duitse en Franse concurrenten. Toch blijft de sector financieel kwetsbaar, waarschuwt kredietverzekeraar Allianz Trade in een nieuw internationaal bouwrapport.
Corporaties moeten vaker kiezen tussen verduurzaming en nieuwbouw
19 november, 10:13
Omdat gemiddeld op iedere woning 44 euro per maand toegelegd wordt, zijn corporaties vaker gedwongen tot een keuze tussen verduurzaming en nieuwbouw.
Onderzoeksbureau: groei batterijopslag zet komende jaren door
18 november, 12:47
Volgens Dutch New Energy Research verandert de Nederlandse markt voor zonne-energie en batterijopslag snel.
Datacenters verbruikten vorig jaar vijf procent Nederlandse stroom
18 november, 9:31
De stijging van het verbruik komt vooral door grote datacenters.
Extra onderzoek ACM naar bouwsector door groei aanbestedingen
17 november, 3:17
De grote vraag naar nieuwe woningen en renovatie van wegen en viaducten brengt meer risico's met zich mee op verboden afspraken.
Amsterdam investeert 142 miljoen in schoolgebouwen
17 november, 1:02
Met dit geld worden nieuwe scholen gebouwd en bestaande scholen vernieuwd of uitgebreid.
Ga naar het nieuws-archief
0
0
0
0
Voor een optimale gebruikservaring plaatst Architectenweb functionele cookies. Wat de verschillende cookies precies doen leggen we uit in een
overzicht
. Cookies van social media kun je optioneel
aanzetten
.
Akkoord
Instellingen
Feedback
Feedback
Wij horen graag jouw feedback. Laat je reactie achter en eventueel jouw e-mail adres.
Reactie
Verstuur