‘Oudere ouderen’ probleem voor krimpregio's

16 juli 2013, 11:48

Nederland kan een dubbele vergrijzing tegemoet zien. Dat is goed nieuws voor bijvoorbeeld de vrijetijdssector, maar geeft vooral in de krimpgebieden problemen in de zorgsector en op de woningmarkt, stelt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Het aandeel 65-plussers in de Nederlandse bevolking neemt naar verwachting toe van zestien procent in 2012 tot vijfentwintig procent in 2040; daarbinnen stijgt vooral het aantal ‘oudere ouderen’ sterk: in 2040 is veertien procent van de Nederlandse bevolking 75-plusser. Die voorspelling doet het PBL in zijn vandaag verschenen rapport ‘Vergrijzing en Ruimte: gevolgen voor de woningmarkt, vrijetijdsbesteding, mobiliteit en regionale economie’.

Verscherpte verschillen
De huidige ‘jonge ouderen’ (65-75 jaar) zijn volgens het rapport van het PBL veel actiever en kapitaalkrachtiger dan eerdere generaties ouderen. Dat kan positieve gevolgen hebben als bestedingen aan vrijetijdsactiviteiten en een verlichting van de ochtendspits doordat de, weliswaar mobielere, ouderen verspreider reizen. Slecht nieuws is er vooral voor de krimpregio’s op het platteland. Hier veroorzaakt vergrijzing het meeste pijn, zowel in de zorgsector als op de woningmarkt. Vergrijzing gaat de verschillen tussen stad en platteland verscherpen, voorspelt het rapport. In absolute aantallen wonen de meeste ouderen in de steden, en met name in de Randstad. Relatief gezien neemt het aandeel ouderen juist het meest toe op het platteland, in veel gemeenten tot meer dan dertig procent van de bevolking. Vooral krimpregio’s vergrijzen snel doordat tegelijkertijd de jongeren naar de steden verhuizen.

Woningmarkt
Op de woningmarkt zijn ouderen volgens het planbureau duidelijk minder actief geworden. Mede door hun toegenomen eigenwoningbezit willen zij nauwelijks nog verhuizen. Over tien tot vijftien jaar komen er langzamerhand veel woningen van babyboomers vrij, vooral door overlijden. Zonder ingrijpen kan het dan toenemende woningaanbod leiden tot verdere waardedaling van woningen, grotere verhuurbaarheidsproblemen en een groeiende leegstand, stelt het PBL. Het planbureau ziet hier vooral dreigende wolken boven de (toekomstige) krimpregio’s. Daar staat tegenover in de Randstad meer vrijkomende woningen van babyboomers de doorstroming op de woningmarkt kan gaan verbeteren.

Zorgverlening
Dat ook een steeds kleiner aandeel van de Nederlandse bevolking tot de potentiële beroepsbevolking behoort, heeft nadelige gevolgen voor zowel het financiële draagvlak voor sociale voorzieningen, als de leefbaarheid van het platteland. De sterkst vergrijzende delen van Nederland zullen het meest te lijden hebben van de krimpende beroepsbevolking waaruit de zorg- en andere dienstverleners zouden moeten komen. Volgens het PBL kan op korte termijn - als de nieuwe golf ouderen nog relatief minder hulpbehoevend zijn – horizontale mantelzorg veel opvang bieden. Op langere termijn kunnen investeringen in technologische oplossingen, zoals domotica, en organisatorische oplossingen, zoals ambulante diensten en zorgcoöperaties ervoor zorgen dat ouderen langer in hun dorp blijven wonen. Paradoxaal genoeg, stelt het planbureau, komen technologische investeringen eerder van de grond in regio’s met een hogere bevolkingsdichtheid (en daarmee groter draagvlak) dan in plattelandsregio’s waar de urgentie juist groter is. “De opgaven van vergrijzing en demografische krimp stapelen zich in deze regio’s”, aldus het PBL.

Trefwoorden

krimpregio pbl woningmarkt woningaanbod krimp zorg krimpgebieden mobiliteit vergrijzing planbureau voor de leefomgeving

1	Ontwerp voor eerste torens Rijnhaven in Rotterdam onthuld maandag, 7 september
2	Hoogbouwcomplex KJ Den Haag opgeleverd vrijdag, 4 september
3	Nominaties Kantoorgebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 9 september
4	Korteknie Stuhlmacher herbestemt, herorganiseert en verbindt Huis73 maandag, 7 september
5	V8 architects ontwerpt gebouw met sociale woningen in Max Euwe Kwartier maandag, 7 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Krimp-provincies willen nieuwe koers

23 juni 2016

'Verpleeghuizen verspillen miljard per jaar'

6 maart 2015

Kabinet stimuleert bouw 'mantelzorgwoning'

5 juni 2014

'Leegstand dreigt op het platteland'

7 maart 2014

Video: Het grijze goud

7 februari 2014

Bevolkingkrimp Limburg tot stilstand gekomen

28 augustus 2013

'Huizenprijzen dalen met 5,5 procent'

26 juli 2013

'Ouderen willen huis uit voor seniorenwoning'

22 juli 2013

Waarde serviceflats soms paar honderd euro

18 juli 2013

Barchem zet dorp met succes te koop

31 mei 2013

Overijssel krimpt sneller dan rest Nederland

30 mei 2013

Steeds meer mensen die alleen wonen

23 april 2013

Flexibele herontwikkeling St. Anna-terrein Venray

19 december 2012

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Nieuwe expertengroep voor Vlaams Bouwmeester benoemd

1 uur geleden

De komende vijf jaar zullen Sofie De Caigny, Joachim Declerck, Filip De Rynck en Sofie Verstraete het bouwmeesterschap van de vorig jaar aangetreden Veronique Claessens ondersteunen.

Mobiele speelinstallatie voor kinderen met en zonder beperking

3 uur geleden

Op zaterdag 26 september opent op het Berlijnplein in Utrecht een mobiele speelinstallatie waar kinderen met en zonder beperking in kunnen spelen.

Woonwerkgebouw van Hoogte 2 Architecten in Arnhemse wijk Coehoorn is gereed

Vandaag, 09:30

Het gebouw werd ontworpen en gebouwd voor de CPO-groep Cohousing Arnhem.

Nederlands getint team brengt verwoeste WTC-torens terug in New Yorkse skyline

Gisteren, 14:37

Vrijdag is het precies 25 jaar geleden dat de terroristische aanslagen op het WTC in New York plaatsvonden. Ter herdenking hiervan stegen woensdag 2.977 lichten op boven de haven van Manhattan, één voor ieder dodelijk slachtoffer.

Leefbaar Rotterdam: stel collectie Boijmans tijdelijk tentoon in Schielandshuis

3 uur geleden

Museum Boijmans van Beuningen is sinds 2019 gesloten voor een renovatie en gaat niet voor 2030 weer open voor het publiek.

Houten kap van Torentje op Binnenhof bijna 480 jaar oud

Vandaag, 10:22

Het hout is afkomstig van bomen uit Zuid-Zweden die in de herfst van 1546 of de winter van 1546/’47 zijn gekapt.

Zorgen in Staten Utrecht over uitblijven geld voor Rijnenburglijn

Gisteren, 13:33

Meerdere partijen in de Provinciale Staten van Utrecht betwijfelen of het plan voor de bouw van 25.000 woningen in de polder Rijnenburg in de huidige vorm kan doorgaan.