‘Meer aandacht voor cultuurhistorie lege kantoren’

13 maart 2013, 17:43

De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) wil dat er bij de discussie over leegstand in kantoren meer aandacht komt voor de cultuurhistorische waarde van de gebouwen. Om hier een begin mee te maken, heeft de dienst een cultuurhistorische quickscan laten maken van de kantorenvoorraad sinds 1945.

Volgens de laatste officiële metingen bedraagt de kantorenleegstand in Nederland 7,8 miljoen vierkante meter. Dat roept een hoop discussie op, met name over het transformatiepotentieel en de vraag ‘slopen of niet slopen?’ Volgens Erik Kleijn, hoofd gebouwd erfgoed bij de RCE en met het Nationaal Programma Herbestemming opdrachtgever voor de quickscan, ligt de focus in het debat nogal eenzijdig op het financiële rendement van een gebouw. “Er zijn genoeg andere aspecten waarop je waarde kunt toekennen aan een kantoorpand”, zegt Kleijn tegen Architectenweb. “De gebouwen representeren verschillende periodes, waarin allerlei veranderingen plaatsvonden. Bijvoorbeeld op sociaal gebied, maar ook in de manier van werken en de wijze waarop bedrijven en instanties zich aan de omgeving presenteerden. Die context kun je meewegen.” Op die manier krijgen kantoorgebouwen meer betekenis dan de anonieme dozen waarvoor veel mensen ze houden, denkt Kleijn. “Als je de geschiedenis induikt, kun je verklaringen vinden waarom een gebouw er op een bepaalde manier uitziet. Neem bijvoorbeeld de jaren zeventig, toen de energiecrisis veel invloed had op het materiaalgebruik.” Tien jaar
De quickscan is met name gericht op de naoorlogse kantorenbouw, toen het leeuwendeel van de huidige voorraad (tweederde verrees tussen 1980 en 2010) werd gebouwd. De periode sinds 1945 is verdeeld in tijdvakken van tien jaar. Opvallend zijn de grote verschillen per decennium tussen hoe er gedacht werd over bijvoorbeeld de inrichting van kantoren of de bepaling van hun locatie. “Dat weerspiegelt de enorme maatschappelijke en bedrijfskundige veranderingen sinds 1945”, zegt Kleijn. “Dus het lijkt me correct.” “Om de kantoren per decennium te bekijken is een pragmatische keuze en die blijft natuurlijk arbitrair, maar voor een quickscan volstaat die. Wat mij betreft komt er een vervolgstudie, waarbij een universiteit of andere onderzoeksinstelling de zaken verder kan verdiepen.” De RCE heeft met haar initiatief niet de bedoeling om kantoorgebouwen te gaan beschermen, benadrukt Kleijn. “We willen er puur de discussie mee stimuleren. Het zou een enorm winstpunt zijn als er vanuit cultuurhistorisch perspectief naar het leegstandsvraagstuk gekeken wordt.”

Trefwoorden

kantoren rijksdienst voor cultureel erfgoed transformatie herbestemming quickscan historie renovatie

1	Ontwerp voor eerste torens Rijnhaven in Rotterdam onthuld maandag, 7 september
2	Hoogbouwcomplex KJ Den Haag opgeleverd vrijdag, 4 september
3	Nominaties Kantoorgebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 9 september
4	Heemschut: sloop dreigt voor Huis van de Toekomst vrijdag, 4 september
5	Korteknie Stuhlmacher herbestemt, herorganiseert en verbindt Huis73 maandag, 7 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Leegstand kantoren verder opgelopen

25 februari 2014

'Leegstaande gebouwen naar gemeente'

18 november 2013

Rijksbouwmeester: Nederland is uitgebouwd

23 september 2013

Geen verplichte afwaardering lege kantoren

6 juni 2013

PvdA wil afwaardering lege kantoren

5 juni 2013

'Nederland bouwt lukraak kantoren'

22 april 2013

Extra subsidie voor herbestemming

18 april 2013

Publicatie onderzoek naar waarde erfgoed

14 maart 2013

Sylvia Pijnenborg: “Slopen kan altijd nog”

12 maart 2013

Ontbijten over transformatie kantoren en gebieden

25 februari 2013

Den Haag wil woningen in leegstaande kantoren

24 oktober 2012

Glazen balkons voor transformatie kantoorcomplex

7 september 2012

Kantoorlocatie Hoofddorp wordt woongebied

6 juni 2012

Handleiding voor transformatie kantoren

22 februari 2012

Rijk zoekt lege kantoren voor woningpilot

15 februari 2012

Studentencomplex voor Sloterdijk-gebied

19 december 2011

'Transformatie van kantoren gaat niet vanzelf'

14 oktober 2011

Amsterdam wil af van leegstaande kantoren

15 juni 2011

Schultz pleit voor rem op kantorenbouw

8 maart 2011

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Nederlands getint team brengt verwoeste WTC-torens terug in New Yorkse skyline

Vandaag, 14:37

Vrijdag is het precies 25 jaar geleden dat de terroristische aanslagen op het WTC in New York plaatsvonden. Ter herdenking hiervan stegen woensdag 2.977 lichten op boven de haven van Manhattan, één voor ieder dodelijk slachtoffer.

Uitreiking Dutch Daylight Award 2026 op 30 september

Vandaag, 10:24

Op woensdag 30 september worden in de Metaal Kathedraal in Utrecht de winnaars van de Dutch Daylight Award 2026 bekendgemaakt. In totaal zijn er zeven projecten genomineerd, verdeeld over twee categorieën.

Bakkers|Hommen en Heimstaden tekenen voor 529 woningen in het Max Euwe Kwartier Rotterdam

Vandaag, 09:30

De ontwikkelaar en woningverhuurder hebben een forward purchase-overeenkomst voor 529 nieuwbouwhuurwoningen getekend.

Steenhuis Bukman Architecten breidt bureauleiding uit met Jeffrey Reule en Martijne Draaisma

Gisteren, 15:19

Reule is benoemd tot associate, terwijl Draaisma bureaumanager is geworden. Zij geven samen met medeoprichter van SBA Marc Bukman sturing aan het Delftse bureau.

Zorgen in Staten Utrecht over uitblijven geld voor Rijnenburglijn

Vandaag, 13:33

Meerdere partijen in de Provinciale Staten van Utrecht betwijfelen of het plan voor de bouw van 25.000 woningen in de polder Rijnenburg in de huidige vorm kan doorgaan.