Ondergronds bouwen - Intro

2 januari 2008, 13:53

Ondergronds bouwen is diep geworteld in de geschiedenis van het bouwen. In een periode van dreiging of zelfs oorlogsgevaar blijkt het bouwen onder het vaak een goede oplossing te zijn. Maar ook vanwege klimatologische omstandigheden of constructieve aspecten wordt voor ondergronds bouwen gekozen. Te denken valt aan opslagruimtes, het bouwen in woestijnen, het bomvrij bouwen en museumruimtes die constante temperatuur nodig hebben. Daarbij worden voor bepaalde vervoersmiddelen (zoals metro en trein) sinds 150 jaar complexe ondergrondse infrastructuren aangelegd.

Omdat verschillende functies (en ook marktpartijen) een steeds grotere claim op de ruimte leggen in Nederland wordt bouwgrond steeds schaarser in ons land. Daarom wordt intensief en innovatief dubbel grondgebruik door de nationale overheid gestimuleerd met aanzienlijke subsidies. Dit vindt zijn neerslag in de algehele kwaliteit van de bouwprojecten. Werden in het verleden een parkeergarage, een fietsenstalling of een technische ruimte nogal eens onder de grond ‘weggemoffeld’, steeds vaker worden kwalitatief hoogwaardige verblijfsruimten.

Ondergronds bouwen is vanwege de lage ligging van ons land technisch gecompliceerd. De grondwaterdruk oefent enorme krachten uit op de onder de grond te realiseren bouwconstructies. Ook de verschillende grondlagen kunnen tot complicaties leiden. Innovatief experimenteren met bijvoorbeeld diepwanden kan zelfs fataal zijn. Een project als de Haagse Tramtunnel lieten zien dat er ondanks het hoge niveau van Nederlandse civiele techniek nog flink wat kan misgaan. Ondergronds bouwen vraagt om een zorgvuldig draaiboek voor ontwerp en uitvoering. Hoe omvangrijker het project, des te beter moet worden afgestemd op datgene wat zich boven het maaiveld afspeelt. Zo is de aanleg van de Noord-Zuidlijn in Amsterdam met de vele op lange palen gefundeerde gebouwen in de dicht bebouwde binnenstad nog los van het boren een bijzonder gecompliceerd proces. In ieder project bestaat wel een bepaalde relatie tussen de onder- en bovengrondse omgeving. Voor de ontwerper moet het een uitdaging zijn om deze samenhang vorm te geven en in technisch opzicht uit te werken.

Overzicht projecten

Ondergrondse infrastructuur betreft in veel gevallen de ondertunneling van een bepaald vervoerssysteem (trein, tram, metro of gemotoriseerd verkeer) in combinatie met voorzieningen als een parkeergarage, stations, perrons, vluchtwegen of commerciële functies.

Meer...
Projectenlijst:
de Noord-Zuidlijn, Amsterdam (Benthem Crouwel Architekten)
WTC Transportation Hub, New York (Santiago Calatrava en Nicolas Grimshaw)
Tramtunnel, Den Haag (OMA)
Buizendaktunnel, Deventer (Movares)
Kantoor Woonmaatschappij WBO, Oldenzaal (MAS architectuur)
Automatische ondergrondse parkeergarage, Den Haag
Earthships (Michael Reynolds)
Museum voor Grafische Vormgeving, Breda (Hans van Heeswijk)
Beurstraverse, Rotterdam

1	Architect Oliver Thill op 55-jarige leeftijd overleden donderdag, 5 maart
2	André Kempe: ‘Het ging Oliver Thill om het geven van betekenis’ vrijdag, 6 maart
3	Werkstatt gaat verder zonder medeoprichter Niels Groeneveld vrijdag, 6 maart
4	Woongebouw door van Bergen Kolpa vormt nieuwe markering langs bocht Rotte dinsdag, 10 maart
5	Kantoorcomplex door Goof Spruit bij station Utrecht krijgt tweede leven als De Nieuwe Tuin woensdag, 11 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

‘Schade ondergronds bouwen te voorkomen'

15 april 2009

Stations Noord-Zuidlijn ondergaan grote reparatie

8 december 2008

Kademuur grootste risico Noord-Zuidlijn

25 juni 2009

Prijzen ondergronds bouwen uitgereikt

2 februari 2009

Monumentale entree gaat ondergronds

1 maart 2010

'Verzakkingen Vijzelgracht door slechte staf'

15 september 2009

Prijs van Mipim voor plan Zwarts & Jansma

1 februari 2010

'Besluit aanleg Noord-Zuidlijn was verkeerd'

15 december 2009

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Architectenweb symposium: ontwerpen van autovrije buurten

1 uur geleden

Welke ruimtelijke en sociale kansen ontstaan er wanneer we buurten ontwerpen met honderden tot duizenden woningen waar in de openbare ruimte geen auto te zien is? En hoe overwin je de uitdagingen die daarbij komen kijken?

Cepezed ontwerpt houten rijkskantoor aan Juliana van Stolberglaan in Den Haag

2 uur geleden

De negentien verdiepingen tellende toren, ontworpen door cepezed en cepezedinterieur, is bedoeld voor het ministerie van OCW en uitvoeringsorganisatie DUO.

Groningen stelt gebiedsvisie voor wijk De Nieuwe Held vast

Gisteren, 15:45

In vijftien jaar tijd wil de gemeente 1.850 woningen bouwen in de nieuwe wijk aan de westkant van de stad. De verwachting is dat de bouw eind 2027, begin 2028 kan starten.

Bouw paviljoen van Atelier PUUUR met buurtfunctie en voorzieningen gestart

Gisteren, 14:06

In Amsterdam Noord is de bouw gestart van een paviljoen naar ontwerp van Atelier PUUUR met daarin een Ouder- en Kindteamlocatie en een buurtkamer. Het tweelaagse gebouw markeert tevens de entree van een naastgelegen groengebied.