Copyright: Arjen Veldt
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Ossip van Duivenbode
Copyright: Bogdan & Van Broeck Architects
Copyright: Bogdan & Van Broeck Architects
Fase 1
Copyright: Bogdan & Van Broeck Architects
Fase 2
Copyright: Bogdan & Van Broeck Architects
Fase 3
Copyright: Bogdan & Van Broeck Architects
Fase 4
Copyright: Bogdan & Van Broeck Architects
Eindresultaat
Copyright: Bogdan & Van Broeck Architects
Achtergrond: 
Stationsgebied Tilburg
Met het vertrek van de grote herstelwerkplaats voor locomotieven ten noorden van station Tilburg is daar – in en rond de oude loodsen – ruimte ontstaan voor de ontwikkeling van een gemengd stedelijk gebied. De transformatie van de LocHal heeft het gebied op de kaart gezet. Maar het gebied kent veel meer (verborgen) parels. Ook staat er nog een hele serie van projecten op stapel.
Stedenbouwkundig plan
Voor het gebied ten noorden van station Tilburg heeft Bogdan & Van Broeck Architects een stedenbouwkundig plan opgesteld. De weg langs het spoor – Locomotiefpad – en de bredere wijkontsluitingsweg – Burgemeester Brokxlaan – vergelijkt het bureau in zijn plan met twee rails waartussen nieuwe gebouwen als dwarsbalken ingevoegd kunnen worden. Door ruimte te laten tussen deze gebouwen ontstaat dwars op de hoofdwegen een nieuwe porositeit in het gebied. De ‘dwarsbalken’ eindigen in het plan op wisselende afstand tot de wijkontsluitingsweg, soms er zelfs naar uitkragend.

In het stedenbouwkundig plan blijven de bestaande loodsen in het gebied in basis behouden. De open ruimte eromheen wordt ingevuld met nieuwe bebouwing en de loodsen zelf worden waar nodig aangevuld met nieuwe bebouwing. Zo ziet Bogdan & Van Broeck Architects bijvoorbeeld voor zich dat de Oude Wagenmakerij, nu een eenlaagse industriële hal, uitgebreid wordt met twee torens. Dit om in het hele gebied voldoende dichtheid te realiseren.
Tegenover de noordelijke uitgang van station Tilburg heeft Bogdan & Van Broeck een stedelijk accent ontworpen in de vorm van een 120 meter hoge woontoren, de Clarissentoren. Het volume van deze toren is zo gedraaid dat het de slinger markeert die de Burgemeester Brokxlaan hier maakt.

Bij de ontwikkeling van het koersdocument voor het gebied werkte Bogdan & Van Broeck nauw samen met de gemeente Tilburg. Bij de transformatie van het gebied treedt SDK Vastgoed, onderdeel van VolkerWessels, op als gebiedsontwikkelaar. SDK Vastgoed ontwikkelt daarbij een heel aantal gebouwen in het gebied zelf.
Geschiedenis
Als in 1863 de spoorlijn tussen Breda en Eindhoven, langs Tilburg, aangelegd wordt, is het gebied ten noorden van het station nog helemaal open. Een ideale plek voor een werkplaats waar locomotieven, rijtuigen en wagons gerepareerd konden worden. In 1866 startte de bouw van de eerste werkplaats hiervoor. Met de groei van de spoorwegen in de decennia hierna, groeide ook deze werkplaats verder en verder.

Op zijn hoogtepunt, aan het begin van de twintigste eeuw, werkten er zo’n 1.400 mensen en werden er ook stoomlocomotieven gebouwd. Na 1925 wordt het onderhoud van de rijtuigen en wagons verplaatst en blijft onderhoud aan locomotieven over. In 2009 werken er nog altijd zo’n 300 mensen in de werkplaats maar wordt besloten deze te sluiten, wat in 2011 een feit werd. De werkzaamheden zijn onder andere verplaatst naar Rotterdam.

De werkplaats begon onder de naam Werkplaatsen van de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen en werd later Hoofdwerkplaats Tilburg gedoopt en tenslotte Revisiebedrijf NedTrain. In de volksmond wordt over het algemeen over De Atteliers gesproken, of D’n Atteljee op z’n plat Tilburgs.

Kenmerkende gebouwen op het complex zijn: de Koepelhal (1902), de locstelplaats (1930-1931), de LocHal (1932, in 2019 omgebouwd tot bibliotheek) en de Polygonale loods (1937) met een draaischijf uit 1925.
Landmarks
Het stationsgebied van Tilburg kent straks twee landmarks: de LocHal en de Clarissentoren.

De oude locomotievenhal, de LocHal, is naar ontwerp van Civic Architects, Braaksma & Roos en Inside Outside getransformeerd tot een groot publiek interieur waarin bibliotheek, cafe en co-working ruimtes met elkaar zijn verweven. De enorme, beweegbare gordijnen die Inside Outside ontwikkelde kunnen op verschillende manieren de open ruimte inkaderen.

De LocHal bestaat uit twee geschakelde hallen. In het oorspronkelijke plan van de gemeente zou de bibliotheek maar in een van die hallen een plek krijgen. In het winnende plan van Civic Architects, Braaksma
& Roos en Inside Outside werd het programma echter over de twee hallen verdeeld. Het voordeel van die keuze was dat de ruimtelijkheid van de hallen samen beter beleefbaar bleef.

Even verderop, aan het stationsplein aan de noordzijde van het station, komt de Clarissentoren. Deze is door GroupA ontworpen als een donker volume dat door een spel van grote vlakken opgebroken wordt. Met een hoogte van 130 meter is het niet de hoogste toren van de stad, maar zal het wel een baken zijn in het stationsgebied.

De plint aan de basis van de toren bestaat uit drie lagen die worden ontsloten door een cascade van trappen en terrassen. Het is de bedoeling dat hier stedelijke functies een plek zullen krijgen. In de toren zelf zullen zo’n 250 woningen komen. Direct achter de toren komt een parkeergarage die ruimte gaat bieden aan zo’n 400 parkeerplaatsen. Deze garage is één van de drie parkeergarages in de spoorzone ten behoeve van het gebiedsparkeren.
In voorbereiding
Nu in uitvoering
Afgeronde projecten

Andere nieuwsberichten

Nog niet klaar, wel officieel geopend: Forum Rotterdam

25 september, 4:14

Spooroverbouwing en fietsenstalling stationsgebied Zaandam officieel geopend

25 september, 3:21

Casino met hotel moet blikvanger Vlaamse badplaats worden

25 september, 12:04

Gouden A.A.P. 2020 voor Trippenhuiscomplex en Rhapsody in West

24 september, 6:00

Video: afsluitende talkshow Panorama4daagse

25 september, 4:50

'Groeiend tekort aan laadpalen in Nederland'

25 september, 9:56

Tweede Kamer twijfelt over slagkracht kabinet bij inrichting land

25 september, 9:14

BAM Wonen bereikt hoogste punt jongerenwoningen in Amsterdam-Noord

24 september, 5:20

Waterschap gaat IJsselmeerdijk in Flevoland aanpakken

24 september, 12:40

Masterplan van BDP voor groene woonwijk in Putten

23 september, 2:09
Michiel van RaaijHoofdredacteur
Reynaers B.V.
Jansenbyods
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer
Pittsburgh Corning Nederland B.V. (FOAMGLAS)
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
Sempergreen
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
iGuzzini
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Dalfsen
Wienerberger B.V.
AluK Aluminium b.v.
Zoontjens
Duco Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
Van Bruchem Staircases
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederlands B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
OWA Benelux BV
FALK Bouwsystemen
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel's Colorcoat®
Mobelli Soft Seating- True Design
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan