Locatie op de Ringdijk in de Hedwigepolder
Copyright: bioarchitectuur
Locatie van de vleermuizentoren in de Hedwigepolder
Copyright: bioarchitectuur
De driedeling van de vleermuizentoren in de Hedwigepolder
Copyright: bioarchitectuur
De vleermuizentoren met inkruipopeningen
Copyright: bioarchitectuur
Zicht vanuit de kelder richting de houten 'zolder' van de toren in de Hedwigepolder
Copyright: bioarchitectuur
DE vleermuizentoren als een baken op grens van Nederland en België
Copyright: bioarchitectuur
Het ranke silhouet van de vleermuizentoren in Son en Breugel
Copyright: bioarchitectuur
Principe van de vleermuizentoren in Son en Breugel
Copyright: bioarchitectuur
De vleermuizentoren in Son en Breugel als gecementeerde monoliet
Copyright: bioarchitectuur
Locatie op de Ringdijk in de Hedwigepolder
Copyright: bioarchitectuur
Locatie van de vleermuizentoren in de Hedwigepolder
Copyright: bioarchitectuur
De driedeling van de vleermuizentoren in de Hedwigepolder
Copyright: bioarchitectuur
De vleermuizentoren met inkruipopeningen
Copyright: bioarchitectuur
Zicht vanuit de kelder richting de houten 'zolder' van de toren in de Hedwigepolder
Copyright: bioarchitectuur
DE vleermuizentoren als een baken op grens van Nederland en België
Copyright: bioarchitectuur
Het ranke silhouet van de vleermuizentoren in Son en Breugel
Copyright: bioarchitectuur
Principe van de vleermuizentoren in Son en Breugel
Copyright: bioarchitectuur
De vleermuizentoren in Son en Breugel als gecementeerde monoliet
Copyright: bioarchitectuur

Vleermuizentorens ter vervanging van verdwijnende schuilplekken

25 juni 2020, 16:08
Nadat in Son en Breugel en in de Hertogin Hedwigepolder de aanwezigheid van vleermuizen was vastgesteld, moesten ecologen van Bureau Waardenburg onderkomens voor de dieren verzorgen. Ze riepen de hulp van bureau bioarchitectuur in om de eisen aan verblijfplaatsen te vertalen in architectuur.

In Nederland komen zeventien vleermuissoorten voor, waarvan acht zich overdag graag verstoppen in de kieren en spleten van onze gebouwen. Omdat alle soorten beschermd zijn, moet bij sloop of aanpassing van de verblijfplaatsen worden gezorgd voor vervanging.

Vervangend
Dit was waar Bureau Waardenburg mee te maken had in Son en Breugel, waar de voormalige Sint Petrus’ Bandenkerk tot dorpshuis wordt verbouwd, en de Hertogin Hedwigepolder, dat deel gaat uitmaken van een groter getijdenlandschap.

Op verzoek van het bureau heeft architect Jacco Bruil van bioarchitectuur voor beide situaties vervangende vleermuizentorens ontworpen. Daarbij is het ontwerp afgestemd op de specifieke context.

Monolitisch en driedelig
In Son en Breugel staat in het park Vroonhoven een ranke, 8,5 meter hoge toren met een afgeschuinde top als zonnevlak. Volledig gecementeerd oogt de toren als een monoliet in het kleine park. Verticale spleten leiden naar spouwen in het metselwerk waar de vleermuizen zich kunnen terugtrekken.

In de Hedwigepolder, op de grens tussen Nederland en België, was juist een driedeling meer gepast, legt Bruil uit. De toren bestaat hier uit een kelder, die in het met gras begroeide dijkvolume wordt opgenomen, een kubus van baksteen en een dakopbouw van naaldhout. De vleermuizentoren is in het toekomstige Grenspark Groot Saeftinghe een van de weinige gebouwde objecten.

De toegepaste steensoort en het kruisverband zijn afgeleid van de schuren in de omgeving. De vorm van de toren verwijst dan weer naar de kerktorens van de vele verdronken dorpen in het gebied.  Zo bevond zich precies op de plek van de vleermuizentoren ooit het dorpje Casuwele, dat door de Allerheiligenvloed in 1570 onder water verdween, vertelt Bruil.

Context en uitvoering
Reagerend op de specifieke context in Son en Breugel en de Hedwigepolder ontwikkelden bioarchitectuur en Bureau Waardenburg twee principes, die voor vleermuizentorens in het algemeen toepasbaar zijn.

De slanke toren in Son heeft een zes meter hoge kern van prefab betonnen put-elementen, gevuld met zand en water. In de winter zorgt de kern voor verwarming, in de zomer voor verkoeling. Rond de kern bevindt zich een spouwmuur met dubbele spouw en isolatie, waardoor de bezoekers de voor hen meest wenselijke temperatuur op kunnen zoeken. Grof metselwerk zorgt ervoor dat de vleermuizen zich eenvoudig aan de stenen kunnen vastgrijpen.

De driedeling van de toren in de Hedwigepolder is esthetisch interessant, maar vooral functioneel ingegeven. In de kelder in het talud is de temperatuur koeler en constanter dan in de opbouw. Hier houden de vleermuizen hun winterslaap. De bakstenen kubus biedt met compartimenten, spouwen en holtes tal van wegkruipmogelijkheden. De houten kap warmt sneller op en koelt ook sneller af. Dit deel dient als kraamkamer en zomerverblijf van de vleermuizen.

Volgen
In de twee concepten, die met interne thermische buffer en de bunker met opbouw, volgt Bureau Waardenburg de komende maanden met sensoren de ontwikkeling van temperatuur en luchtvochtigheid. Het streven is om de principes in meerdere vleermuizentorens in Nederland te gaan toepassen, meldt bioarchitectuur.

Andere nieuwsberichten

Studio Rianknop presenteert zelfbouwwoning Amsterdam-Noord

Gisteren, 12:26

Heijmans en AM gaan woningen bouwen in Feyenoord City

Gisteren, 10:56

Eerste woongebouw Rijnhaven in Alphen aan den Rijn klaar

4 maart, 4:52

BAM Bouw en Techniek realiseert politiebureau Zeeburgereiland

4 maart, 4:24

Woonwijk uit jaren zeventig verwarmd met behulp van waterstof

Gisteren, 10:03

'Lokale conflicten over duurzame plannen moeilijk te voorkomen'

Gisteren, 09:32

Provincies zijn verdeeld over nieuwe kerncentrale

4 maart, 3:57

Meer laadpunten in parkeergarages

4 maart, 2:35

Provincie en gemeenten steken tot 330 miljoen in Noord-Brabant

4 maart, 9:59

Mobiliteitsalliantie wil jaarlijks drie miljard euro van regering

4 maart, 9:18
Robert MuisRedacteur
KUBUS BV
Reynaers Aluminium Nederland
Jansenbyods
Aliplast Aluminium Systems
Mosa.
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
Sempergreen
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Duco Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
Master Builders Solutions Nederland B.V.
Van Bruchem Staircases
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
OWA Benelux BV
FALK® Bouwsystemen
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel's Colorcoat®
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan