Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Het Woningenwoud, oftewel de kubuswoningen van Piet Blom in Helmond

De Vier Vierkanten van Abe Bonnema in Alkmaar

Nederlandse experimentele woningbouw gedocumenteerd in boek

12 februari 2020, 15:28

Tussen 1968 en 1980 zijn in heel Nederland 10.000 woningen gebouwd die het officiële predicaat ‘experimenteel’ droegen. Voor het eerst zijn alle 64 projecten die werden gerealiseerd binnen het programma Experimentele Woningbouw op een rijtje gezet in een boek. Volgens de auteurs van Experimentele Woningbouw in Nederland 1968-1980 kunnen we ook bij de woningbouwopgave waar het land nu voor staat leren van de experimenten van destijds.

Het programma Experimentele Woningbouw is in 1968 ingesteld door minister van Volkshuisvesting W.F. Schut, als reactie op de grootschalige en monotone woonwijken uit de jaren vijftig en zestig. In het hele land, van Den Helder tot Maastricht en van Delfzijl tot Middelburg verrezen experimentele woningbouwprojecten, die voor vernieuwing en meer kwaliteit moesten zorgen.

Sommige van deze projecten zijn bekend geworden, zoals de kubuswoningen (de eerste in Helmond zijn in het boek opgenomen) en de Kasbah in Hengelo, het grootste deel lijdt echter een betrekkelijk anoniem bestaan. En dat terwijl ze daadwerkelijk hebben bijgedragen aan woningbouwvernieuwing in Nederland en soms ook regelrechte parels zijn.

Bloemkoolwijken
Behalve de genoemde kubuswoningen bestond het palet onder meer uit woonheuvels, terrasflats en splitlevelwoningen. Ironisch genoeg vonden de experimenten voornamelijk plaats in de woonerf- en bloemkoolwijken die in Nederland zo alledaags werden als brood en koffie (bovendien waren het dit soort wijken die Carel Weeber bestempelde als ‘nieuwe truttigheid’).

Onder invloed van de door de staat gefinancierde experimenten verschoof de aandacht in de gehele Nederlandse woningbouw van kwantiteit naar kwaliteit, flexibiliteit in gebruik en inrichting van de woning en het mengen van verschillende woningtypen. Zaken die in de huidige woningbouwopgave ook bijzonder actueel zijn, laten de auteurs niet na om te vermelden.

Toekomst
Volgens Marcel Barzilay, Ruben Ferwerda en Anita Blom (zij zijn de auteurs van het boek) wordt het ook tijd om na te denken over de toekomst van de projecten uit de ‘experimentele periode’ zelf, die immers minimaal veertig jaar oud zijn inmiddels. Vragen die daarbij opwellen, zijn bijvoorbeeld ‘wat is hun cultuurhistorische betekenis?’ en ‘in welke mate kunnen de oorspronkelijke sociale idealen nu nog in stand worden gehouden?’.

‘Experimentele Woningbouw in Nederland 1968-1980’, uitgegeven door nai010 uitgevers, is verkrijgbaar voor 34,95 euro. Het boek bevat een voorwoord van Rijksbouwmeester Floris Alkemade.

Trefwoorden

piet blom kubuswoningen bloemkoolwijk nai010 uitgevers woningbouw boek experimentele woningbouw woonerf kasbah

1	Bouwvergunning voor torens MVRDV op Tour & Taxis-terrein Brussel donderdag, 30 april
2	Tentoonstelling in Het Noordbrabants Museum rond 50 jaar BPD Kunstcollectie dinsdag, 5 mei
3	Negentiende-eeuwse woningen in Feijenoord gered door er kluswoningen van te maken maandag, 4 mei
4	Uitkijkradartoren van RO&AD Architecten bereikt hoogste punt dinsdag, 5 mei
5	Maarten Baas klokt opnieuw in op Schiphol maandag, 4 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

Huis Polderblik in De Realiteit Almere vernieuwd en verduurzaamd

2 februari

INTI publiceert architectuurgids voor de groeikernen

25 augustus 2025

Boek verschenen over vijftigjarige Diagoonwoningen

5 januari 2022

Boek over bijna vergeten woningbouwer Jan Sterenberg

12 november 2021

Making Space: tien jaar projecten van Studio Modijefsky

5 oktober 2020

Kabinet wil meer en gerichter woningen bouwen

19 februari 2020

'Komende jaren meer flexibele woningen in Nederland'

18 februari 2020

Ontwerpteams prijsvraag Panorama Lokaal bekend

7 februari 2020

’Gigantische opgave’ om toename bevolking op te vangen

3 februari 2020

'Problemen in kwetsbare wijken nemen toe'

3 februari 2020

CBS: groei nieuwbouw zet niet door

29 januari 2020

Alternatieve reisgids voor 'treurplekken' in Nederland

23 januari 2020

'Overheid doet te weinig voor oplossen woningcrisis'

9 januari 2020

Bewoners Kasbah openen Piet Blom-museum

3 januari 2013

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Amsterdam schrijft eerste tender uit voor gebouw Weespertrekvaart-Oost

Gisteren, 16:22

Het gaat om een woon-werkgebouw dat op de kavels 6 en 7 in het gebied wordt gerealiseerd. Het project omvat een mix van sociale huur-, middeldure huur- en koopwoningen, een collectieve daktuin en voorzieningen in de plint.

Woonhuis met groen geglazuurde gevelstenen voor Buiksloterham

Gisteren, 15:03

Op een beeldbepalende hoekkavel in de Amsterdamse wijk Buiksloterham heeft Jan Bochmann Architecten een opvallende eengezinswoning ontworpen. In overleg met de opdrachtgevers heeft het bureau alle gevels afgewerkt met groen geglazuurde gevelstenen.

‘Rotterdam, een veilige haven?’ is thema van Opbouwdagen 2026

Gisteren, 12:45

Van 15 tot en met 18 mei vindt weer het evenement de Opbouwdagen in Rotterdam plaats.

Symposium rond het ontwerp van scholen – standaardisatie versus maatwerk

Gisteren, 09:00

Op woensdagmiddag 3 juni organiseert Architectenweb samen met Studio Ard Hoksbergen en Stichting Mevrouw Meijer in Xplore Agora in Amsterdam-Noord een symposium rond het ontwerpen van schoolgebouwen.

HDN: mensen vragen minder hypotheken aan door hogere rente

4 mei, 5:02

De gestegen hypotheekrente maakte zowel kopers als niet-kopers terughoudender.

Nieuwsuur: gifzones belemmeren woningbouw in zeker veertig gemeenten

4 mei, 10:37

De bouw van tienduizenden woningen in Nederland loopt vertraging op door regels rond zogeheten spuitvrije zones.

Verzet natuurorganisaties tegen stroomkabel via Schiermonnikoog

1 mei, 4:39

Negen natuurorganisaties maken zich grote zorgen over het plan om stroom van een nieuw windpark op de Noordzee via Schiermonnikoog aan land te brengen.

ING: huizenprijzen stijgen dit jaar niet verder door hoger aanbod

1 mei, 1:03

Na jaren van groei is het voor het eerst in lange tijd dat een bank verwacht dat de huizenmarkt niet verder groeit.

TenneT mag datacenteraansluiting uitstellen om vol stroomnet

1 mei, 10:11

Een projectontwikkelaar van een datacenter bij Schiphol klaagde hierover en spande een kort geding aan.

Brabant investeert 1,4 miljoen in waterfilter in Vlaanderen

30 april, 3:51

Het fosfaatfilter moet vervuild grondwater op een natuurlijke manier zuiveren voordat het naar het Nederlandse natuurgebied de Groote Meer bij Ossendrecht stroomt.

Ga naar het nieuws-archief