Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Cover 'Bouwen aan de geluksmachine. Architectuur in de groeikernen 1965-1990', Rotterdam 2025, ISBN 9789081752039

De Vier Vierkanten, Abe Bonnema, Alkmaar 1977-1980

De Zwaluw, Jan Verhoeven, Nieuwegein, 1976-1980

Houtskeletbouwwoningen, Jan Sterenberg, Nieuwegein, 1976-1980

De Mammoet, Jaap Vlaming, Zoetermeer, 1979-1980

Stadsverwarmingscentrale, Hoekstra Roosenburg Van Buul Garveling, Purmerend, 1982-1983

De Bergenbuurt, Benno Stegeman, Capelle aan den IJssel, 1972-1973

Woonkollektief Purmerend, Jan Verhoeven, Purmerend, 1982-1985

Zonne-energiewoningen, TNO, Kokon, Zoetermeer, 1977

Michelle Provoost

Het boek 'Bouwen aan de geluksmachine. Architectuur in de groeikernen 1965-1990', Rotterdam 2025, ISBN 9789081752039

INTI publiceert architectuurgids voor de groeikernen

25 augustus 2025, 14:27

Het International New Town Institute (INTI) heeft een gids voor de architectuur in de groeikernen uitgebracht. Met het boek Bouwen aan de geluksmachine. Architectuur in de Groeikernen 1965 1990 wil auteur Michelle Provoost aantonen dat de architectuur in groeikernen als Zoetermeer, Almere en Purmerend rijker en diverser is dan vaak wordt verondersteld.

Veel mensen denken bij groeikernen, de steden die tussen de jaren zestig en tachtig nieuw werden gebouwd of een forse uitbreiding ondergingen, oersaaie oorden van platte kleinburgerlijkheid. In de ogen van Provoost is dit een grote misvatting. Sterker nog: “Er is nog nooit een periode geweest in de Nederlandse architectuur die zo divers was in vorm, stijl en uitstraling, zo ambitieus wat betreft maakbaarheid van de samenleving en waarin zo veel gebouwd werd”, aldus Provoost.

In de groeikernen zijn dorpsachtige clusters van woningen te vinden, maar ook glanzende gebouwen die als ruimteschepen in de polder lijken te zijn geland. Daarnaast zijn er strenge orthogonale blokken, organische plattegronden, gebouwen die volledig door de bewoners zijn bepaald en vroege experimenten van latere wereldberoemde avant-gardisten.

“Een voorwaarde voor de rijke oogst van ontwerpen was een politiek die onbeschaamd het arsenaal van bestuurlijke macht en kapitaal inzette om de maatschappij beter, gelijkwaardiger en gelukkiger te maken. Architectuur en stedenbouw waren een middel om de emancipatie van de burger te bevorderen. De groeikernen, nieuwe gemeenschappen op maagdelijke grond, vormden hiervoor de laboratoria”, stelt het INTI.

“De verrassende diversiteit van de architectuur in de Groeikernen, en de vooruitziende blik van haar ontwerpers op het gebied van duurzaamheid, participatie, milieu en (bouw) technologie, wordt door Provoost niet gebracht als ‘das war einmal’, maar als een architectuurproductie die relevant is voor de manier waarop men tegenwoordig de - vergelijkbare - opgaven aanpakt”, aldus het INTI.

Een onvoltooid project
Bouwen aan de geluksmachine is het vierde en voorlopig laatste deel in de publicatiereeks ‘Een onvoltooid project’, waarin het INTI de geschiedenis en de toekomstkansen van de voormalige groeikernen heeft onderzocht. Eerder verschenen de delen Over de toekomst van onze groeikernen, 15 kansen voor onze groeikernen en Over stadsgroen uit de jaren 70.

Bouwen aan de geluksmachine is verkrijgbaar voor 25 euro. Afgelopen weekend schreef Provoost een opiniestuk over bloemkoolwijken in NRC Handelsblad.

Trefwoorden

inti post 65 experimentele woningbouw boek groeikern international new town institute michelle provoost

1	NYMA Watertoren getransformeerd tot ontmoetingsplek van makersplaats in Nijmegen dinsdag, 4 augustus
2	Vakwerk Architecten draagt met Camden Town bij aan Hyde Park vrijdag, 7 augustus
3	Nieuw Echtenstein van LEVS vijzelt kwaliteit vergeten restruimte op dinsdag, 4 augustus
4	Kantoorgebouwen uit jaren ‘70 rond binnentuin in Brussel door B2Ai grondig vernieuwd woensdag, 5 augustus
5	Bouwstart van verticaal dorp in Shenzhen naar ontwerp van MVRDV donderdag, 6 augustus

Gerelateerde nieuwsberichten

Jubileumviering van zestigjarige 'new town' Zoetermeer

18 januari 2022

Huis Polderblik in De Realiteit Almere vernieuwd en verduurzaamd

2 februari

Terugkijken: uitreiking Rotterdam-Maaskantprijs aan Michelle Provoost

2 april 2021

VPRO Tegenlicht over ‘Wonen buiten de box’

10 maart 2021

In beeld: vijftien potentiële jonge rijksmonumenten

9 september 2025

Rotterdam-Maaskantprijs 2020 voor Michelle Provoost

17 juli 2020

Almere en TU Delft organiseren kennisbijeenkomst over Bouwen door de Buurt

24 september 2025

Boek verschenen over vijftigjarige Diagoonwoningen

5 januari 2022

Magazine over vijf jaar experimenten door Woningbouwatelier Almere

3 juni 2021

Nederlandse experimentele woningbouw gedocumenteerd in boek

12 februari 2020

Toon alles

Gerelateerde evenementen

24 januari — 10 mei 2025

Expositie ‘Huizen groeit!’ over de transformatie van een vissersdorp

Achterbaan 82 1271 TZ Huizen

Andere nieuwsberichten

Redactie Jaarboek Architectuur in Nederland zoekt projecten voor jubileumeditie

Vandaag, 11:20

De veertigste editie van het jaarboek krijgt een bijzonder karakter, waarbij wordt teruggeblikt op de afgelopen veertig jaar én vooruitgekeken naar de toekomst. Dast meldt nai010 uitgevers.

De Playlist: Sebastian Janusz is klassiek pianist en componist

Vandaag, 09:15

In de twaalfde aflevering van onze zomerserie spreken we met Sebastian Janusz, senior architect bij Rijnboutt die tevens optreedt als pianist en muziekstukken componeert.

Vakwerk Architecten draagt met Camden Town bij aan Hyde Park

7 augustus, 11:37

Het nieuwe woningblok maakt deel uit van de stedenbouwkundige ontwikkeling Hyde Park in Hoofddorp.

Bouwstart van verticaal dorp in Shenzhen naar ontwerp van MVRDV

6 augustus, 10:06

In het verticale dorp heeft iedere winkel, restaurant en culturele ruimte zijn eigen volume met voordeur aan een verticale openbare ruimte.

Vastgoedadviseur: nog jaren minder huurhuizen door verkoopgolf

Vandaag, 10:09

Dat leidt vooral voor studenten en jonge starters die een huis zoeken tot grote problemen, verwacht CBRE.

In twintig jaar bijna verdubbeling aantal restaurants, categorie fastfood groeide het hardst

5 augustus, 11:28

In totaal zijn er bijna 39.000 eetgelegenheden in Nederland. Hiervan bestaat iets meer dan de helft uit fastfoodzaken, zoals cafetaria's en broodjeszaken.

Rijkswaterstaat spreekt van uitzonderlijke situatie door droogte

4 augustus, 5:45

Ook de komende weken zal het droger en warmer dan gemiddeld blijven. Rijkswaterstaat spreekt in zijn wekelijkse droogtemonitor van een uitzonderlijke situatie.

VMN media neemt Vastgoedjournaal over

4 augustus, 10:05

Met de overname komt het vastgoedplatform onder een dak met andere vakmedia, waaronder Vastgoedmarkt, Cobouw en De Architect.

Rijn bij Lobith staat op laagste peil ooit gemeten

31 juli, 4:45

Rijkswaterstaat verwacht dat de stand van de Rijn de komende dagen nog verder zal zakken. Ook de hoeveelheid water die vanuit Duitsland het land binnenstroomt is met 692 kubieke meter per seconde extreem laag.

Proef met laadplekken waar ook brandstofauto's mogen parkeren

29 juli, 10:34

Met de pilot wordt onderzocht of laadpalen sneller geplaatst kunnen worden als gemeenten parkeerplaatsen niet langer exclusief voor elektrische auto's hoeven te reserveren.

Ga naar het nieuws-archief