Copyright: Deon Prins
Copyright: ABT
Copyright: ABT
Copyright: ABT
Copyright: ABT
Copyright: ABT
Copyright: ABT
Staalcontrole aardbeving westzijde
Copyright: ABT
De benodigde aanpassingen werden in 3D-model snel inzichtelijk gemaakt
Copyright: ABT
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Kunstwerk van Nikky Assmann in de parkeergarage
Copyright: Marcel van der Burg
Deze wand is met een helling van 24,4 graden de scheefste dragende wand ter wereld
Copyright: Marcel van der Burg
Deze wand is met een helling van 24,4 graden de scheefste dragende wand ter wereld
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Deon Prins
Copyright: ABT
Copyright: ABT
Copyright: ABT
Copyright: ABT
Copyright: ABT
Copyright: ABT
Staalcontrole aardbeving westzijde
Copyright: ABT
De benodigde aanpassingen werden in 3D-model snel inzichtelijk gemaakt
Copyright: ABT
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Copyright: Marcel van der Burg
Kunstwerk van Nikky Assmann in de parkeergarage
Copyright: Marcel van der Burg
Deze wand is met een helling van 24,4 graden de scheefste dragende wand ter wereld
Copyright: Marcel van der Burg
Deze wand is met een helling van 24,4 graden de scheefste dragende wand ter wereld
Copyright: Marcel van der Burg

Forum Groningen: constructie als maatpak voor architectuur

16 december 2019, 14:41
Het vorige maand geopende Forum Groningen is zowel qua vorm als functie bijzonder. Dat is voor een groot deel te danken aan het integrale ontwerp voor het gebouw en diens constructie, vertelt hoofdconstructeur van het project Erwin ten Brincke (ABT) aan Architectenweb. De architecten en constructeurs hebben vanaf het begin in BIM gewerkt, waardoor beider wensen en eisen nauw op elkaar konden worden afgestemd. Bovendien vergemakkelijkte het de aanpassingen die tijdens de bouw gedaan moesten worden om het complex aardbevingsbestendig te maken.

Forum Groningen is een gebouw dat zijn weerga niet kent. Zeker in Nederland is geen pand van zo’n omvang en complexiteit te vinden waar architectuur en constructie zo nauw verweven zijn. Wellicht kent het Groningse cultuurpaleis zelfs in de hele wereld zijn gelijke niet, als je het Ten Brincke vraagt. “Ik heb het nagezocht, maar kon nergens zo’n gebouw vinden”, aldus de constructeur.

Hybride constructie
Het gebouw heeft een hybride constructie die in de basis bestaat uit dragende betonkernen aan de buitenkant en een web van stalen kolommen ertussen. De buitenwanden staan schots en scheef en ook de van de kolommen staat er niet een recht op zijn plek. Maar juist op deze manier fungeert de constructie als een maatpak voor de architectuur zoals NL Architects die voor zich zag.

“De constructie is zo ontworpen dat je verschillende pleinen met een eigen sfeer en identiteit krijgt, zoals is bepaald in het gebouwconcept”, zegt Ten Brincke. “Ook andere essentiële kenmerken als de route door het gebouw en het zicht op de omgeving worden versterkt door de constructie, denk aan het strategisch plaatsen van kolommen en gevelopeningen.”

In het interieur zijn de kolommen nauwelijks zichtbaar, waardoor het karakter van het atrium geheel bepaald wordt door de pleinen, roltrappen, het zicht op de omgeving en veel vrije ruimte. Zo hebben de ontwerpers het voor elkaar gekregen om de bezoekers ruimtelijke kwaliteit te bieden in een pand met een constructie waar je duizelig van wordt.

BIM
Het toverwoord - of eigenlijk een afkorting - in dit verhaal is BIM. Al in 2009 werd besloten om het project uit te werken in Revit. De werkmethodiek waarbij alle partijen digitaal werken aan hetzelfde model was destijds nog nieuw. “Het was in het begin even schrikken als iemand zei: ik schuif je kolom een eindje op”, beaamt Ten Brincke.

Uiteindelijk bleek BIM een uitkomst. Het was een snellere, flexibeler en vooral efficiëntere methode dan het traditionele ontwerp- en bouwproces. Er kon bovendien sneller worden geschakeld toen de Groningse aardbevingsproblematiek in 2015 zijn weerslag kreeg op het Forum; terwijl de bouw al in volle gang was, moest het complex ineens aardbevingsbestendig worden gemaakt.

Dat was een flinke klus, want de Groningse aardbevingen zijn schadelijker dan de Schaal van Richter doet vermoeden. “Die moet je dan ook niet als maatstaf nemen”, zegt Ten Brincke. “Volgens Richter kunnen ze wel licht zijn, maar de bevingen ontstaan in Groningen dichter onder de grond en zijn net zo schadelijk als een aardbeving in Turkije of Italië. Ze veroorzaken veel trilling.”

Er werden verschillende modellen onderzocht om het gebouw aardbevingsbestendig te maken, zoals een constructie toepassen waardoor het Forum buigzaam als een rietje zou worden. “We hebben er uiteindelijk voor gekozen om de constructie te versterken, zowel in het beton als het staal. Daardoor staat het gebouw nu muurvast boven de grond, ook als deze beeft.”

Wonder
Zo simpel als het klinkt, was het uiteraard niet. Vanwege de complexiteit van de constructie mag het zelfs een wonder genoemd worden dat het Forum aardbevingsbestendig is. “Als je de regels voor dit soort gebouwen volgt, dan dien je bijvoorbeeld gelijkmatige plattegronden te hanteren en staan alle kolommen in één lijn. Het Forum voldoet daar natuurlijk totaal niet aan.”

Bijkomend voordeel is wel dat de ontwerpers een bijzonder voorbeeld of misschien zelfs een nieuwe standaard hebben gecreëerd voor deze manier van bouwen. “Ik vind het dan ook leuk dat we eerst naar Nieuw-Zeeland gingen om advies in te winnen over aardbevingsbestendig bouwen en dat ze nu vanuit aardbevingsgevoelige landen naar Groningen komen om te kijken hoe wij het gedaan hebben”, besluit Ten Brincke.

Andere nieuwsberichten

Hollandse Nieuwe maakt van oud ontwerp een nieuw ontwerp

Gisteren, 17:06

Bouw woontoren aan Martinus Nijhofflaan Delft van start

Gisteren, 15:20

Appartementencomplex De Colijn verenigt verschillende karakters

Gisteren, 14:33

Kunstdepot door Anne Holtrop weerspiegelt omgeving op bijzondere wijze

Gisteren, 12:19

Nieuw cultureel platform van start in Rotterdamse Diepeveencomplex

Gisteren, 11:17

Amsterdam: maak van makelaar weer beschermd beroep

Gisteren, 09:49

Amsterdam investeert in verduurzaming van de stad

11 juni, 1:23

Duitse architect Gottfried Böhm (101) overleden

11 juni, 11:12

IABR op zoek naar een nieuwe directeur

10 juni, 3:38

Succesvol experiment met stille klinkers

10 juni, 10:07
Ronnie WeessiesRedacteur
KUBUS BV
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen by ODS
Aliplast Aluminium Systems
Mosa.
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
VELUX Commercial
Sempergreen
Aluprof Nederland BV
Intal BV
Cosentino The Netherlands B.V.
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco International KG
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Duco Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
Master Builders Solutions Nederland B.V.
Van Bruchem Staircases
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
OWA Benelux BV
FALK® Bouwsystemen
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel Colorcoat®
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan