Mysterieus ‘stealth’ buitenhuisje gerealiseerd op Buitenplaats Koningsweg

22 mei 2024, 15:09

Op Buitenplaats Koningsweg, aan de rand van de Veluwe, zijn elf architectonische buitenhuisjes gebouwd. Op steenworp afstand van een oude radartoren is een buitenhuisje gerealiseerd dat in zijn vormgeving verwijst naar stealth vliegtuigen. Het buitenhuisje is ontworpen door Sander van Schaik Architect in samenwerking met Robert-Jan de Kort Architect.

Net ten noorden van Arnhem, aan de zuidelijke rand van Nationaal Park De Hoge Veluwe, is een voormalig kazerneterrein naar ontwerp van Buro Harro en MVRDV getransformeerd tot Buitenplaats Koningsweg. Het is een combinatie van culturele enclave, landschappelijke woonbuurt en architectonisch vakantiepark geworden.

In de Tweede Wereldoorlog bouwde de Duitse bezetter het kazerneterrein als onderdeel van militair vliegveld Fliegerhorst Deelen. Om de vliegtuighangars aan het zicht van de geallieerden te onttrekken, werden deze vermomd als grote boerderijen. Het militaire verleden van de Buitenplaats is daardoor niet direct zichtbaar, maar ligt verscholen onder de oppervlakte, leggen de architecten uit.

Na de oorlog werd op het terrein nog een aantal gebouwen gerealiseerd. Een daarvan is de Radartoren. Het bescheiden gebouwtje werd gebruikt als een opleidingsgebouw voor de Radio Radarschool. Op het dak stond een imposante radarinstallatie – een enorme stalen constructie met als hoogste punt de kenmerkende antenne.

Stealth
Bij de prijsvraag die uitgeschreven werd rond de realisatie van de elf buitenhuisjes op Buitenplaats Koningsweg werden de architecten en hun opdrachtgevers uitgedaagd om met het thema van camouflage, dat zo’n grote rol speelt in deze omgeving, aan de slag te gaan. Sander van Schaik Architect en Robert-Jan de Kort Architect vertaalden dit thema bij de locatie op steenworp afstand van de Radartoren naar een ‘stealth’ buitenhuisje dat de naam ‘Onder de Radar’ kreeg.

“Het verblijf vertoont met zijn matzwarte gefacetteerde voorkomen gelijkenissen met de F117 Nighthawk: het iconische straalvliegtuig dat ontwikkeld is in de jaren ‘80 en dat met behulp van stealth technologie onzichtbaar kon blijven voor de radar”, verklaren de architecten.

“De radartoren is een overblijfsel van een belangrijke en fascinerende geschiedenis, maar is zonder haar installatie niet meer als zodanig herkenbaar. Met de komst van het verblijf ‘Onder de Radar’ wordt op een kunstzinnige manier het militaire verleden van de buitenplaats weer zichtbaar gemaakt. De verblijf vormt met zijn zwarte hoekige een mysterieuze gestalte. Met zijn neergeklapte roosters lijkt het verblijf zojuist op de bosbodem geland te zijn.”

“Aan de binnenzijde zijn zwarte stalen profielen niet weggewerkt maar nadrukkelijk zichtbaar. Samen met de kunststof roosters geven zij het interieur een utilitair en industrieel karakter, alsof je in de binnenkant van een machine bent. De zwarte geveldelen zijn zeer gesloten, twee kleine openingen zorgen voor voldoende ventilatie maar geven geen zicht op de omgeving. Het dak wordt gevormd door een groot raam. De slaapplaats hieronder biedt een spectaculair zicht op de wuivende bomen en de sterrenhemel.”

Lichte constructie
De draagconstructie bestaat uit vier lichte stalen spanten en is omkleed met houten gevelelementen. Door het geringe gewicht kon het verblijf op schroefpalen gefundeerd worden, waardoor de bodem minimaal geroerd werd, een voorwaarde om dicht bij een volwassen boom te kunnen bouwen. Het gebouw maakt gebruik van low-tech oplossingen om een aangenaam binnenklimaat te creëren.

De gevel is bekleed met zwart EPDM, waardoor het gebouw onder invloed van de zon snel opwarmt. Strategisch gepositioneerde gevelopeningen en roosters in de verdiepingsvloeren garanderen een vrije luchtstroom van onder naar boven door het gebouw. Het schoorsteen-effect dat hierdoor optreedt zorgt in de zomer voor een efficiënte afvoer van overtollige warmte langs de bovenzijde en een aanvoer van frisse lucht aan de onderzijde van het gebouw.

Trefwoorden

buitenplaats koningsweg robert-jan de kort architect de kort van schaik sander van schaik architect stealth vakantiewoning folly buitenhuis recreatiewoning

1	Nominaties Publiek gebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 7 oktober
2	Bekijk de beste architectuurfilms tijdens Architectenweb Best Of AFFR 2026! dinsdag, 6 oktober
3	Woongebouw Voltage grote winnaar Groninger Architectuurprijs 2026 maandag, 5 oktober
4	Arons en Gelauff herontwikkelt fabrieksterrein met woonhof en brandweerkazerne dinsdag, 6 oktober
5	Woonblokken met sociale huurwoningen op Harley-locatie Breda voltooid dinsdag, 6 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Heuvelinkprijs 2024 toegekend aan buitenhuisje Onder de Radar

7 juni 2024

Een buitenhuisje dat zich heeft ingegraven

6 juni 2024

Een verblijf tussen de boomkruinen

15 februari 2024

In beeld: Folly Art Norg 2024

5 augustus 2024

Gesloten recreatieverblijf de Ooggetuige maakt toch contact met buitenwereld

12 juli 2024

NVM: vakantiehuisjes veel minder gewild, wel weer duurder

18 juni 2024

Tien ontwerpen geselecteerd voor Buitenplaats Koningsweg

24 december 2021

Langlopende herbestemming Buitenplaats Koningsweg door MVRDV en Buro Harro afgerond

17 september 2024

Nefkens Park: een voorbeeldige herbestemming van Post 65-architectuur

24 november 2021

Pastorij getransformeerd tot Ontmoetingscentrum

22 december 2014

Zes slaaphuisjes geven bijzondere beleving van Vuurtoreneiland

14 augustus 2024

Schipper Bosch: “Wij nemen de tijd om een levendig stuk Amersfoort te realiseren”

6 maart 2019

'Oneindige' ruimtelijke ervaring op Rotterdam CS

8 juni 2016

TALKS: nieuw lezingenprogramma van start in Rotterdam

28 oktober 2013

Dijkmagazijn duurzaam herbestemd tot gastenverblijf

2 juli 2025

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Gesprek met Harro de Jong over het delen van echte landschappen

21 mei 2024

Gerelateerde bedrijven

Robert-Jan de Kort Architectuur

Andere nieuwsberichten

Bijdrage van Benthem Crouwel Architects en West 8 aan Afsluitdijk voltooid

4 uur geleden

Sinds 2018 werkten beide bureaus binnen het ontwerpteam van Levvel als ontwerpers aan de vernieuwing en versterking van het waterbouwkundig icoon.

The Natural Pavilion wordt verplaatst naar Evoluonpark in Eindhoven

Vandaag, 14:16

The Natural Pavilion, gebouwd voor de Floriade Expo 2022 in Almere, wordt verplaatst naar Eindhoven. Hier krijgt het houten, remontabele gebouw een nieuwe bestemming als Ontdekfabriek 2.0, op het terrein van het Evoluon.

Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag

Vandaag, 12:28

Het woongebouw met ruim 390 woningen en het prominente, golvende houten plafond verrees direct naast station Den Haag Centraal.

Koninklijke troon tijdelijk te zien waar Pierre Cuypers hem maakte

Vandaag, 10:54

Vanaf komende dinsdag is de koninklijke troon te zien in de stad waar die gemaakt is. Het Cuypershuis in Roermond toont de door architect Pierre Cuypers ontworpen troon, als onderdeel van de tentoonstelling Van Maker tot Majesteit.

Zuid-Holland slaat alarm: tekort aan sociale huurwoningen groeit

4 uur geleden

Hoewel bijna de helft van de Zuid-Hollanders qua inkomen in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, heeft de provincie verhoudingsgewijs steeds minder van zulke huizen.