Werkstatt

8 september 2022, 9:40

Duurzaamheid wordt tot zover vaak gezien als een technische opgave. De ‘duurzaamste’ gebouwen staan vol met installaties. Vanaf haar start bestond bij Werkstatt de intuïtie dat dat anders kon en dat er veel te halen viel in de vernieuwing van het materialenpalet. De bulk van de gebruikte materialen zou niet-extractief moeten zijn, stelt het bureau, dus hernieuwbaar. Het gaat dan om materialen als hout, kalkhennep, cellulose, stro, en dergelijke. Beton en staal zijn enorm kostbaar als je de impact op het milieu daarvan meerekent. Zo wil Werkstatt ze dan ook behandelen.

https://vimeo.com/747431570

Voor de prijs voor Architect van het Jaar 2022 heeft een onafhankelijke jury vijf nominaties aangewezen: Architectuur Maken, Bedaux de Brouwer Architecten, Orange Architects, Team V Architectuur en Werkstatt.

Van de genomineerden zijn de afgelopen periode videoportretten gemaakt. Iedere architect en ruimtelijk ontwerper in Nederland roepen wij nu op om zijn/haar stem uit te brengen op de genomineerde die deze prijs wat haar/hem betreft het meeste verdient.

De genomineerde architect, of collectief van architecten, dat de meeste stemmen ontvangt, zal tijdens de feestelijke prijsuitreiking op 12 oktober van dit jaar de prijs voor Architect van het Jaar 2022 uitgereikt krijgen.

Naast de eer is aan de Architect van het Jaar 2022 ook ook een geldprijs van 5.000 euro verbonden, mogelijk gemaakt door Reynaers Aluminium en Forster.

Bekijk de vijf nominaties en breng jouw stem

De nominaties zijn gekozen door een onafhankelijke jury bestaande uit architect Marianne Loof (LEVS Architecten), landschapsarchitect Steven Delva (Delva Landscape Architecture & Urbanism), stedenbouwkundige Tess Broekmans (Urhahn) en ontwikkelaar Tobias Verhoeven (Synchroon).

Werkstatt
We moeten toe naar een heel andere manier van bouwen, waarin we echt andere bouwmaterialen gebruiken. Uiteindelijk zouden we ernaar toe moeten dat bij de bouw van nieuwe gebouwen helemaal geen CO2 meer uitgestoten wordt, stelt de jury. In het meest ideale scenario zou de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer zelfs afnemen terwijl we bouwen.

Bij Werkstatt ziet de jury een diepe motivatie om architectuur vanuit basis, vanuit het materiaal waarmee we bouwen, te herdenken. Daarbij vindt de jury het interessant dat het bureau een eigen werkplaats heeft waarin het, werkend en denkend vanuit die materialen, via maquettes en mock-ups aan haar projecten werkt.

Bij de transitie waar we voor staan is het belangrijk dat experimenten opgeschaald worden. De jury is dat ook enthousiast dat Werkstatt aan steeds grotere projecten werkt en hoopt dat deze nominatie voor het bureau een steun in de rug vormt.

Duurzaamheid wordt tot zover vaak gezien als een technische opgave. De ‘duurzaamste’ gebouwen staan vol met installaties. Vanaf haar start bestond bij Werkstatt de intuïtie dat dat anders kon en dat er veel te halen viel in de vernieuwing van het materialenpalet. Zelf werkte het al met hout en andere biobased materialen. Het houten Oerhuis in Leende is bijvoorbeeld geïsoleerd met cellulosevlokken. Bij een ander huis, een vrijstaande woning in Oudega, kwam het bureau ook in aanraking met kalkhennep. De architecten van het bureau hebben zelf meegebouwd aan dit huis en zijn bijzonder enthousiast over dit bouwmateriaal. Het groeit hier in Nederland en is hernieuwbaar. Ook kan er massief mee gebouwd worden, dus zonder lagen, zodat een eerlijke en directe architectuur kan ontstaan, met ook nog een ademende constructie.

In een groter project, de Body Building in Eindhoven, heeft Werkstatt nu opnieuw kalkhennep toegepast, zij het dat het materiaal daar geprefabriceerd is. De kalkhennep is daar gemonteerd op massief houten panelen en is afgewerkt met kalkstuc.

Voor Werkstatt is kalkhennep maar één van de mogelijk materialen waarmee gebouwd wordt. Het werkt bijvoorbeeld ook graag met stro of heel andere biobased materialen. De draagconstructie blijft vaak van hout. De nieuwe kapschuur van De Genneper Hoeve, een biologische boerderij net buiten Eindhoven, is daar een goed voorbeeld van.

Werkstatt spreekt zelf van niet-extractieve materialen. Dus materialen die hernieuwbaar zijn, die weer aangroeien. Bij de materialisering van gebouwen zou de bulk van de gebruikte materialen niet-extractief moeten zijn, stelt het bureau. Beton en staal zijn enorm kostbaar als je de impact op het milieu daarvan meerekent. Zo wil Werkstatt ze dan ook behandelen. Bouwen zonder beton en staal lukt niet altijd, maar het bijna niet gebruiken is wel mogelijk.

Ondertussen wordt het portfolio van Werkstatt steeds diverser en werkt het bureau aan steeds grotere projecten. Zo heeft het voor een collectief van particuliere opdrachtgevers (CPO) een buurt met in totaal veertig woningen ontworpen. Het project, dat Meer & Deel genoemd is, kent grondgebonden en gestapelde woningen. Met veranda’s, wintertuinen en balkons oriënteren de woningen zich op een gedeelde tuin. “Met genuanceerde overgangen tussen privé- en gedeelde ruimte worden bewoners uitgedaagd om deel te nemen aan het collectief, terwijl privé sferen gewaarborgd blijven”, stelt Werkstatt. “Door slim voorzieningen zoals de tuin, energievoorziening, klusruimte, fietsenbergingen en bijvoorbeeld een logeerkamer met elkaar te delen, kunnen de woningen compact en betaalbaar blijven.”

Werkstatt heeft lang gestreden om voor een woongenootschap een plek te krijgen op Strijp-S in Eindhoven. Dat is nu eindelijk gelukt, Klein Zwitserland heet het. In samenwerking met Trudo en architectenbureau Atelier to the Bone werkt Werkstatt aan een plan voor ruim honderd woningen. Een coöperatieve manier van ontwikkelen en beheren van gebouwen levert daarbij niet alleen blijvend betaalbare woningen op, ziet Werkstatt, maar vormt ook een goede basis om tot werkelijk duurzame architectuur te komen – voorbij de individuele belangen naar gezamenlijke, gedeelde belangen.

Meer informatie: www.werkstatt.nu

Trefwoorden

floor frings nominatie werkstatt architect van het jaar raoul vleugels architectenweb awards niels groeneveld

1	Nominaties Publiek gebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 7 oktober
2	Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag vrijdag, 9 oktober
3	Combinatie met M3H en NRL wint tender voor woontorens Apeldoorn woensdag, 7 oktober
4	Bijdrage van Benthem Crouwel Architects en West 8 aan Afsluitdijk voltooid vrijdag, 9 oktober
5	RAU presenteert schetsontwerp voor gemeentehuis Het Hogeland maandag, 12 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Vijf nominaties voor de prijs voor Architect van het Jaar 2022

8 september 2022

Lezingenprogramma Architect@Work met onder andere Paolo Russo (Stefano Boeri Architetti) en Michaël Ghyoot (Rotor)

24 augustus 2022

Jonge Maaskantprijs 2021 voor Raoul Vleugels en Niels Groeneveld

23 april 2021

Strijp-S krijgt woonbuurtje met karakteristieken voormalig Philips-terrein

2 maart

CPO meer&deel grote winnaar Dirk Roosenburgprijs 2025

17 oktober 2025

Een open parkvilla met een veelheid aan belevingen

19 december 2023

Kalkhennep fungeert als 'zwart zaad' in tijdelijke hotelkamer

31 juli 2023

Nieuwe Gezichten: Werkstatt

17 november 2022

Werkstatt – genomineerd voor prijs Architect van het Jaar 2022

27 september 2022

Slotlab onderzoekt innovatieve technieken bij herbouw kasteel

22 maart 2021

Video: Hungry for Design

23 oktober 2020

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Nieuwe Instituut toont inzendingen finalisten Prix de Rome 2026

Gisteren, 11:58

Vanaf vrijdag 4 december zijn bij het Nieuwe Instituut in Rotterdam de inzendingen van de finalisten voor de Prix de Rome Architectuur 2026 te zien.

Van de Ven, Nudus en Buro Sant en Co ontwerpen 265 woningen in Vliertpoort Den Bosch

Gisteren, 10:54

De combinatie Van de Ven Bouw en Ontwikkeling, Nudus en Buro Sant en Co heeft de tender voor Vliertpoort-Zuidoost in ’s-Hertogenbosch gewonnen. Het plan SamenStad behelst 265 woningen in verschillende prijsklassen.

Renovatie stadhuis Gouda krijgt eretitel Meesterrestauratie 2027

12 oktober, 4:22

De vakjury waardeert het project als een uitzonderlijk en compleet restauratieproject, waarin historisch onderzoek, ambachtelijk vakmanschap, verduurzaming en hedendaags gebruik op overtuigende wijze zijn verbonden.

Opgeleverde Aurora-gebouw van Piet Zanstra tijdens ADE open voor publiek

12 oktober, 2:35

Het monumentale kantoorgebouw wordt gedurende het dans event tijdelijk gebruikt als podium voor radio, kunst en sport.

RLi: handhaving moeilijker onder nieuwe Omgevingswet

Gisteren, 13:14

Toezicht op regels voor de omgeving is ingewikkelder geworden onder de Omgevingswet, die sinds bijna drie jaar veel van die regels bundelt.

Werelderfgoedcentrum Waddenzee dreigt failliet te gaan

Gisteren, 09:20

De problemen zijn ontstaan omdat de realisatie en ingebruikname van de nieuwe locatie, die opende in april 2025, ‘onverwachte kosten’ met zich meebrachten.

Huurprijzen vrije sector weer gestegen na daling kwartaal eerder

12 oktober, 3:31

De huurprijzen in de vrije sector zijn in het derde kwartaal van 2026 met zo'n twee procent gestegen ten opzichte van een kwartaal eerder.

DNB-president roept opnieuw op tot afschaffen hypotheekrenteaftrek

12 oktober, 9:54

Ook nu de woningmarkt een afkoeling laat zien, is het verstandig om de hypotheekrenteaftrek af te schaffen, stelt Olaf Sleijpen.

Zuid-Holland slaat alarm: tekort aan sociale huurwoningen groeit

9 oktober, 4:14

Hoewel bijna de helft van de Zuid-Hollanders qua inkomen in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, heeft de provincie verhoudingsgewijs steeds minder van zulke huizen.