Vernieuwde toekomstvisie Paleis Soestdijk en landgoed gepresenteerd

19 maart 2025, 11:14

De MeyerBergman Erfgoed Groep (MBE), eigenaar van Landgoed Paleis Soestdijk, heeft een vernieuwde toekomstvisie voor het landgoed gepresenteerd. Daarin speelt het paleis een centrale rol als locatie voor publiekstentoonstellingen. De architectenbureaus XML en Hylkema Erfgoed zijn verantwoordelijk voor het ontwerp van de renovatie en restauratie van het paleis.

Na een competitie, uitgeschreven door het Rijksvastgoedbedrijf, verwierf MBE het Landgoed Paleis Soestdijk. Ze presenteert nu een vernieuwde toekomstvisie voor het landgoed, ontwikkeld nadat de Raad van State in 2024 het eerdere bestemmingsplan vernietigde.

De nieuwe toekomstvisie, ‘Ontmoeten en verbinden in historisch erfgoed’ genoemd, bouwt volgens MBE voort op de bestaande structuren van het landgoed en het paleis. De nieuwe invulling zet niet in op Landgoed Paleis Soestdijk “als massale publieksattractie, maar als duurzame ontmoetingsplek voor alle Nederlanders”, aldus MBE.

Draagkracht van het landgoed
In de afgelopen jaren heeft, in afwachting van een nieuwe bestemming, tijdelijke programmering plaatsgevonden met bijvoorbeeld tentoonstellingen en concerten. Daaruit zijn volgens de eigenaar lessen getrokken over wat het paleis en het landgoed kunnen dragen en welke activiteiten paleis, tuin, natuur en omgeving juist onder druk zetten.

De inzet van de nieuwe visie is om de “voor de instandhouding noodzakelijke nieuwe functies zodanig in te passen dat de impact op paleis, tuin, natuur en omgeving in verhouding staat tot de draagkracht van het landgoed”, stelt MBE. Het landgoed wordt als het ware opgedeeld in drie deelgebieden met een eigen invulling: de Paleistuin met het Paleis, het Herenhuiscluster en de voormalige Marechausseekazerne.

Invulling voor het paleis
Het paleis speelt een centrale rol in de plannen. Het gebouw gaat plaats bieden aan tentoonstellingen, bijeenkomsten en educatieve activiteiten. Het ontwerp voor de herontwikkeling van Paleis Soestdijk grijpt terug op de structuur van architect Jan de Greef uit 1815. Bij het ontwerp voor de renovatie en restauratie is XML betrokken als architect en Hylkema Erfgoed als restauratiearchitect.

De vleugels die De Greef toevoegde worden, zoals in de 19^e eeuw, vanaf de buitenzijde toegankelijk. Dit in tegenstelling tot het eerdere plan. Ook andere entrees worden geschikt gemaakt voor publiek. Dit voorkomt de nodige ingrepen en impact op het gebouw bij één centrale entree en zorgt voor evenwichtiger spreiding van publieksstromen. De Baarnse vleugel krijgt in dit ontwerp een tv-studio en een glazen tuinkamer. De bovenverdiepingen bieden ruimte voor workshops en educatie.

Theaterzaal en ontvangstpaviljoen
Bij het Herenhuiscluster maken de manege en het garagecomplex plaats voor een gesloten theaterzaal met ondersteunende horeca in het Stallengebouw. De nieuwe zaal biedt de mogelijkheid om grotere bijeenkomsten te organiseren dan in het paleisgebouw zou kunnen. Naast een theaterzaal moet, net als in eerdere plannen, in het Herenhuiscluster ook “een logiesfunctie” komen.

Aan het parkeerterrein op de plek van de huidige kassen komt een ontvangstpaviljoen. Dit is noodzakelijk omdat in de nieuwe plannen het paleis niet langer een centrale bezoekersentree heeft; ook kunnen vanaf het ontvangstpaviljoen de bezoekersstromen naar bijeenkomsten in de paleistuin of bijvoorbeeld Orangerie in goede banen worden geleid. Het nieuwe paviljoen omvat de kassa, een winkel, horeca, toiletten en een ontvangstmogelijkheid voor groepen.

Planning
Om de visie te kunnen realiseren, is een wijziging van het omgevingsplan, deelgebied Landgoed Paleis Soestdijk nodig, meldt gemeente Baarn. Hiervoor stelt MBE een Nota van randvoorwaarden en uitgangspunten op, waarin de visie wordt getoetst aan gemeentelijk en provinciaal beleid.

Bij de beoordeling wordt “nadrukkelijk rekening gehouden met en afgestemd op aspecten zoals natuur, cultuurhistorie en infrastructuur”, aldus de gemeente. Als de gemeenteraad de Nota en de wijziging van het omgevingsplan vaststelt, start het proces gestart om het omgevingsplan te wijzigen en vervolgens de nodige omgevingsvergunningen te verlenen.

Parallel aan de uitwerking van de visie voor het landgoed is ook gestart met het restauratie- en renovatieplan voor Paleis Soestdijk. MBE start nog dit jaar met onderhoudswerkzaamheden aan de buitengevels van het Paleis. De aanvraag voor de monumentenvergunning voor de eerste fase (de Baarnse vleugel) staat gepland voor eind 2025, waarna de restauratie en renovatie na de zomer van 2026 kunnen beginnen.

Trefwoorden

meyerbergman erfgoed groep baarn landgoed paleis soestdijk landgoed hylkema erfgoed herbestemming restauratie renovatie xml publiek gebouw paleis soestdijk

1	Nominaties Schoolgebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 16 september
2	Sociale woningbouw aan toegang Houthavens met knipoog naar Amsterdamse School vrijdag, 18 september
3	Pand voormalig diaconessenhuis Rotterdam getransformeerd tot woongebouw woensdag, 16 september
4	Bloot Architecture verbouwt monumentale T-boerderij in Gelders dorp dinsdag, 15 september
5	noAarchitecten wint met Het Steen de Grand Prix van de Erich Mendelsohn Award 2026 donderdag, 17 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Raad van State houdt herontwikkelingsplan Paleis Soestdijk tegen

24 januari 2024

Karakter Erfgoed is nieuw architectenbureau gericht op opgaven met historische context

28 april 2025

Bezwaarmakers naar Raad van State om plannen Soestdijk

25 februari 2022

Raad Baarn stemt in met bestemmingsplan Paleis Soestdijk

24 februari 2022

Paleis Soestdijk sluit deuren voor renovatie

6 januari 2020

Video + beelden: winnend plan paleis Soestdijk

9 juni 2017

Consortium Made By Holland mag Paleis Soestdijk kopen

8 juni 2017

Bouwstart Instituut voor Nachtcultuur in Amsterdam naar ontwerp van XML

22 oktober 2024

Architecten tonen visie op Amsterdam in 2050

30 september 2020

XML presenteert gerenoveerde parkeergarage Johan Cruijff ArenA

25 augustus 2020

Team met ROFFAA, XML en Flux mag project Leeuwenkuil Rotterdam realiseren

19 juni 2020

XML realiseert woongebouw Zeeburgereiland

30 mei 2016

Fitness en ontspanning in heldere omgeving

3 mei 2016

Nieuwe inrichting voor gebouw Europese Raad

15 januari 2016

Overzicht ontwerpen Prix de Rome

16 oktober 2014

XML ontwerpt installatie voor de Appel

11 oktober 2012

Toon alles

Andere nieuwsberichten

SVP transformeert revalidatiecentrum tot woonomgeving voor senioren

Gisteren, 16:00

Het voormalige sanatorium De Trappenberg in Huizen is nu een groene woonomgeving voor ouderen.

Twaalfde editie Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam gestart

Gisteren, 14:20

De IABR staat dit keer in het teken van het thema Systems of Support. Hierbij wordt het licht geworpen op de systemen die ons dagelijks leven mogelijk maken: van water, energie en materialen tot wonen en infrastructuur.

Sportcomplex De Schalk vormt middelpunt van 'belevingspark'

Gisteren, 11:53

In het Vlaamse Willebroek is vorige week Willebroek het nieuwe sportcomplex De Schalk officieel geopend. Het door ZJA Architects & Engineers en Archiles architecten ontworpen gebouw vormt het centrale punt van het vernieuwde sportterrein De Schalk.

Bonnefanten richt permanente expositie in over architect Aldo Rossi

Gisteren, 10:18

Ruim dertig jaar na de officiële opening van Aldo Rossi’s gebouw heeft het Bonnefanten Museum in Maastricht een permanente tentoonstelling ingericht over de architect.

Team V voegt Marlies Zwols toe aan bureauleiding

Gisteren, 15:04

Zij gaat samen met Jeroen van Schooten, Do Janne Vermeulen, Irène Horvers, Frank Bouwman en Noortje ter Heege de zakelijke, strategische en organisatorische ontwikkeling van het bureau verder vormgeven.