Terhaven, Antwerpen, render

Terhaven, Antwerpen, axo stedelijke condities

Terhaven, Antwerpen, schema adressen

Terhaven, Antwerpen, schema verbinding tuinen

Terhaven, Antwerpen, axo bouwblok

Bouw woongebouw van BULK architecten en General Architecture gestart

24 mei 2024, 10:40

De line up van hoogstaande architectuur in de Antwerpse Cadixwijk zal over enige tijd een passende aanvulling krijgen met het woongebouw Terhaven van het Antwerpse bureau BULK architecten en het bureau General Architecture uit Stockholm. De werkzaamheden op de locatie begonnen een aantal weken geleden.

In deze stadsbuurt verschenen de afgelopen jaren op regelmatige termijn opvallende projecten, zoals twee woonblokken van Happel Cornelisse Verhoeven, de scholencampus Cadix van Korteknie Stuhlmacher of de gekoppelde appartementengebouwen The New York Residence van Sergison Bates architects en The Londen Residence van het bureau Bovenbouw Architectuur. Bij deze beide laatste twee projecten was BULK architecten overigens ook als ontwerper betrokken. Het project Terhaven zal op een kavel naast het project van Bovenbouw en Sergison Bates verrijzen.

Effecten
De Cadixwijk maakt de afgelopen jaren een onwaarschijnlijke en succesvolle gedaanteverwisseling door. Het stadsdeel transformeert van een ruige havenbuurt tot een bruisende wijk met dus veel nieuwe (woon)gebouwen en publieke ruimte. Ondanks dit succesverhaal met bijbehorende inspanningen en ambities blijven sommigen ook waarschuwen voor de ‘negatieve’ effecten van een dergelijke opwaardering van een buurt. Vanuit die kritische perceptie wordt gevreesd voor het klassieke gevaar van verdringing, waarbij de initiële bewoners en het karakter van de wijk verloren dreigen te gaan.

BULK architecten wijst zelf op nog een ander probleem. Namelijk de dreigende kinderschaarste in de Cadixwijk, met alle gevolgen daarvan voor, bijvoorbeeld, de leefbaarheid en actief gebruik van de publieke ruimte. Veel nieuwe appartementen in de wijk trekken vooral medioren (leeftijdsroep van rond de 50) en oudere generaties aan te trekken. In een poging om die trendbreuk te keren organiseren Ag Vespa, het autonoom gemeentebedrijf voor vastgoed en stadsprojecten in Antwerpen, en de Stad een competitie voor private ontwikkelaars waarbij de focus op familievriendelijk wonen ligt.

Groene buitenruimte
Het wooncluster Cadix A4 - Residentie Terhaven, dat voortkwam uit een besloten prijsvraag, is dus niet toevallig ontworpen voor dergelijk gezins- of familievriendelijk wonen. Het woonblok zal vlak naast het vernieuwde Schengenplein en aan de kade van het Kattendijkdok komen te liggen. Het omvat 59 appartementen en 8 stadswoningen die over vier woongebouwen verdeeld zijn. Elk van die gebouwen krijgt een eigen, uniek karakter. De vier commerciële ruimtes in het complex zijn georiënteerd op het naastgelegen Schengenplein. In het blok is verder van een groene binnentuin van bijna 500 vierkante meter voorzien. Ook zal er bijna 450 vierkante meter gemeenschappelijke buitenruimte voor de bewoners beschikbaar komen. Deze ruimte zal verspreid worden over twee daktuinen en twee multifunctionele, gedeelde ruimtes.

Echo
Het ontwerp van het geprononceerde Terhaven kenmerkt zich door een sokkel en vier hoektorens van elk zeven lagen. BULK en General Architecture hebben in hun ontwerp gestreefd naar een stoere en herkenbare Grossform die passend is voor de stad en de directe context van een voormalige havenbuurt. In plaats van een solide, monoblok werd gekozen voor een meer gevarieerd ensemble van vier gebouw(delen) die, volgen BULK, 'samen een gekalibreerd en compact bouwblokje vormen'. Geen aangesloten, massaal volume, maar een verzameling kleinere volumes die schouder aan schouder staan. Elk gebouw reageert daarbij op de omliggende condities, op de leegtes en aangrenzende bebouwing of stedelijke ruimte. In de juxtapositie van hoog en laag is het DNA van de buurt herkenbaar. Terhaven roept, volgens de architecten, het beeld op van statig gestapelde, gele woningen naast dikke pakhuizen als boekensteunen. De compositie is daarmee, in hun ogen, een echo van de stedelijke structuur en morfologie met gevarieerd grote en kleine stedenbouwkundige korrels die zo typerend is voor dit deel van Antwerpen.

Familievriendelijk
Om de ambitie van gezins- of familievriendelijk wonen extra kracht bij te zetten zal niet de gevraagde 30 procent, maar bijna 66 procent van de woningen georiënteerd zijn op families met kinderen. De 'echte' familievriendelijke appartementen zullen hoofdzakelijk in de sokkel gesitueerd zijn. Vanuit deze woningen is er een direct contact met de straat en de binnentuin én de woningen hebben een duidelijk adres aan de straat. De woningen in de hogere lagen van de torens zullen een meer generiek karakter hebben. Door de lagere west- en zuidzijde van het bouwblok lager te houden zal er meer daglicht in de tuin komen. De collectieve binnentuin zal verder een beschut karakter krijgen, maar niet beklemmend of te streng in de uitstraling zijn. Verder wordt hier veel aandacht besteed aan waterbeheer, biodiversiteit en akoestiek.

Verbinden en veranderen
Alle gezinsvriendelijke woningen krijgen een directe toegang tot de binnentuin, of deze is via buitentrappen, terrassen en via de gemeenschappelijk traphallen eenvoudig te bereiken. Doorgangen in de volumes zorgen voor een verbinding tussen straat en tuin en dragen bij voor het ontstaan van alternatieve routes door het blok. De architecten geloven sterk in de kracht van spontaniteit en de idee dat een woning eigenlijk nooit af is, maar altijd mee verandert met de wensen van de bewoners. Deze ontwerpfilosofie is ook leidend geweest bij de variabele, ruimtelijk inrichting en plattegronden van de woningen die ruimte bieden aan wisselend gebruik per dag of per levensfase.

BULK architecten en General Architecture blijven daarmee zoveel mogelijk weg van te strikte, sturende of alomvattende ontwerpen. In plaats daarvan zoeken ze voortdurend naar een veelheid aan oplossingen en inventieve plattegronden. In het woongebouw Terhaven zal dat zicht- en voelbaar worden in vrijwel alle ruimtes, van parkeerkelder tot dakterras.

Opdrachtgever: AG Vespa & Dethier Ontwikkeling
Architectuur: BULK architecten (Antwerpen) & General Architecture (Stockholm)
Technieken: IRS Studiebureau & Encon
Stabiliteit: IRS Studiebureau
Akoestiek: Bureau De Fonseca
Landschap: Buro Lubbers

Bron: BULK architecten

Trefwoorden

general architecture cadix antwerpen bulk architecten

1	Amsterdam en chemiebedrijf akkoord over woningbouw Hamerkwartier vrijdag, 20 februari
2	Stijn Poelstra legt hoofdkantoor BIG vast op film vrijdag, 20 februari
3	Circulair bouwen vereist breed draagvlak in het ontwerpteam (2) woensdag, 18 februari
4	Purmerend kiest ontwerp Vendrig Leegwater en Hans van der Heijden voor Schapenmarkt donderdag, 19 februari
5	Team van Nederlandse en Oekraïense architecten ontwikkelt open-source bouwsysteem voor publieke voorzieningen in Oekraïne woensdag, 18 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

HOSPER in winnend team voor Antwerps park

1 oktober 2013

Happel Cornelisse wint open oproep Antwerpen

21 september 2012

Zes teams geselecteerd met ontwerpvoorstel voor nieuw MuHKA

7 mei 2024

Belgische toestanden

6 december 2022

Woonproject van archipelago en NU architectuuratelier zorgt voor verdichting en ruimte

13 augustus 2024

Met nieuw onthaalgebouw heropent Rubenshuis voor publiek

3 september 2024

Bovenbouw Architectuur en Christ & Gantenbein zijn ontwerpteam voor nieuwe M HKA

27 februari 2025

Loodswezengebouw Antwerpen wordt culinair centrum Smaakhaven

25 maart 2025

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Gesprek met Oana Bogdan en Jan Peter Wingender over de lage honoraria in België en de wankele cao in Nederland

1 februari 2024

Andere nieuwsberichten

Voltooid Beninees conferentieoord van Moke Architecten valt in de prijzen

4 uur geleden

Het recent opgeleverde omvangrijke conferentieoord in Benin, ontworpen door Moke Architecten, heeft een AHEAD Award gewonnen in de categorie ‘event spaces’.

Kantoorpand aan Het Park in Rotterdam wordt luxe woongebouw

Vandaag, 13:44

Kantoorpand Maaspark in Rotterdam wordt herontwikkeld tot een luxe woongebouw. In het gebouw komen 52 appartementen, herenhuizen en penthouses.

Expositie toont eerste halve eeuw Almere door makers en bewoners

Vandaag, 10:53

Almere viert dit jaar zijn vijftigjarig jubileum. Om dit luister bij te zetten, is in de Kunstlinie een tentoonstelling gestart over de eerste vijf decennia van de stad in de Flevopolder.

Stadsantropoloog en architect ontleden 'third places' in boek

Gisteren, 13:57

Het boek Come Stay Grow gaat over informele ontmoetingsplekken als bibliotheken en buurthuizen. De centrale vraag luidt: Hoe zorg je ervoor dat mensen er niet alleen komen, maar ook blijven én groeien?