Houten Boomtoren met een vleugje NS voor Hof van Cartesius

9 juli 2021, 12:06

Komende dinsdag wordt officieel de Boomtoren in het Hof van Cartesius in Utrecht geopend. Het zestien meter hoge gebouw, dat plaats biedt aan een collectief van jonge gamedesigners en een ontmoetingsruimte voor ondernemers, is voor 99 procent gebouwd van hergebruikte materialen. Daaronder oude dienstregelingsplaten van de NS, maar ook een raam uit een afgebroken gebouw in de Halve Maan-buurt.

Het Hof van Cartesius is een broedplaats voor ondernemers, met gebouwen die zijn gerealiseerd van circulaire materialen. De Boomtoren maakt deel uit van de tweede fase van het project, dat in 2020 de publieksprijs van de Rietveldprijs in de wacht sleepte. Het vier verdiepingen tellende gebouw is ontworpen door architect Alessandro Zena van het bureau ArchiFré.

De Boomtoren is grotendeels gerealiseerd van hout. “Voor de constructie hebben we speciale houten platen (CLT) gebruikt, verkregen uit de sloop van een school in Rotterdam”, vertelt opdrachtgever en stedenbouwkundige Charlotte Ernst. “De deuren en ramen met zonneschermen komen uit een woningbouwrenovatie.”

Oude perrondelen
Een deel van de bouwmaterialen is afkomstig van de NS en ProRail. Voor de bestrating en fundering zijn oude perrondelen van station Maarn hergebruikt en de ‘gele’ gevel is bekleed met voormalige dienstregelingsplaten van de NS. Deze ‘matchen’ weer met de gele treinen die voorbijrijden op het naastgelegen spoor. Ook de omringende gebouwen hebben een relatie met de trein of spoor; zo rusten de balustrades op spoorrails en hebben verschillende ateliers treinramen.

Het opvallende raam in de voorgevel van de Boomtoren komt uit een garage uit de nabijgelegen wijk Oog in Al. Deze naoorlogse autoshowroom in de buurt Halve Maan moest wijken voor sociale woningbouw. Dankzij bemiddeling van de gemeente Utrecht werd in samenwerking met verschillende partijen onderdelen van de gevel gedemonteerd en in de toren geplaatst.

Er is voor de toren, eveneens als in andere (toekomstige) gebouwen in de tweede fase van het Hof van Cartesius, zoveel mogelijk geëxperimenteerd met nieuwe materialen. “De fundering is van duurzaam glasschuim. Dit materiaal van gerecycled glas kan ook na een eventuele sloop weer hergebruikt worden”, vertelt Ernst.

Gerecyled beton
De vloeren zijn gemaakt van een mix van cement met gerecycled beton, waardoor twintig procent minder cement nodig was. De droogtijd duurde wel langer, maar het scheelt aanzienlijk in de CO₂-uitstoot. Sommige materialen zijn zo nieuw dat er nog geen regelgeving voor bestaat, zegt Ernst. Wel voldoet het project grotendeels aan het Bouwbesluit, op een aantal punten is in overleg met de gemeente afgeweken.

Een van de zijgevels is grotendeels opgebouwd uit insectenhotels. “De gevel is bekleed met verschillende houten mozaïektegels gemaakt van restmaterialen van ons eigen bouwproces. Deze tegels vormen een schuilplaats voor insecten, vogels en vleermuizen. MBO-studenten bouwkunde hebben de tegels deels ontworpen en gemaakt”, meldt architect Zena.

Trefwoorden

rietveldprijs archifre hergebruik boomtoren utrecht alessandro zena charlotte ernst hof van cartesius

1	Nominaties Woongebouw van het Jaar 2026 bekend donderdag, 3 september
2	Hoogbouwcomplex KJ Den Haag opgeleverd vrijdag, 4 september
3	Ontwerp voor eerste torens Rijnhaven in Rotterdam onthuld maandag, 7 september
4	Ontwerp voor Danshuis in Rotterdam door MAD gepresenteerd donderdag, 3 september
5	Heemschut: sloop dreigt voor Huis van de Toekomst vrijdag, 4 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Bouw 79 woningen deelgebied Nicoya in Utrechtse wijk Cartesius van start

10 februari 2023

Video's: genomineerde projecten Rietveldprijs 2022

7 oktober 2022

LEVS verdicht wederopbouwbuurt met woningbouwproject Dickensplaats

4 oktober 2022

Rietveldlezing Christine de Ruijter verplaatst naar 12 mei

11 april 2022

Inschrijving Rietveldprijs 2022 van start gegaan

28 februari 2022

Partner awg architecten verzorgt Rietveldlezing

26 oktober 2021

Boek belicht recente ontwikkelingen en toekomst houtbouw

6 oktober 2021

Hergebruik gecombineerd met esthetiek in gebouw Biopartner 5

8 juli 2021

Gebouw tijdelijke rechtbank krijgt tweede leven in Enschede

2 juli 2021

Strandpost uit hergebruikt materiaal wint Zeeuwse Architectuurprijs 2021

29 juni 2021

Bouwmaterialen Domtoren krijgen nieuw leven elders in de stad

20 mei 2021

Rietveldprijs 2020 voor busstation Leidsche Rijn

16 november 2020

Mecanoo ontwerpt stedelijke ‘blue zone’ in Utrecht

12 juli 2018

Circulaire opzet voor Hof van Cartesius

11 januari 2017

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Steenhuis Bukman Architecten breidt bureauleiding uit met Jeffrey Reule en Martijne Draaisma

Gisteren, 15:19

Reule is benoemd tot associate, terwijl Draaisma bureaumanager is geworden. Zij geven samen met medeoprichter van SBA Marc Bukman sturing aan het Delftse bureau.

DP6 en De Unie Architecten ontwerpen Collectiecentrum Rotterdam

Gisteren, 11:54

In het gebouw in de wijk Zevenkamp zullen kunst en andere bijzondere voorwerpen uit verschillende Rotterdamse musea worden bewaard en onderzocht.

TANK presenteert vernieuwde lobby van Word Trade Center Amsterdam

Gisteren, 10:47

De lobby is veranderd van een traditionele entree- en doorgangsruimte in een plek voor ontmoeting, verblijf en werken.

Turnhoutse Sportcampus Stadspark door ZJA, Archiles en Studio Thomas Willemse is gereed

Gisteren, 09:52

De nieuwe campus brengt sport, onderwijs en een parklandschap samen binnen een beperkte bouwzone in het park.

Rabo verwacht stijging huizenprijzen ondanks afkoeling markt

Gisteren, 14:20

In het vorige kwartaalbericht ging de grootste hypotheekverstrekker van het land voor de rest van dit jaar nog uit van stagnerende huizenprijzen.

Noord-Holland wil strikter beleid voeren op nieuwe datacenters

Gisteren, 13:12

De Noord-Hollandse politiek wil dat er strengere regels komen voor de bouw van nieuwe datacenters.

RVO: zonne-energie in Nederland groeit minder hard

8 september, 12:23

De afnemende groei wordt veroorzaakt doordat financiële opbrengsten onder druk staan, stelt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

Sjoerd Tasseron treedt toe als partner van DAAD Architecten

8 september, 10:28

Tasseron heeft veel ervaring op het gebied van woningbouw, transformatie en restauratie.

Deltacommissaris: forse ingrepen nodig tegen wateroverlast en droogte

7 september, 2:33

Om maatschappelijke schade in hele droge of juist natte periodes te beperken, moet Nederland ‘een flinke tand bijzetten’.

Borstbeeld voor Abe Bonnema onthuld in geboortedorp Stiens

7 september, 10:36

Ter gelegenheid van de honderdste geboortedag van de beroemde Friese architect is zaterdag een borstbeeld van hem onthuld in zijn geboortedorp Stiens.

Ga naar het nieuws-archief