Houten Boomtoren met een vleugje NS voor Hof van Cartesius

9 juli 2021, 12:06

Komende dinsdag wordt officieel de Boomtoren in het Hof van Cartesius in Utrecht geopend. Het zestien meter hoge gebouw, dat plaats biedt aan een collectief van jonge gamedesigners en een ontmoetingsruimte voor ondernemers, is voor 99 procent gebouwd van hergebruikte materialen. Daaronder oude dienstregelingsplaten van de NS, maar ook een raam uit een afgebroken gebouw in de Halve Maan-buurt.

Het Hof van Cartesius is een broedplaats voor ondernemers, met gebouwen die zijn gerealiseerd van circulaire materialen. De Boomtoren maakt deel uit van de tweede fase van het project, dat in 2020 de publieksprijs van de Rietveldprijs in de wacht sleepte. Het vier verdiepingen tellende gebouw is ontworpen door architect Alessandro Zena van het bureau ArchiFré.

De Boomtoren is grotendeels gerealiseerd van hout. “Voor de constructie hebben we speciale houten platen (CLT) gebruikt, verkregen uit de sloop van een school in Rotterdam”, vertelt opdrachtgever en stedenbouwkundige Charlotte Ernst. “De deuren en ramen met zonneschermen komen uit een woningbouwrenovatie.”

Oude perrondelen
Een deel van de bouwmaterialen is afkomstig van de NS en ProRail. Voor de bestrating en fundering zijn oude perrondelen van station Maarn hergebruikt en de ‘gele’ gevel is bekleed met voormalige dienstregelingsplaten van de NS. Deze ‘matchen’ weer met de gele treinen die voorbijrijden op het naastgelegen spoor. Ook de omringende gebouwen hebben een relatie met de trein of spoor; zo rusten de balustrades op spoorrails en hebben verschillende ateliers treinramen.

Het opvallende raam in de voorgevel van de Boomtoren komt uit een garage uit de nabijgelegen wijk Oog in Al. Deze naoorlogse autoshowroom in de buurt Halve Maan moest wijken voor sociale woningbouw. Dankzij bemiddeling van de gemeente Utrecht werd in samenwerking met verschillende partijen onderdelen van de gevel gedemonteerd en in de toren geplaatst.

Er is voor de toren, eveneens als in andere (toekomstige) gebouwen in de tweede fase van het Hof van Cartesius, zoveel mogelijk geëxperimenteerd met nieuwe materialen. “De fundering is van duurzaam glasschuim. Dit materiaal van gerecycled glas kan ook na een eventuele sloop weer hergebruikt worden”, vertelt Ernst.

Gerecyled beton
De vloeren zijn gemaakt van een mix van cement met gerecycled beton, waardoor twintig procent minder cement nodig was. De droogtijd duurde wel langer, maar het scheelt aanzienlijk in de CO₂-uitstoot. Sommige materialen zijn zo nieuw dat er nog geen regelgeving voor bestaat, zegt Ernst. Wel voldoet het project grotendeels aan het Bouwbesluit, op een aantal punten is in overleg met de gemeente afgeweken.

Een van de zijgevels is grotendeels opgebouwd uit insectenhotels. “De gevel is bekleed met verschillende houten mozaïektegels gemaakt van restmaterialen van ons eigen bouwproces. Deze tegels vormen een schuilplaats voor insecten, vogels en vleermuizen. MBO-studenten bouwkunde hebben de tegels deels ontworpen en gemaakt”, meldt architect Zena.

Trefwoorden

rietveldprijs archifre hergebruik boomtoren utrecht alessandro zena charlotte ernst hof van cartesius

1	Realisatie woongebouw Atlas I naast Essalammoskee in Rotterdam-Zuid gestart woensdag, 10 december
2	Pixelgevel van MVRDV versterkt uitstraling modulaire woontorens in Singapore maandag, 8 december
3	Kollhoff & Pols realiseert 58 woningen in monumentale panden Den Haag dinsdag, 9 december
4	Architecten tonen voorstellen voor woningbouw in tussenruimtes Wallengebied donderdag, 11 december
5	Gebouwen niet slopen, maar langzaam laten rijpen donderdag, 11 december

Gerelateerde nieuwsberichten

Rietveldprijs 2020 voor busstation Leidsche Rijn

16 november 2020

Hergebruik gecombineerd met esthetiek in gebouw Biopartner 5

8 juli 2021

Gebouw tijdelijke rechtbank krijgt tweede leven in Enschede

2 juli 2021

Strandpost uit hergebruikt materiaal wint Zeeuwse Architectuurprijs 2021

29 juni 2021

Bouwmaterialen Domtoren krijgen nieuw leven elders in de stad

20 mei 2021

Circulaire opzet voor Hof van Cartesius

11 januari 2017

Mecanoo ontwerpt stedelijke ‘blue zone’ in Utrecht

12 juli 2018

Boek belicht recente ontwikkelingen en toekomst houtbouw

6 oktober 2021

Partner awg architecten verzorgt Rietveldlezing

26 oktober 2021

Inschrijving Rietveldprijs 2022 van start gegaan

28 februari 2022

Rietveldlezing Christine de Ruijter verplaatst naar 12 mei

11 april 2022

LEVS verdicht wederopbouwbuurt met woningbouwproject Dickensplaats

4 oktober 2022

Video's: genomineerde projecten Rietveldprijs 2022

7 oktober 2022

Bouw 79 woningen deelgebied Nicoya in Utrechtse wijk Cartesius van start

10 februari 2023

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Faculteit ITC Universiteit Twente onderscheiden met Abe Bonnema Architectuurprijs 2025

Gisteren, 17:30

Vrijdag ontving Civic Architects de prijs en het bijbehorend geldbedrag van 50.000 euro uit handen van Ed Nijpels, voorzitter van de ir. Abe Bonnema Stichting.

MVRDV werkt aan renovatie boeddhistisch klooster in Franse Dordogne

Gisteren, 11:37

Naar ontwerp van MVRDV en het plaatselijke architectenbureau MoonWalkLocal ondergaat het boeddhistische klooster Plum Village in de Franse Dordogne een grote renovatie.

Studio for New Realities ontwerpt twee woongebouwen in District U

Gisteren, 10:00

De transformatie van het voormalige Unilever-terrein in Vlaardingen gaat een nieuwe fase in nu gestart is met de bouw van de eerste woningbouwprojecten.

Wanden uit leemsteen verbinden woning met Limburgs landschap

Gisteren, 09:00

In de landelijke omgeving van Weert, in het noorden van Limburg, heeft De Nieuwe Context een woning ontworpen waar wanden uit leemsteenblokken de verbinding tussen binnen en buiten manifest maken.

RIVM: verbeterde luchtkwaliteit leidde tot afname sterfte

Gisteren, 12:27

Een verbeterde luchtkwaliteit heeft ervoor gezorgd dat er tussen 1995 en 2019 een kwart minder mensen zijn overleden na dagen met verhoogde concentraties van luchtverontreinigende stoffen.

Zuid-Holland: met dubbel agrarisch ruimtegebruik stroom voor 700.000 huizen

Gisteren, 11:06

De provincie heeft laten uitzoeken waar de combinatie van landbouw en zonnepanelen in theorie mogelijk is.

Miljarden extra nodig voor aanleg landelijk waterstofnetwerk

11 december, 3:13

Volgens de Algemene Rekenkamer zijn de verwachte opstartverliezen meer dan drie keer zo hoog als het beschikbare subsidiebedrag van 750 miljoen euro.

Brussel wil snellere vergunningen voor elektriciteitsprojecten

11 december, 1:39

De Europese Commissie wil dat elektriciteitsnetwerken van lidstaten beter op elkaar aansluiten.

Zeeland stopt samenwerking met aannemers over aanpak Zeelandbrug

10 december, 1:56

Volgens de provincie heeft de aannemerscombinatie een kostenraming gepresenteerd die fors boven het eerder vastgestelde budget van 5,5 miljoen euro ligt.

Verbreding Betuwelijn in Duitsland duurt nog minstens tien jaar

10 december, 12:30

De bedoeling is dat er in Duitsland meer dan zeventig kilometer spoor bijkomt, elf stations worden omgebouwd en 47 viaducten en bruggen worden aangepast.

Ga naar het nieuws-archief