Houten Boomtoren met een vleugje NS voor Hof van Cartesius

9 juli 2021, 12:06

Komende dinsdag wordt officieel de Boomtoren in het Hof van Cartesius in Utrecht geopend. Het zestien meter hoge gebouw, dat plaats biedt aan een collectief van jonge gamedesigners en een ontmoetingsruimte voor ondernemers, is voor 99 procent gebouwd van hergebruikte materialen. Daaronder oude dienstregelingsplaten van de NS, maar ook een raam uit een afgebroken gebouw in de Halve Maan-buurt.

Het Hof van Cartesius is een broedplaats voor ondernemers, met gebouwen die zijn gerealiseerd van circulaire materialen. De Boomtoren maakt deel uit van de tweede fase van het project, dat in 2020 de publieksprijs van de Rietveldprijs in de wacht sleepte. Het vier verdiepingen tellende gebouw is ontworpen door architect Alessandro Zena van het bureau ArchiFré.

De Boomtoren is grotendeels gerealiseerd van hout. “Voor de constructie hebben we speciale houten platen (CLT) gebruikt, verkregen uit de sloop van een school in Rotterdam”, vertelt opdrachtgever en stedenbouwkundige Charlotte Ernst. “De deuren en ramen met zonneschermen komen uit een woningbouwrenovatie.”

Oude perrondelen
Een deel van de bouwmaterialen is afkomstig van de NS en ProRail. Voor de bestrating en fundering zijn oude perrondelen van station Maarn hergebruikt en de ‘gele’ gevel is bekleed met voormalige dienstregelingsplaten van de NS. Deze ‘matchen’ weer met de gele treinen die voorbijrijden op het naastgelegen spoor. Ook de omringende gebouwen hebben een relatie met de trein of spoor; zo rusten de balustrades op spoorrails en hebben verschillende ateliers treinramen.

Het opvallende raam in de voorgevel van de Boomtoren komt uit een garage uit de nabijgelegen wijk Oog in Al. Deze naoorlogse autoshowroom in de buurt Halve Maan moest wijken voor sociale woningbouw. Dankzij bemiddeling van de gemeente Utrecht werd in samenwerking met verschillende partijen onderdelen van de gevel gedemonteerd en in de toren geplaatst.

Er is voor de toren, eveneens als in andere (toekomstige) gebouwen in de tweede fase van het Hof van Cartesius, zoveel mogelijk geëxperimenteerd met nieuwe materialen. “De fundering is van duurzaam glasschuim. Dit materiaal van gerecycled glas kan ook na een eventuele sloop weer hergebruikt worden”, vertelt Ernst.

Gerecyled beton
De vloeren zijn gemaakt van een mix van cement met gerecycled beton, waardoor twintig procent minder cement nodig was. De droogtijd duurde wel langer, maar het scheelt aanzienlijk in de CO₂-uitstoot. Sommige materialen zijn zo nieuw dat er nog geen regelgeving voor bestaat, zegt Ernst. Wel voldoet het project grotendeels aan het Bouwbesluit, op een aantal punten is in overleg met de gemeente afgeweken.

Een van de zijgevels is grotendeels opgebouwd uit insectenhotels. “De gevel is bekleed met verschillende houten mozaïektegels gemaakt van restmaterialen van ons eigen bouwproces. Deze tegels vormen een schuilplaats voor insecten, vogels en vleermuizen. MBO-studenten bouwkunde hebben de tegels deels ontworpen en gemaakt”, meldt architect Zena.

Trefwoorden

rietveldprijs archifre hergebruik boomtoren utrecht alessandro zena charlotte ernst hof van cartesius

1	Ontsluitingen spelen centrale rol binnen woonblok Hibi in Amstelkwartier woensdag, 11 februari
2	Amsterdam schrijft internationale architectenprijsvraag uit voor Nationaal Slavernijmuseum donderdag, 12 februari
3	DELVA en De Ceuvel presenteren toekomstplan voor terrein van de Ceuvel Volharding dinsdag, 10 februari
4	Houten IKEC de Zevensprong vormt rustig onderkomen voor speciaal onderwijs maandag, 9 februari
5	Realisatie houtbouw The Ark in woonwijk Overhoeks van start dinsdag, 10 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Rietveldprijs 2020 voor busstation Leidsche Rijn

16 november 2020

Hergebruik gecombineerd met esthetiek in gebouw Biopartner 5

8 juli 2021

Gebouw tijdelijke rechtbank krijgt tweede leven in Enschede

2 juli 2021

Strandpost uit hergebruikt materiaal wint Zeeuwse Architectuurprijs 2021

29 juni 2021

Bouwmaterialen Domtoren krijgen nieuw leven elders in de stad

20 mei 2021

Circulaire opzet voor Hof van Cartesius

11 januari 2017

Mecanoo ontwerpt stedelijke ‘blue zone’ in Utrecht

12 juli 2018

Boek belicht recente ontwikkelingen en toekomst houtbouw

6 oktober 2021

Partner awg architecten verzorgt Rietveldlezing

26 oktober 2021

Inschrijving Rietveldprijs 2022 van start gegaan

28 februari 2022

Rietveldlezing Christine de Ruijter verplaatst naar 12 mei

11 april 2022

LEVS verdicht wederopbouwbuurt met woningbouwproject Dickensplaats

4 oktober 2022

Video's: genomineerde projecten Rietveldprijs 2022

7 oktober 2022

Bouw 79 woningen deelgebied Nicoya in Utrechtse wijk Cartesius van start

10 februari 2023

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Bouwstart voor zestig seniorenwoningen in groen landschap Hoorn

Gisteren, 16:39

In Hoorn is de bouw gestart van zestig seniorenwoningen binnen het project Nieuwe Weelde. In een groen ingericht landschap komen enkele appartementengebouwen met betaalbare woningen van 70 tot 79 vierkante meter, speciaal bedoeld voor ouderen.

Woongemeenschap van Woonwerk Architecten in Winkelsteeg speelt in op maatschappelijke opgaven

Gisteren, 15:41

De nieuwe woongemeenschap in het deelgebied Kanaalknoop in Nijmegen maakt deel uit het masterplan Winkelsteeg.

Frank Havermans 'stut' Nijmeegs Besienderhuis met houten constructie

Gisteren, 14:33

Het vijfhonderdjarig jubileum van het Besienderhuis in Nijmegen wordt luister bijgezet met een kunstwerk van Frank Havermans.

Bozar wijdt gerenoveerde Zaal M en Studio in

Gisteren, 11:56

De eerstgenoemde zaal voor kamermuziek is gemoderniseerd en tegelijkertijd weer in lijn gebracht met het oorspronkelijke ontwerp van Victor Horta.

Heijmans voorziet voorlopig nog hinder door stikstofcrisis

Gisteren, 17:28

Bouwbedrijf Heijmans heeft last van de stikstofcrisis en lange vergunningprocedures bij het bouwen van nieuwe woningen.

KB nationale bibliotheek eind 2028 naar tijdelijk onderkomen

Gisteren, 13:13

r komt een vernieuwd publieksgebouw op de huidige locatie, dat in 2033 klaar moet zijn.

TenneT: aansluitingsstop op stroomnet dreigt in drie provincies

Gisteren, 09:17

Het hoogspanningsnet in Utrecht, Gelderland en Flevoland heeft zijn grenzen bereikt.

CPB: bouw voordelen huiseigenaar af om woningzoekende te helpen

12 februari, 11:30

Dit is volgens het planbureau effectiever dan het extra subsidiëren van woningzoekenden.

Vlaanderen in beroep in rechtszaak om Limburgs tramdebacle

12 februari, 10:30

Een Nederlandse rechter oordeelde eind vorig jaar dat Vlaanderen aansprakelijk is voor de miljoenen euro's aan kosten die zijn gemaakt voor het project.