Opinie: Met aandacht wordt alles toegankelijker

5 april 2018, 9:54

Met verbijstering las ik afgelopen week in de krant dat het gemeentehuis in Zoetermeer na een grondige renovatie niet toegankelijk is voor inwoners in een rolstoel. Zelfs de publieksbalies zijn niet toegankelijk. En dat is nog maar een punt van de lange lijst van de toegankelijkheidsproblemen in het gemeentehuis. Hier was duidelijk geen aandacht voor toegankelijkheid bij de opdrachtgever en architect.

Tekst: Diet Hensums

Ruim een jaar geleden is het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een handicap van kracht geworden. Toegankelijkheid van openbare gebouwen en vervoer is hierin een belangrijk thema. Jammer genoeg zijn de problemen in Zoetermeer nog steeds eerder regel dan uitzondering. Ik vraag mij dan af hoe dat komt. Is het gebrek aan kennis? Zijn architecten bang dat ze beperkt worden in hun ontwerpmogelijkheden? Zijn opdrachtgevers bang voor te hoge kosten of is het gewoon onverschilligheid, gebrek aan aandacht?

De laatste maanden heb ik een aantal keren gemerkt dat juist prestigieuze openbare gebouwen met grote budgetten slecht toegankelijk zijn. Terwijl (openbare) gebouwen die met kleine budgetten zijn ge- of verbouwd juist veel aandacht hebben gehad voor toegankelijkheid. Dit voorjaar bezocht ik bijvoorbeeld zowel het Rijksmuseum in Amsterdam als het Princessehof (keramiekmuseum) in Leeuwarden. Beiden recent verbouwd. Het Rijksmuseum is voor mensen met een handicap een ontoegankelijk doolhof waar zelf de rolstoelingang onvindbaar is. Hoe onwelkom kun je je voelen. Terwijl het keramiekmuseum (met ik denk een fractie van het budget van het Rijks) maar met aandacht en creativiteit een goed toegankelijk en overzichtelijk museum is.

Ook kom ik geregeld in scholen en multifunctionele centra, ook hier bij de grote projecten met veel partijen, veel adviseurs en veel geld, vaak onvindbare ingangen, doolhoven, slechte akoestiek, niet te openen deuren, te hoge balies en onvindbare of onbereikbare rolstoeltoiletten. Dieptepunt bij veel scholen zijn de kantines en ontmoetingsruimten. Hier proberen veel architecten hun creatieve hoogstandjes uit te voeren die er bijna altijd toe leiden dat deze ruimten voor mensen met een handicap ontoegankelijk en gevaarlijk zijn.

Ook daar weer de onverwachte positieve ervaring bij een klein MFC in Oostwold, de Gaveborg. De deuren gaan letterlijk voor je open, geen drempels en heel overzichtelijk. Je stapt in een warm bad. Niet alleen de mensen met een handicap, maar ook alle andere deelnemers van de bijeenkomst die ik daar organiseerde viel het op. Ook hier weinig geld maar wel veel aandacht voor toegankelijkheid.

Met een klein beetje aandacht wordt een gebouw niet alleen toegankelijker voor mensen met een handicap, maar voor alle gebruikers.

Diet Hensums is adviseur bewonersparticipatie en zorg bij KAW. Vanuit de Groningse vestiging van het bureau helpt ze gemeenten, zorginstellingen en bewonersgroepen om zorg in relatie tot wonen vorm te geven. Omdat ze zelf een kind heeft dat in een rolstoel zit, ervaart ze regelmatig hoe toegankelijk gebouwen voor mindervaliden zijn.

Trefwoorden

kaw diet hensums toegankelijkheid

1	Nominaties Publiek gebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 7 oktober
2	Bekijk de beste architectuurfilms tijdens Architectenweb Best Of AFFR 2026! dinsdag, 6 oktober
3	Woongebouw Voltage grote winnaar Groninger Architectuurprijs 2026 maandag, 5 oktober
4	Arons en Gelauff herontwikkelt fabrieksterrein met woonhof en brandweerkazerne dinsdag, 6 oktober
5	Woonblokken met sociale huurwoningen op Harley-locatie Breda voltooid dinsdag, 6 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Lagado architects verrijkt woonerfwijk met rolstoeltoegankelijk huis

29 juli

Toegankelijk

11 oktober 2022

KAW ziet kansen in silo’s als waterkrachtcentrales

21 augustus 2019

Dementievriendelijk ontwerp van KAW voor monumentaal zorggebouw

5 september 2019

BNA werkt aan campagne voor toegankelijke gebouwen

18 augustus 2021

KAW vernieuwt eenlaags schoolgebouw naar tweelaags IKC

26 september 2019

KAW: woningnood aanpakken met energietransitie als breekijzer

15 juli 2019

Gevarieerde woningbouw van KAW voor Tivoli Eindhoven

20 mei 2019

Betaalbare woningen op locatie langs het spoor in Tilburg

19 maart 2019

KAW geeft in Tilburg voorbeeld complexe, betaalbare woningbouw

12 maart 2019

Kabinet: toegankelijk bouwen voor mensen met beperking

14 juni 2018

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Bijdrage van Benthem Crouwel Architects en West 8 aan Afsluitdijk voltooid

9 oktober, 3:30

Sinds 2018 werkten beide bureaus binnen het ontwerpteam van Levvel als ontwerpers aan de vernieuwing en versterking van het waterbouwkundig icoon.

The Natural Pavilion wordt verplaatst naar Evoluonpark in Eindhoven

9 oktober, 2:16

The Natural Pavilion, gebouwd voor de Floriade Expo 2022 in Almere, wordt verplaatst naar Eindhoven. Hier krijgt het houten, remontabele gebouw een nieuwe bestemming als Ontdekfabriek 2.0, op het terrein van het Evoluon.

Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag

9 oktober, 12:28

Het woongebouw met ruim 390 woningen en het prominente, golvende houten plafond verrees direct naast station Den Haag Centraal.

Koninklijke troon tijdelijk te zien waar Pierre Cuypers hem maakte

9 oktober, 10:54

Vanaf komende dinsdag is de koninklijke troon te zien in de stad waar die gemaakt is. Het Cuypershuis in Roermond toont de door architect Pierre Cuypers ontworpen troon, als onderdeel van de tentoonstelling Van Maker tot Majesteit.

Zuid-Holland slaat alarm: tekort aan sociale huurwoningen groeit

9 oktober, 4:14

Hoewel bijna de helft van de Zuid-Hollanders qua inkomen in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, heeft de provincie verhoudingsgewijs steeds minder van zulke huizen.