Gelaagd sportcentrum voor Zaanstad

18 augustus 2015, 14:09

De gemeente Zaanstad is een sportgebouw rijker. UArchitects, Emile van Vugt & Misak Terzibasiyan heeft Sportcentrum Zaanstad-Zuid niet als een gesloten doos maar een zich naar de omgeving openend gebouw willen ontwerpen.

Sportcentrum Zaanstad-Zuid is gebouwd in de wijk Poelenburg naast de parkzone aan de straat De Weer. Het sportgebouw ligt binnen een bouwblok, waarvan ook de praktijkscholen Pascal-Zuid en De Faam deel uitmaken. Ze liggen aan hetzelfde schoolplein.

Dag- en avondgebruik
Overdag wordt de sporthal gebruikt door deze scholen en is daartoe onderverdeeld in drie zaaldelen. In de avonduren en het weekeinde maken sport- en buurtverenigingen gebruik van de sportfaciliteiten, de vergaderruimte en de horecaruimte met dakterras.

De dagentree voor de leerlingen ligt direct aan het schoolplein; de avond- en tevens hoofdentree ligt aan de andere zijde, aan de doorgaande weg De Weer. UArchitects, Emile van Vugt & Misak Terzibasiyan, heeft de routing vanuit de entrees als onderlegger van de ruimtelijke structuur genomen. Twee diagonalen begeleiden de routing bij het gebruik gedurende respectievelijk de dag en de avond.

Open naar buiten
De architecten hebben er expliciet voor gekozen om de sporthal niet als een gesloten doos te benaderen, maar op strategische plekken de sporthal 'te openen'. Zo hebben ze willen zorgen voor een relatie tussen het interieur en het publieke domein.

Op diverse posities zijn raamopeningen gemaakt. Grote hoge ramen onder het plafond laten het daglicht vanuit het noorden binnen, wat van waarde is voor het bewegingsonderwijs. Lage ramen, dichter bij de grond, tonen de activiteiten binnen, terwijl de sporters geen hinder van het licht ervaren.

De interactie tussen gebouw en omgeving is verder versterkt door de horeca, de wachtruimte en deels ook de sporthal naar de straat en het park te openen. Tevens is de gevel van verticale polycarbonaat panelen op verschillende wijzen uitgevoerd: plaatselijk dicht, elders geperforeerd en op weer andere plaatsen vormgegeven als halfdoorschijnende dubbele huid.

Materialisering
Het verschil tussen dag- en avondgebruik heeft ook de gevelindeling bepaald. Aan de bovenzijde onthult de opake polycarbonaatgevel de sportactiviteiten en de buurtbijeenkomsten bij avondgebruik. Aan de onderzijde is een grijs gekleurde steen toegepast, waarachter de kleedruimtes en ruimtes voor de scholen liggen, die overdag in gebruik zijn.

Voor het metselwerk is een licht gesmoorde steen gebruikt, die klamp is vermetseld in tegelverband. Speciaal voor dit project is de frog vervangen door twee verdiept liggende ronde sparingen. Dit geeft de gevel een subtiel patroon van beschaduwing, contrasterend met de opake gevel van polycarbonaat, leggen de architecten uit.

Houten dak
De beleving in de sporthal wordt in hoge mate bepaald door de toepassing van een houten dak. In plaats van het bij sporthallen gebruikelijke staalskelet met een verlaagd balvast systeemplafond, hebben Van Vugt en Terzibasiyan gekozen voor een houten dak dat tevens plafondafwerking is.

Het dak met plafond is niet alleen een esthetische oplossing, maar vervult tevens een constructieve en een akoestische functie. Een perforatiepatroon werkt geluidabsorberend en nuanceert het enorme plafondvlak. Verlichtingsarmaturen zijn in het lijnenspel opgenomen.

Het houten plafond wordt voortgezet als wandafwerking, wat zorgt voor een rustig beeld. De onderverdeling in drie haldelen is in dezelfde wandafwerking meegenomen. De sporthal is hiermee ontworpen voor zowel wedstrijdgebruik - één grote ruimte - als voor het schoolgebruik - drie kleinere haldelen.

Maat
"Het gebouw heeft een enorme maat en bij de beide entrees waar sporters, buurtbewoners en bezoekers het gebouw benaderen en binnentreden zijn er plaatselijk accenten gemaakt in hout", zeggen Van Vugt en Terzibasiyan. De houten accenten maken het gebouw kleinschaliger en geven het een meer menselijke maat.

Trefwoorden

gevel uarchitects misak terzibasiyan sporthal zaanstad sportcentrum emile van vugt textuur sportaccommodatie

1	2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij maandag, 29 december
2	2025 in tien columns door Joost Ector maandag, 29 december
3	2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland dinsdag, 30 december
4	2025 in tien columns door Marjolein van Eig dinsdag, 30 december
5	Architectenweb Awards 2025 – een terugblik woensdag, 31 december

Gerelateerde nieuwsberichten

Tweemaal prijs voor UArchitects in Eindhoven

27 oktober 2015

UArchitects dubbel winnaar Victor de Stuersprijs

11 september 2017

UArchitects wint aanbesteding sportgebouw

12 januari 2015

Baken aan het strand van Nesselande

18 mei 2015

UArchitects wint prijsvraag school Bocholt (B)

7 maart 2011

Nederlandse projecten op shortlist WAF 2014

24 juli 2014

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein

24 december 2025, 9:00

Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.

Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher

23 december 2025, 12:00

Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.

Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen

22 december 2025, 11:20

De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.

Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor

19 december 2025, 3:15

De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.

Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!

24 december 2025, 1:00

Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.

Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven

23 december 2025, 5:00

"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.

DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk

19 december 2025, 4:03

DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.