Archeologiecentrum is deel van het landschap

20 januari 2015, 17:59

In Castricum is vorige week het Huis van Hilde officieel geopend. Dit nieuwe archeologisch centrum is ontworpen door VVKH architecten en combineert een depot- en een museumfunctie.

Volgens het Europese verdrag van Malta moet bij grondwerkzaamheden archeologisch onderzoek worden verricht. Het eventueel gevonden materiaal dient onder goede omstandigheden te worden bewaard, maar ook publiek toegankelijk gemaakt. De Provincie Noord-Holland combineert die taken met de nieuwbouw van het archeologisch depot Huis van Hilde, waaraan een museumfunctie is toegevoegd.

Nollenlandschap
Het archeologiecentrum is gebouwd tussen station Castricum en de duinrand, als onderdeel van de toeristische route naar de duinen. De locatie is ook de plek waar tweeduizend jaar geleden de rivier het Oer IJ uitmondde in zee. ‘Ontwerpen met landschap’ is hier het uitgangspunt van VVKH architecten geweest.

Als referentie heeft het architectenbureau het nollenlandschap gebruikt, een duinlandschap dat ouder is dan de huidige stuifzandduinen en nog in de omgeving gevonden kan worden. Het oude nollenlandschap is als het ware over het depot heengetrokken door op het gebouw een meter zand te leggen.

Op die manier heeft VVKH op een zo natuurlijk en passief mogelijke wijze het gewenste klimaat voor het depot bereikt. In de depotruimtes heerst een zeer constante temperatuur en relatieve luchtvochtigheid, wat een belangrijke eis is voor het bewaren van het opgegraven archeologisch materiaal.

Tentoonstelling
Door deze ingreep is het binnenklimaat zo stabiel, dat installaties alleen nog nodig zijn om de verstoringen van mens en verlichting weg te nemen, legt VVKH uit. Ook de centrale tentoonstellingsruimte ligt ondergronds. Het koepelvormige dak toont zich buiten in het landschap als een grafheuvel.

De gekozen aanpak is niet alleen duurzaam, maar ook symbolisch, zo geeft het architectenbureau aan. De beste manier om het kwetsbare archeologische materiaal te bewaren is immers onder de grond.

De ruimtelijke indeling, inrichting en de publieksbeleving van het bezoekerscentrum zijn door Experience Designbureau MMEK' verzorgd. In een overkoepelend concept zijn het interieur, de vitrines en de audio-, video- en interactieve onderdelen ontworpen. Het streven is geweest om het doel van archeologie centraal te stellen: het komen tot een realistische reconstructie van het verleden. Innovatief is de toegepaste vitrinetechniek, waarbij in de vitrines zelfs per segment het klimaat is te regelen.

Woonstalhuis
Vanuit het landschap opent zich het publieksgedeelte in de richting van het nieuwe stationsplein, dat deze zomer wordt aangelegd. Op de verdieping van het gebouw bevinden zich aan de ene kant de kantoren van het depot en aan de andere zijde een café-restaurant, met een terras dat grenst aan het nollenlandschap. Deze verdieping is rondom voorzien van glas. Daar overheen is een negentig meter lang, los dak geplaatst. Grote overstekken beschermen tegen de zon.

De dakvorm is geïnspireerd op het woonstalhuis, dat eeuwenlang in Noord-Holland voorkwam. De licht gebogen constructie is afgewerkt met roestige stalen beplating als een moderne vertaling van de rietgedekte boerderijen. Ook de gevelafwerking refereert aan de historie van het gebied. De schelpen in de natuurstenen beplating verwijzen naar de positie van het gebouw in de bedding van het Oer-IJ, zo leggen de architecten uit.

Trefwoorden

castricum expositieruimte duinen depot archeologiecentrum nollenlandschap vvkh architecten huis van hilde

1	2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij maandag, 29 december
2	2025 in tien columns door Joost Ector maandag, 29 december
3	2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland dinsdag, 30 december
4	2025 in tien columns door Marjolein van Eig dinsdag, 30 december
5	Architectenweb Awards 2025 – een terugblik woensdag, 31 december

Gerelateerde nieuwsberichten

Thomas Gillet en Krijn Tabbers benoemd tot partner bij studio VVKH

3 december 2024

Eeuwenoude waterput blootgelegd in centrum Utrecht

13 maart 2025

Woongebouw voor werkende jongeren in Leiden

10 januari 2017

Archeologisch centrum weerspiegelt landschap

22 juli 2013

Herkenbaar meubelplein van VVKH Architecten

3 juni 2013

VVKH Architecten presenteert plan Zeist

31 oktober 2012

Brede School Hoograven van VVKH open

8 oktober 2013

Archeologisch publiekscentrum onder Domplein geopend

4 juni 2014

Archeologiedagen leggen buurthistorie bloot

11 oktober 2019

Leidse parkeergarage Garenmarkt ontvangt eerste auto's

26 februari 2020

Plan van studio VVKH geselecteerd voor gasfabriekterrein Krommenie

15 oktober 2020

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein

24 december 2025, 9:00

Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.

Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher

23 december 2025, 12:00

Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.

Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen

22 december 2025, 11:20

De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.

Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor

19 december 2025, 3:15

De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.

Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!

24 december 2025, 1:00

Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.

Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven

23 december 2025, 5:00

"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.

DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk

19 december 2025, 4:03

DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.