Plan organische ontwikkeling Polaroidterrein

9 januari 2013, 17:09

De Stichting Archiprix en woningbouwcorporatie Domijn schreven een prijsvraag uit voor de transformatie van het Polaroidterrein in Enschede. Het winnende ontwerp van The Cloud Collective, Peter Hermens en Jaap van der Salm gaat uit van een organische ontwikkeling, in analogie met het onderhoud van een tuin.

De jury heeft het plan, ‘Handboek voor de kweek’ genoemd, een degelijke en beheersbare strategie voor de ontwikkeling van het voormalige industriële gebied genoemd. De ontwerpersgroep gebruikt tuinieren als metafoor voor het ontwikkelen en beheren van het landschap, de bouwblokken en de architectuur.

Planten
In plaats van vastomlijnd eindbeeld, stelt het collectief een aantal gereedschappen en een strategie voor, waarmee de eigenaars en gebruikers het gebied stapsgewijs kunnen revitaliseren. Ze stellen voor hoe, net als een tuin, de bodem vruchtbaar kan worden gemaakt, in welke volgorde er kan worden geplant, en hoe er vervolgens kan worden gekweekt, verzorgd en gesnoeid indien nodig.

The Cloud Collective, Hermens (IAA Stedenbouw en Landschap), en Van der Salm (H+N+S landschapsarchitecten) stellen voor bij de bestaande situatie eerst te bekijken welke elementen van waarde zijn, wat moet worden behouden, wat dient te worden gerestaureerd, waarop kan worden voortgebouwd en wat moet worden verwijderd. Het programma willen ze als een proces van natuurlijke opeenvolging ontwikkelen.

Katalysator
Het Polaroidterrein, een oud industrieel terrein, zou een stadstuin voor heel Oost-Enschede kunnen worden. De nieuwe groene ruimte verbindt de aangrenzende wijken met het nabij gelegen centrum en vormt een voedingsbodem voor bestaande en nieuwe programma’s. Met een functionele mix aan gebruikers kan het grote Gebouw Zuid katalysator voor stapsgewijze waardeontwikkeling zijn.

Fasen
Op korte termijn wordt het gebied ‘vergroend’ door overbodige elementen weg te halen, pionierplanten terug te brengen en het bestaande programma in de plinten van de gebouwen te plaatsen. Hierdoor komt de openbare ruimte tot leven, terwijl de corporatie minder onderhoudskosten heeft.

Op de middellange termijn ligt de focus op de transitie van pioniersfase naar stadstuin voor specifieke gebruikers en gewassen. Daarnaast krijgt de vervlechting met de omgeving aandacht. In de laatste fase kunnen de gebouwen aan de noordzijde van het terrein eventueel worden verwijderd, als de marktvraag hoog genoeg is. Nieuwe bebouwing houdt meer afstand tot Gebouw Zuid.

Open planproces
De ontwerpers verwachten dat er langzaam meer gewoond gaat worden in het gebied, totdat er een duurzaam evenwicht is ontstaan en het voormalige industriële terrein onderdeel van het stedelijk weefsel is geworden. De volgroeide stadstuin voedt bovendien nieuwe ontwikkelingen.

Het plan is gebaseerd op “architectonische en stedenbouwkundige lenigheid”, aldus de ontwerpers. De programmatische en ruimtelijke ontwikkeling worden beheerst in een open planproces. Publieke waarde en kwaliteit worden stapsgewijs, in de termen van de tuinman, “door middel van continu snoeien, aanleggen en verbeteren”, gecreëerd.

Trefwoorden

peter hermens jaap van der salm transformatie organische stedenbouw the cloud collective enschede polaroidterrein archiprix

1	Winnaars ideeënprijsvraag Alkmaars Kanaalschiereiland bekendgemaakt dinsdag, 27 oktober
2	De Maasbode biedt gestapelde woonbuurten in centrum van Rotterdam woensdag, 28 oktober
3	Gebiedsontwikkeling Westerpark West in Amsterdam voltooid vrijdag, 30 oktober
4	Vocus architecten wil stedenbouwkundige kwaliteit verbeteren met Utrechts woongebouw dinsdag, 27 oktober
5	Universiteit Utrecht zoekt nieuwe bestemming voor loopbrug Mart van Schijndel maandag, 26 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

The Cloud Collective ontwerpt spoorpassage

15 oktober 2014

Multifunctionele Buitenplaats voor Oisterwijk

28 juli 2014

Ontbijten over transformatie kantoren en gebieden

25 februari 2013

Combinatie IAA wint prijsvraag Twente Biennale

20 februari 2013

Themaperiode ‘Transformatie’ van start

12 februari 2013

Acht bureaus gekozen voor Turks programma

11 september 2012

Maatwerkmeubel van The Cloud Collective

29 augustus 2012

Prijs voor visie New Orleans tijdens IWW

7 november 2011

Posad en Revier winnen prijsvraag Nieuw Elan

21 maart 2011

Toon alles

Andere nieuwsberichten

BDG geïnspireerd door opzet dorp voor ontwerp internationale schakelklas Ter Apel

30 oktober, 3:18

In Ter Apel is een gebouw voor de internationale schakelklas Westermarke in gebruik genomen. Het complex biedt plek aan jongeren van twaalf tot achttien jaar, die vanuit verschillende landen hun weg proberen te vinden in het Nederlandse onderwijs.

Harvey Otten/XOOMlab en Ruimtemaken completeren met Kickstart transformatie bedrijventerrein tot woonwijk

30 oktober, 1:31

Met het project Kickstart wordt de transformatie van de Rijnhaven in Alphen aan den Rijn van een verlaten bedrijventerrein tot een bedrijvige woonwijk voltooid.

Gebiedsontwikkeling Westerpark West in Amsterdam voltooid

30 oktober, 12:11

Op de plek van een voormalig kantorencomplex van ING in de Brettenzone zijn vijftien gebouwen met in totaal 921 woningen gerealiseerd. De gebouwen zijn ontworpen door verschillende architecten, MVRDV is verantwoordelijk voor het masterplan.

Gouden Piramide 2026 naar renovatie De Nederlandsche Bank

30 oktober, 11:08

De rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap, waaraan een trofee en een geldbedrag van 75.000 euro zijn verbonden, werd donderdag uitgereikt door minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Elanor Boekvelt-O’Sullivan.