Plan organische ontwikkeling Polaroidterrein

9 januari 2013, 17:09

De Stichting Archiprix en woningbouwcorporatie Domijn schreven een prijsvraag uit voor de transformatie van het Polaroidterrein in Enschede. Het winnende ontwerp van The Cloud Collective, Peter Hermens en Jaap van der Salm gaat uit van een organische ontwikkeling, in analogie met het onderhoud van een tuin.

De jury heeft het plan, ‘Handboek voor de kweek’ genoemd, een degelijke en beheersbare strategie voor de ontwikkeling van het voormalige industriële gebied genoemd. De ontwerpersgroep gebruikt tuinieren als metafoor voor het ontwikkelen en beheren van het landschap, de bouwblokken en de architectuur.

Planten
In plaats van vastomlijnd eindbeeld, stelt het collectief een aantal gereedschappen en een strategie voor, waarmee de eigenaars en gebruikers het gebied stapsgewijs kunnen revitaliseren. Ze stellen voor hoe, net als een tuin, de bodem vruchtbaar kan worden gemaakt, in welke volgorde er kan worden geplant, en hoe er vervolgens kan worden gekweekt, verzorgd en gesnoeid indien nodig.

The Cloud Collective, Hermens (IAA Stedenbouw en Landschap), en Van der Salm (H+N+S landschapsarchitecten) stellen voor bij de bestaande situatie eerst te bekijken welke elementen van waarde zijn, wat moet worden behouden, wat dient te worden gerestaureerd, waarop kan worden voortgebouwd en wat moet worden verwijderd. Het programma willen ze als een proces van natuurlijke opeenvolging ontwikkelen.

Katalysator
Het Polaroidterrein, een oud industrieel terrein, zou een stadstuin voor heel Oost-Enschede kunnen worden. De nieuwe groene ruimte verbindt de aangrenzende wijken met het nabij gelegen centrum en vormt een voedingsbodem voor bestaande en nieuwe programma’s. Met een functionele mix aan gebruikers kan het grote Gebouw Zuid katalysator voor stapsgewijze waardeontwikkeling zijn.

Fasen
Op korte termijn wordt het gebied ‘vergroend’ door overbodige elementen weg te halen, pionierplanten terug te brengen en het bestaande programma in de plinten van de gebouwen te plaatsen. Hierdoor komt de openbare ruimte tot leven, terwijl de corporatie minder onderhoudskosten heeft.

Op de middellange termijn ligt de focus op de transitie van pioniersfase naar stadstuin voor specifieke gebruikers en gewassen. Daarnaast krijgt de vervlechting met de omgeving aandacht. In de laatste fase kunnen de gebouwen aan de noordzijde van het terrein eventueel worden verwijderd, als de marktvraag hoog genoeg is. Nieuwe bebouwing houdt meer afstand tot Gebouw Zuid.

Open planproces
De ontwerpers verwachten dat er langzaam meer gewoond gaat worden in het gebied, totdat er een duurzaam evenwicht is ontstaan en het voormalige industriële terrein onderdeel van het stedelijk weefsel is geworden. De volgroeide stadstuin voedt bovendien nieuwe ontwikkelingen.

Het plan is gebaseerd op “architectonische en stedenbouwkundige lenigheid”, aldus de ontwerpers. De programmatische en ruimtelijke ontwikkeling worden beheerst in een open planproces. Publieke waarde en kwaliteit worden stapsgewijs, in de termen van de tuinman, “door middel van continu snoeien, aanleggen en verbeteren”, gecreëerd.

Trefwoorden

peter hermens jaap van der salm transformatie organische stedenbouw the cloud collective enschede polaroidterrein archiprix

1	Kantoorcomplex door Goof Spruit bij station Utrecht krijgt tweede leven als De Nieuwe Tuin woensdag, 11 maart
2	Woongebouw door van Bergen Kolpa vormt nieuwe markering langs bocht Rotte dinsdag, 10 maart
3	Gerenoveerd Valkhof Museum heropent deuren op 6 juni dinsdag, 10 maart
4	Architectenweb symposium: ontwerpen van autovrije buurten donderdag, 12 maart
5	Weg met de auto? donderdag, 12 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

Themaperiode ‘Transformatie’ van start

12 februari 2013

Ontbijten over transformatie kantoren en gebieden

25 februari 2013

Multifunctionele Buitenplaats voor Oisterwijk

28 juli 2014

Combinatie IAA wint prijsvraag Twente Biennale

20 februari 2013

The Cloud Collective ontwerpt spoorpassage

15 oktober 2014

Maatwerkmeubel van The Cloud Collective

29 augustus 2012

Prijs voor visie New Orleans tijdens IWW

7 november 2011

Posad en Revier winnen prijsvraag Nieuw Elan

21 maart 2011

Acht bureaus gekozen voor Turks programma

11 september 2012

Toon alles

Andere nieuwsberichten

De Urbanisten schetst perspectief voor vitale en aantrekkelijke Rotterdamse binnenstad

13 maart, 4:41

In opdracht van BIZ RotterdamCentrum maakte De Urbanisten een perspectief voor een vitale en aantrekkelijke binnenstad die samengaat met een meer klimaat- en natuursensitieve inrichting

Studio Vinke en Loos van Vliet ontwerpen blok met woningen in haven Lelystad

13 maart, 3:24

In de haven van Lelystad wordt een blok met 160 woningen naar ontwerp van Studio Vinke in samenwerking met Atelier Loos van Vliet gerealiseerd. Bataviahof wordt het middelste van vijf wooncomplexen, waarvan er inmiddels twee zijn gerealiseerd.

Cepezed geselecteerd voor ontwerp Collectiecentrum Overijssel

13 maart, 2:15

Het Delftse bureau won de Europese aanbesteding die was uitgeschreven voor het gebouw, dat een plek krijgt in het Havenkwartier in Deventer.

Smiljan Radic onderscheiden met Pritzker Prize 2026

13 maart, 12:09

De zestigjarige Chileen wordt door de jury geprezen als een architect die elke opgave met een hoge mate van originaliteit benadert en gebouwen ontwerpt die zowel fragiel ogen als een stille vorm van plezier uitstralen.