Restauratie houten kathedraal Paramaribo klaar

21 oktober 2010, 10:12

De restauratie van de markante houten kathedraal in Paramaribo is afgerond. Het gebouw is zoveel mogelijk recht gezet en gestabiliseerd, zodat de kerkgangers vanaf 14 november weer zonder vrees de diensten kunnen bezoeken. Alleen de beruchte ‘houtluizen’ waren niet helemaal weg te krijgen, zegt restauratiearchitect Maarten Fritz.

De directeur van architectenbureau Fritz maakte deel uit van het restauratieteam, dat in oktober vorig jaar de klus van het Italiaanse bureau ARS Progetti overnam. Op dat moment waren de twee torens nagenoeg geheel voltooid, maar moesten de werkzaamheden aan de overige prominente bouwdelen nog starten.

De Sint Petrus en Paulus Kathedraal, gebouwd tussen 1883 en 1887, behoort tot de grootste houten bouwwerken ter wereld en staat op de Werelderfgoedlijst. Berucht is het gebouw vooral vanwege zijn instabiliteit. Dat is volgens Fritz te wijten aan de uiterst slanke frameconstructies die de oorspronkelijke bouwmeester gebruikte. Deze waren ‘tegen het fragiele aan, afgezet tegen de schaal van het gebouw’.

Vervormd
Door de jaren heen was met name de westgevel zodanig vervormd, dat de kathedraal er zijn identiteit aan ontleende. De kerk is mede hierom, maar vooral omdat het niet helemaal mogelijk bleek, niet helemaal recht gezet. De restaurateurs hebben een hulpsteiger om het gebouw gezet en vanaf daar de kolommen om en om recht getrokken.

“Dat rechttrekken lukte alleen als eerst de constructie zo slap mogelijk werd gemaakt en dus geen weerstand bood. Daartoe werden eerst de toognagels uit de oude houtverbindingen geslagen. Dit was geoorloofd omdat de kathedraal in die fase van het werk volledig door de constructieve steiger werd ondersteund, en alleen bij de frames die werden rechtgetrokken werd deze ondersteuning enkele millimeters losgedraaid”, zegt Fritz.

Het gebouw is gestabiliseerd door een stelsel van vier horizontale vakwerken, die in verbinding staan met de sterke en stijve bouwdelen van de kathedraal (de torens en het priesterkoor). Alle staalconstructies zijn volledig uit het zicht geplaatst, zegt Fritz. “In de kathedraal is alleen een stelsel van stalen trekstangen zichtbaar, dat dient om de houten hoofdkolommen onderling te koppelen.”

Termieten
Authenticiteit was net als bij andere restauratieprojecten een belangrijke afweging. Dankzij de belangrijkste gebruikers van het gebouw, houtvretende termieten die in Suriname houtluizen worden genoemd, waren een aantal kolommen niet meer op te lappen. Deze zijn vervangen door nieuwe kolommen van Surinaams groenharthout, waar ook de oude van waren gemaakt.

Vooral de in het hout levende termieten zijn zo gehecht aan hun ‘woning’, dat ze niet te bestrijden waren. “De opvolgende generaties beheerders en gebruikers van de kathedraal moeten zich bewust zijn van het feit dat de kathedraal altijd wel een termietenprobleem zal blijven houden, dat slechts met goed onderhoud en regelmatige controle in toom kan worden gehouden”, zegt Fritz.

De restauratie stond onder leiding van de Surinaamse bureaus KDV architects en Carel van Hest Architecten. Het project heeft, inclusief voorbereidingen, vijf jaar geduurd.

Trefwoorden

paramaribo sint-petrus-en-paulus-kathedraal architectenbureau fritz

1	2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij maandag, 29 december
2	2025 in tien columns door Joost Ector maandag, 29 december
3	2025 in tien columns door Marjolein van Eig dinsdag, 30 december
4	2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland dinsdag, 30 december
5	Architectenweb Awards 2025 – een terugblik woensdag, 31 december

Gerelateerde nieuwsberichten

‘Houten stad Paramaribo te vervallen’

6 november 2013

Stadhuis Maastricht weer in gebruik na restauratie

19 juni 2017

Tram in Suriname komt in zicht

21 februari 2014

Kathedraal Paramaribo heropend

15 november 2010

Fritz restaureert Jachthuis Sint Hubertus

28 oktober 2009

Houten kathedraal gerestaureerd

19 oktober 2006

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein

24 december 2025, 9:00

Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.

Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher

23 december 2025, 12:00

Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.

Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen

22 december 2025, 11:20

De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.

Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor

19 december 2025, 3:15

De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.

Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!

24 december 2025, 1:00

Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.

Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven

23 december 2025, 5:00

"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.

DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk

19 december 2025, 4:03

DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.