Binnenverlichting - Intro

11 maart 2009, 11:25

In toenemende mate wordt licht ingezet als vormgevend element binnen verschillende soorten interieurs. De armaturen kunnen daarbij onopvallend opgaan in het interieur of juist opvallen als autonome objecten. Verlichting is een productgroep waarin functionaliteit, techniek en design een synthese vormen. Mede door de onafwendbare opkomst van de LED's wordt bovendien steeds vaker gekleurd licht toegepast. Daarbij worden de beste resultaten bereikt door combinaties van direct en indirect licht. Door nieuwe materiaaltoepassingen en technische verbeteringen van het groot aantal soorten lichtbronnen kunnen bijzondere effecten worden gecreëerd, waarbij de spreiding van het licht via de vormgeving een uitdaging vormt voor ontwerpers.

Nieuwe technieken en materiaaltoepassingen
Met het Econ Light Zonlichtsysteem wordt de binnenverlichting op energiezuinige wijze gegenereerd. Via glasvezelkabels wordt zonlicht naar binnen gebracht. Dit systeem van Econ Light bestaat uit een zonnepaneel van 1 vierkante meter waarop 64 lenzen zijn aangebracht. Deze lenzen volgen de beweging van de zon en zijn verbonden met een glasvezeldraad waarin 16 draden zijn gebundeld. Eén glasvezelkabel van 6 millimeter stuurt al één daglichtarmatuur aan, waarbij de kleur en intensiteit van het licht variëren met de samenstelling van de buitenlucht. Wat betreft vernieuwende materiaaltoepassingen voor armaturen is het TAL-programma van Steng Light opvallend. Het programma is uitgebreid met een leren verlichtingscollectie waarin een staande lamp met zwarte voet, een wandlamp, een tafellamp en een pendellamp zijn opgenomen. Deze collectie combineert de strakke belijningen van de kubus met de warme, zachte uitstraling van het materiaal leer. Door de goudkleurige binnenzijde van de kappen wordt via de reflectie van de lichtbron een warme gloed gecreëerd.

Een minder zwoele sfeer wordt opgeroepen door de in kunststof gegoten armaturen Alien – Next van Ilum. De tafel-, vloer en hangarmaturen zijn leverbaar in twee maten en drie uitvoeringen en zowel als autonome sculptuur als in een cluster te gebruiken.

Verder worden steeds meer armaturen op de markt gebracht die geschikt zijn voor meerdere typen lichtbronnen. Een voorbeeld is de armaturencollectie U-Shape van Modular Lighing Nederland waarvoor een MR16 halogeenlampje of een warme white LED of een ice white LED kan worden gebruikt. In de door organische lijnen opvallende collectie zijn twee wand- en drie plafondarmaturen opgenomen. De vormgeving van de armatuur maakt het mogelijk schijnt licht naar boven en naar beneden te laten schijnen.

Uitgesproken vormen
Steeds meer worden verlichtingsarmaturen ontworpen die door een opvallende vormgeving toepasbaar zijn als kunstzinnige objecten. Hiervoor lenen zich staande armaturen zeer goed, zoals onder meer de Dukdalf van Boops Lighting, Morning Glory van Aqua Creations en Fil de Mer van Catellani & Smith.

Ook met wand- plafond- en pendelarmaturen kunnen door geprononceerde vormen en repetitie van de armaturen verlichting worden gerealiseerd die beeldbepalend zijn voor de binnenruimte. Een evenwicht tussen geometrische en organische vormen is in dat opzicht bereikt met Izar van Modular Lighting Nederland, een soort puzzelsysteem dat is opgebouwd uit verlichtingselementen in de vorm van een driebenige ster. De elementen zijn te combineren, maar ook als enkelvoudige verlichting toe te passen. Izar is standaard afgewerkt in hoogglans zwart of wit en voorzien van een matte polycarbonaat als lichtdiffuser.

Een speelser compromis tussen organisch en geometrisch komt tot uitdrukking met Paroq, één van de nieuwe armaturen van Dark. De door het Zweedse designbureau Oldsjö Hultgren Design ontworpen wandarmatuur bestaat uit verschillende elementen die met elkaar gecombineerd kunnen worden.

Strak van vormgeving zijn de door Drankier leverbare armaturen ax20 en ukiyo van Axo Light, ontworpen door Manuel Vivian. De ax20-collectie omvat diverse lampen van messing en ijzer met een verchroomde afwerking. De richting van de lichtstraal is handmatig te verstellen, terwijl de lamp zelf geschikt is voor zowel wand- als plafondmontage. Ook standalone varianten zijn beschikbaar. Kenmerkend voor de wand- en plafondlampen ukiyo is de toepassing van een vuurbestendige afdekking van twee elastische, elkaar overlappende soorten stof.

LED-verlichting in opmars
Geregeld wordt de lichtopbrengst per Watt van de LED verbeterd. Wanneer dit zwakke punt definitief is verbeterd, zal LED-verlichting de markt vermoedelijk gaan domineren, mede door de te verwachten daling van de kostprijs.

Een oplossing voor de geringe lichtopbrengst wordt al gegeven met de PowerLED, die gemiddeld 20 maal zoveel licht als de standaard LED afgeeft. Een voorbeeld van een toepassing van de PowerLED is de door Etap geleverd WA?, een kleine wandarmatuur naar een ontwerp van het architectenbureau EER. De eenvoud van het design in combinatie met de hoge lichtopbrengst biedt tal van toepassingsmogelijkheden voor het soort verlichting dat de gebruiker wenst.

De kleine (ook buiten toe te passen) armatuur Fosnova Spy van Attiva Lichtprojecten laat zien dat de PowerLED ook kan worden ingezet voor oriëntatieverlichting. De keuze bestaat uit een 1,2 of een 3 Watt PowerLED, waarbij een levensduur wordt gegarandeerd tot 50.000 uur.

In de Di-LED van QF-Lighting maakt De LED-engine het mogelijk om met een vermogen van 8,4 Watt een relatief hoge lichtopbrengst te realiseren. De door de Italiaanse vormgever Enzio Didone ontworpen armatuur levert zowel directe als indirecte verlichting. De optische lenzen aan de bovenkant van de armatuur realiseren een krachtige bundel voor de indirecte verlichting. Het dubbel gezandstraalde glas aan de onderkant is bestemd voor de directe verlichting naar beneden en sluit bovendien verblinding uit.

Tenslotte worden door de toepassing van meerdere LED's daglichtsituaties gesimuleerd. Het hieraan parallel lopend onderzoek naar de invloed van licht op het menselijk welzijn en functioneren is van directe invloed op ontwikkelingen in dit marktsegment.

1	Nominaties Publiek gebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 7 oktober
2	Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag vrijdag, 9 oktober
3	Combinatie met M3H en NRL wint tender voor woontorens Apeldoorn woensdag, 7 oktober
4	Bijdrage van Benthem Crouwel Architects en West 8 aan Afsluitdijk voltooid vrijdag, 9 oktober
5	RAU presenteert schetsontwerp voor gemeentehuis Het Hogeland maandag, 12 oktober

Andere nieuwsberichten

Nieuwe Instituut toont inzendingen finalisten Prix de Rome 2026

Gisteren, 11:58

Vanaf vrijdag 4 december zijn bij het Nieuwe Instituut in Rotterdam de inzendingen van de finalisten voor de Prix de Rome Architectuur 2026 te zien.

Van de Ven, Nudus en Buro Sant en Co ontwerpen 265 woningen in Vliertpoort Den Bosch

Gisteren, 10:54

De combinatie Van de Ven Bouw en Ontwikkeling, Nudus en Buro Sant en Co heeft de tender voor Vliertpoort-Zuidoost in ’s-Hertogenbosch gewonnen. Het plan SamenStad behelst 265 woningen in verschillende prijsklassen.

Renovatie stadhuis Gouda krijgt eretitel Meesterrestauratie 2027

12 oktober, 4:22

De vakjury waardeert het project als een uitzonderlijk en compleet restauratieproject, waarin historisch onderzoek, ambachtelijk vakmanschap, verduurzaming en hedendaags gebruik op overtuigende wijze zijn verbonden.

Opgeleverde Aurora-gebouw van Piet Zanstra tijdens ADE open voor publiek

12 oktober, 2:35

Het monumentale kantoorgebouw wordt gedurende het dans event tijdelijk gebruikt als podium voor radio, kunst en sport.

RLi: handhaving moeilijker onder nieuwe Omgevingswet

Gisteren, 13:14

Toezicht op regels voor de omgeving is ingewikkelder geworden onder de Omgevingswet, die sinds bijna drie jaar veel van die regels bundelt.

Werelderfgoedcentrum Waddenzee dreigt failliet te gaan

Gisteren, 09:20

De problemen zijn ontstaan omdat de realisatie en ingebruikname van de nieuwe locatie, die opende in april 2025, ‘onverwachte kosten’ met zich meebrachten.

Huurprijzen vrije sector weer gestegen na daling kwartaal eerder

12 oktober, 3:31

De huurprijzen in de vrije sector zijn in het derde kwartaal van 2026 met zo'n twee procent gestegen ten opzichte van een kwartaal eerder.

DNB-president roept opnieuw op tot afschaffen hypotheekrenteaftrek

12 oktober, 9:54

Ook nu de woningmarkt een afkoeling laat zien, is het verstandig om de hypotheekrenteaftrek af te schaffen, stelt Olaf Sleijpen.

Zuid-Holland slaat alarm: tekort aan sociale huurwoningen groeit

9 oktober, 4:14

Hoewel bijna de helft van de Zuid-Hollanders qua inkomen in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, heeft de provincie verhoudingsgewijs steeds minder van zulke huizen.