Situatie

Perpectief

Voor- en achtergevel

Casco begane grond

Casco eerste tot en met derde verdieping

Indeling eerste tot en met derde verdieping

Zijgevel en doorsnede

Dakaanzicht

Fragmenten

Jongeren met progressieve spierziekte kunnen zelfstandig wonen in centrum Leiden

3 augustus 2023, 11:31

Voor jongerenhospice Xenia hebben Elmar Koers en Maarten Plomp een gebouw met vier zorgwoningen in het centrum van Leiden ontworpen. Het in rood metselwerk gematerialiseerde gebouw vult een open deel van de straatwand aan de Middelstegracht, aan de rand van het terrein van Xenia. De woningen zijn op maat ontworpen voor mensen tussen 16 en 40 jaar die 24 uur per dag intensieve zorg behoeven.

Xenia, een initiatief van verpleegkundige Jacqueline Bouts en haar man Piet van Veen, opende negen jaar geleden in Leiden het eerste jongerenhospice en -logeerhuis van Nederland. Het terrein van het voormalig Sint Elisabeth-ziekenhuis groeide daarna uit tot een hedendaags zorghofje, met het pas opgeleverde woongebouw is dit hofje fysiek voltooid.

In het nieuwe gebouw kunnen jonge mensen met een progressieve spierziekte zelfstandig wonen, in combinatie met 24-uurszorg vanuit Xenia. De zorgwoningen, waarvan er in Nederland maar een zeer beperkt aantal bestaan, bieden de bewoners kans op een normaal bestaan, waarbij ze hun eigen dag invullen, en voldoen ook wanneer de ziekte verergert.

Herkenbare woonplek
Het vrijstaande volume is ingepast tussen twee monumenten, het vroegere Sint Elisabeth-ziekenhuis en een voormalige spinnerij. De architectuur is afgestemd op de historische omgeving en eenvoudig gehouden. Met zijn archetypische huisvorm, het frisse rode metselwerk en de grote ramen (inclusief Franse balkons) vormt het gebouw tevens een herkenbare woonplek.

De plattegrond is in intensieve samenwerking met de toekomstige bewoners tot stand gekomen. Het trappenhuis is bewust klein gehouden, de ruimte voor de lift is daarentegen (over)gedimensioneerd op de draaicirkel van een elektrische rolstoel. Het casco van de woningen kan op verschillende manieren worden ingedeeld en eenvoudig omgebouwd voor een eventueel veranderende zorgvraag.

De keuken en open badkamer in de woning zijn strategisch geplaatst om de ruimtes zo vrij en flexibel mogelijk in te kunnen delen en tegelijkertijd voldoende ruimte over te houden om te kunnen manoeuvreren van de bewoner en voor het verlenen van de nodige zorg. Dankzij een tillift aan het plafond kunnen medewerkers adequate zorg leveren in de slaap- en badkamerzone. Met behulp van domotica kunnen de bewoners diverse elementen in de woning zelfstandig bedienen en zich eenvoudig door de woning en het gebouw bewegen.

Gouden Piramide 2016
Koers en Plomp hebben het woonzorggebouw ontworpen in opdracht van woningcorporatie Ons Doel, die het project heeft gefinancierd. Het jongerenhospice van Xenia werd in 2016 bekroond met zowel de Gouden Piramide als de Hedy d’Anconaprijs voor excellente zorgarchitectuur.

Trefwoorden

maarten plomp leiden koers en plomp architecten zorg woongebouw xenia hospice elmar koers woonzorggebouw

1	Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik woensdag, 11 november
2	Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven woensdag, 11 november
3	Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau dinsdag, 10 november
4	Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026 woensdag, 11 november
5	Houten woongebouw verlevendigt achterkant van winkelcentrum maandag, 9 november

Gerelateerde nieuwsberichten

Gouden Piramide 2016 voor Stichting Xenia

28 november 2016

Video: jongerenhospice Xenia

24 juni 2016

Rijnlandse Architectuur Prijs voor Meelfabriek en Watertoren Bollenstreek

13 oktober 2023

Jongerenhospice Xenia wint Hedy d’Ancona-prijs 2016

21 juni 2016

Architect van het Jaar Alkemade doneert aan Namenmonument

16 november 2018

Jury maakt shortlist Prix de Rome Architectuur 2026 bekend

16 april

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam

Gisteren, 15:47

Op de Peperkliplocatie in Schiedam-Oost, waar nu nog een basisschool staat, komt een dubbel blok met onder meer 232 woningen. MoederscheimMoonen Architects en Orange Architects ontwerpen elk een deel van het Peperkwartier.

Tentoonstelling van OMA/AMO onderzoekt rol en betekenis van winkelcentra

Gisteren, 13:21

‘The Mall’ toont inzichten uit recent onderzoek van OMA/AMO naar de invloed van het winkelcentrum als architectonische en stedenbouwkundige typologie.

Woningbouwproject Verra van MVRDV in Boston opgeleverd

Gisteren, 11:48

In de Amerikaanse stad Boston is een wooncomplex met 343 appartementen naar ontwerp van MVRDV voltooid. Het uit twee gebouwen bestaande Verra bevindt zich op de nieuwe Enterprise Research Campus.

Speeltoestel Aldo van Eyck in tuin Burgerweeshuis geplaatst

12 november, 3:13

De plaatsing maakt deel uit van de ecologische en cultuurhistorische herinrichting van de buitenruimte rond het Burgerweeshuis, waarbij het oorspronkelijke ontwerp en gedachtegoed van Van Eyck als inspiratiebron dienen.

Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026

Gisteren, 14:15

Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.