Gouden Piramide 2016 voor Stichting Xenia

28 november 2016, 10:18

Stichting Xenia heeft de Gouden Piramide gekregen voor het Xenia hospice in Leiden. De opdrachtgever adresseert onder meer de vraag hoe de zorg kan worden terug gebracht van de grote instituten naar de stad en de woonwijken, volgens de jury.

Op zaterdag 26 november heeft minister Stef Blok de rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap overhandigd aan opdrachtgever en directeur Jacqueline Bouts. Het Xenia hospice in Leiden is een zorgvoorziening voor jongeren in de laatste fase van hun ziekte of met langdurige behandeling of pijnbestrijding.

Verpleegkundige Bouts ontdekte dat er in Nederland geen voorziening bestond voor jongvolwassenen met een beperkte levensverwachting. Zij besloot deze leemte op te vullen en liet zelf een hospice voor jonge mensen bouwen, gesteund en geholpen door haar echtgenoot, architect Piet van Veen.

Ontspannen sfeer
Het Xenia-huis staat op een binnenterrein in het oude centrum van Leiden. De locatie en het ontwerp stellen de bewoners in staat om het normale leven van een jongvolwassene zoveel mogelijk voort te zetten.

Er is een frisse en ontspannen sfeer gecreëerd, onder meer door de lichte kleurstelling die tot in het meubilair is doorgevoerd. Ramen lopen door tot aan de vloer en bieden bewoners ruim uitzicht op de tuin en het openbare binnenterrein, ook als zij op bed liggen. De tuin heeft een intiem karakter, mede dankzij de subtiele knik in de gevel en de bank die rondom een oude bruine beuk is geplaatst.

Samenwerking
Bij de ontwikkeling werkten Bouts en Van Veen samen met onder meer het architectenbureau Mulder Van Tussenbroek. Het gebouw is eigendom van studentenhuisvester DUWO, die het verhuurt aan Xenia.

De kosten voor de inrichting en de exploitatie worden voor een belangrijk deel opgebracht met donaties en sponsorbijdragen die de stichting Vrienden van Xenia werft. Bijzonder is ook de samenwerking met Leidse studenten, bijvoorbeeld geneeskunde en psychologie, die als vrijwilliger bij Xenia betrokken zijn.

Verrijking samenleving
“De jury is zwaar onder de indruk van Xenia”, zei rijksbouwmeester en juryvoorzitter Floris Alkemade. “De opdrachtgever adresseert op eigen initiatief een aantal punten waar wij als maatschappij voor staan: de grote veranderingen die zich afspelen in de zorg en de vraag hoe we de zorg terugbrengen van de grote instituten naar de stad en de woonwijken.”

De jury stelde dat Xenia een weliswaar zwaar op een bijna vanzelfsprekende wijze een plek in de stad geeft. “De stichting weet daarmee de stedelijke samenleving te verrijken en te raken”, aldus de jury. “Het Xenia-huis ademt de onnadrukkelijkheid van een opdrachtgever en een architect die begaan zijn met hun missie, zonder zelf het podium te zoeken.”

Eerder dit jaar won het jongerenhospice de Hedy d’Ancona-prijs voor excellente zorgarchitectuur. De Gouden Piramide, die daar nu bijkomt, bestaat uit een geldbedrag van 50.000 euro en een architectuurplaquette. De prijs wordt sinds 2003 jaarlijks uitgereikt – in oneven jaren voor gebiedsontwikkeling en in even jaren voor architectuurprojecten.

Publicatie en documentaire
De beste inzendingen van de Gouden Piramide 2016 voor Architectuur worden beschreven in de publicatie ‘Hart en Ziel’, verschenen bij uitgeverij nai010. Op de website van de Gouden Piramide is een documentaire over de vijf genomineerde opdrachtgevers te vinden. Avrotros zendt op 4 december in Kunstuur een reportage uit over de winnende opdrachtgever.

Trefwoorden

gouden piramide 2016 xenia hospice zorgarchitectuur jongerenhospice zorg gouden piramide leiden

1	COA kiest houtbouwsysteem Circlewood en OMA als basis voor opvanglocaties asielzoekers woensdag, 14 januari
2	Politicus Bart Vink (58) overleden dinsdag, 13 januari
3	Station Eindhoven krijgt ondergronds busstation en nieuwe hal aan de noordzijde woensdag, 14 januari
4	Houten woonhuis door Unknown Architects geïnspireerd door omgeving Zunderdorp maandag, 12 januari
5	Rijksmuseum richt met schenking van zestig miljoen euro nieuwe beeldentuin in dinsdag, 13 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

Jongeren met progressieve spierziekte kunnen zelfstandig wonen in centrum Leiden

3 augustus 2023

Inschrijving voor Gouden Piramide 2024 gestart

18 december 2023

Ingetogen transformatie en uitbreiding van boerderij naar hospice

27 juli 2020

Inschrijving voor Gouden Piramide 2026 geopend

15 december 2025

Nominaties Gouden Piramide 2024 bekend

18 april 2024

Opening inschrijftermijn vernieuwde Gouden Piramide

18 oktober 2017

Architectuur als verzachtende factor

21 maart 2017

Jongerenhospice Xenia wint Hedy d’Ancona-prijs 2016

21 juni 2016

Genomineerden Gouden Piramide bekend

11 mei 2016

Video: jongerenhospice Xenia

24 juni 2016

Gouden Piramide 2018 toegekend aan Patch22

28 september 2018

Architect van het Jaar Alkemade doneert aan Namenmonument

16 november 2018

Inschrijving voor Gouden Piramide 2020 gestart

1 november 2019

Nieuwe podcast-reeks rond Gouden Piramide

12 november 2019

Nominaties Gouden Piramide 2020 bekend

11 juni 2020

Foto's: nominaties Gouden Piramide 2020

1 oktober 2021

Gouden Piramide 2020 voor gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum

8 oktober 2021

Inschrijving Gouden Piramide 2022 geopend

3 januari 2022

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Ontwerp van UNS voor theater in Hongkong onthuld

Gisteren, 12:45

Het theater maakt deel uit van het ontwikkelgebied Central Yards in Hongkong.

Space&Matter, Common City en Zenzo winnen tender voor een van de laatste kavels van Centrumeiland in Amsterdam

Gisteren, 10:58

Een rondlopend stelsel van galerijen, terrassen en trappen moet de gemeenschapsvorming in het woonblok ondersteunen en een inclusieve leefomgeving vormen waarin LGBTQ+ normen centraal staan.

Maarten Hajer verzorgt 26e Jan Wilslezing

15 januari, 2:34

De oud-directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving bracht vorig jaar samen met Jeroen Oomen het boek Captured Futures uit. Hierin pleit hij voor een culturele benadering van milieupolitiek, die beter inspeelt op de verbeelding.

Team met Studio Prototype en Hollandse Nieuwe renoveert rijkskantoor Maastricht

15 januari, 12:22

Het gebouw, dat oorspronkelijk is ontworpen door Hubert-Jan Henket, moet worden verduurzaamd en aangepast aan de hedendaagse eisen van kantoorgebruik.

Subsidie voor extra woonlagen en splitsing in Gelderland

15 januari, 12:43

Het geld is zowel voor subsidies om te onderzoeken hoe haalbaar zulke projecten zijn als voor het realiseren ervan.

Zuidelijke provincies: in elke provincie een rijksmuseum

15 januari, 11:11

Limburg, Noord-Brabant en Zeeland roepen het Rijk op de rijksmusea en het geld om de rijkscollecties te behouden eerlijker te verdelen over het land.

Zeeland en Rijk onderzoeken samen alternatief voor Zeelandbrug

14 januari, 4:29

De provincie Zeeland en het Rijk gaan samen onderzoek doen naar de mogelijkheden voor vernieuwing of vervanging van de Zeelandbrug.

Katwijk mag na jaren vertraging woonwijk met 5600 huizen bouwen

14 januari, 1:04

De gemeente Katwijk heeft na een jarenlang juridisch proces toestemming gekregen voor de bouw van Valkenhorst.

Europese klimaatdienst: klimaatdoel dreigt al tegen 2030 te sneuvelen

14 januari, 10:31

“De wereld nadert snel de langetermijnlimiet voor de temperatuur die is vastgelegd in de overeenkomst van Parijs”, constateert directeur Carlo Buontempo van Copernicus.

INBO benoemt Fokke de Vries tot partner

13 januari, 2:10

De Vries geeft samen met Trude de Vroomen leiding aan het INBO-filiaal in Heerenveen en werkt zowel in het noorden van het land als daarbuiten aan projecten.

Ga naar het nieuws-archief