Ontwerp voor een secretaire, Joseph Nussbaumer (verworpen toeschrijving), 1816. Collectie Rijksmuseum

Ontwerp voor een terrine, Luigi Valadier, ca. 1760 - ca. 1770. Collectie Rijksmuseum

Ontwerp voor een bureau met opstand, anoniem, ca. 1755 - ca. 1770. Collectie Rijksmuseum

Ontwerptekening voor een gepatineerd bronzen reukvaas, anoniem, ca. 1780. Collectie Rijksmuseum

Ontwerp voor een lijst, met een verbeterde oplossing voor de linker bovenhoek en de linker onderhoek, anoniem, ca. 1610 - ca. 1625. Collectie Rijksmuseum

Ontwerp voor een gebeeldhouwde voet, waarschijnlijk voor een kabinet of kist, Michiel van der Voort (I) (toegeschreven aan), ca. 1700. Collectie Rijksmuseum

Ontwerp voor een kast met marqueterie van een figuur onder een baldakijn, anoniem, ca. 1740 - ca. 1750. Collectie Rijksmuseum

Museum toont ontwerpproces objecten uit periode 1500-1900

24 oktober 2022, 16:43

Net als hedendaagse stoelen, vazen en andere objecten zijn ook die uit de periode 1500-1900 het resultaat van een ontwerpproces. In een nieuwe tentoonstelling laat Design Museum Den Bosch zien hoe dat proces in zijn werk ging. Voor PROCESS - Design Drawings from the Rijksmuseum zijn tekeningen uit de genoemde vierhonderd jaar samengebracht en gerangschikt in de verschillende fases van het ontwerpproces.

De ontwerptekeningen zijn de afgelopen tien jaar door het Rijksmuseum in Amsterdam verzameld. Reinier Baarsen, senior conservator van het Rijksmuseum, legde deze bijzondere verzameling aan, die vanaf zaterdag 5 november voor het eerst te zien is. Er worden tekeningen van stoelen, vazen, klokken, maar ook kachels, sleeën en koetsen getoond.

De tekeningen worden niet als op zichzelf staande kunstwerken gepresenteerd, maar als onderdeel van het ontwerpproces en het productieproces. Om die werkwijze stap voor stap te kunnen volgen, is de tentoonstelling in twaalf hoofdstukken opgedeeld. Ieder hoofdstuk gaat over een bepaald aspect van het proces, meldt Design Museum Den Bosch.

“Centraal staat de vraag: welke rol hebben tekeningen daarbij gespeeld? En wat is de relatie tussen de tekening en het object dat erop staat afgebeeld? Het is de eerste keer dat ontwerptekeningen uit deze periode op deze manier gecategoriseerd en gepresenteerd worden. Hierdoor ontstaat een geheel nieuw perspectief op het maakproces en de rol van de tekening daarin.”

Prille ideeën
Het ontwerpproces verschilde tussen 1500 en 1900 niet zoveel als dat van tegenwoordig, stelt het museum. Zo zijn in de tentoonstelling tekeningen van de prille ideeën van een ontwerper te zien, maar bijvoorbeeld ook de verschillende versies van een ontwerp die werden voorgelegd aan de opdrachtgever.

“Ontwerptekeningen hadden in de periode 1500-1900 ook een juridische betekenis”, laat Design Museum Den Bosch weten. “Bij belangrijke opdrachten, bijvoorbeeld voor een kerk, mocht de ontwerper niet te veel afwijken van de van tevoren goedgekeurde tekening. De tekening functioneert dan als een overeenkomst.”

Productieproces
De tentoonstelling toont ook de rol van de tekening in het productieproces. Een bijzonder voorbeeld hiervan zijn de tekeningen uit de edelsmeedwerkplaats van Luigi en Guiseppe Valadier in het Rome van de achttiende eeuw. Zij bewaarden alle tekeningen die gebruikt werden in hun werkplaats zorgvuldig, waarmee ze een uitgebreid beeld van hun ontwerpproces boden.

“Natuurlijk hadden tekeningen ook een commerciële rol; ze werden door heel Europa verstuurd en meegenomen naar jaarmarkten om producten aan de man te brengen”, aldus het Bossche museum.

De tentoonstelling is te bezoeken tot en met 12 februari komend jaar.

Trefwoorden

stoel kast tentoonstelling vaas ontwerpproces meubilair design den bosch expositie design museum den bosch rijksmuseum 's-hertogenbosch

1	Kasteel met boerderij bij Maastricht getransformeerd tot hotel woensdag, 21 oktober
2	Powerhouse Company en DELVA geven mobiliteitshub Buurtschap Crailo vorm van entreepaviljoen vrijdag, 16 oktober
3	Makerskade – tijdelijke woningen met ontwerpkracht permanente kwaliteit gegeven maandag, 19 oktober
4	Tentoonstelling Junk Space bij Museum MORE belicht openbare ruimte vrijdag, 16 oktober
5	NAMO Architecture opent Jenaplanschool op twee verdiepingen naar groene buitenruimte maandag, 19 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Stoelen worden onderdeel van performance in expositie Kunsthal

10 juli

Zuidelijke provincies: in elke provincie een rijksmuseum

15 januari

Design Museum Den Bosch verhuist naar nieuw gebouw

19 december 2022

Design Museum Den Bosch toont ‘ontwerpactivist’ Victor Papanek

24 september 2020

Vrouwen in de architectuur delen hun visie en ervaring

15 november 2018

Stedelijk Museum Den Bosch wordt Design Museum

22 februari 2018

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kraal architecten Utrecht voorziet gerenoveerde woning van uitbouw met trappenhuis

Gisteren, 14:47

In Zeist heeft architecten Utrecht een twee-onder-een-kapwoning gerenoveerd en uitgebreid. Meest in het oog springende ingreep is een uitbouw met een nieuw trappenhuis aan de achterkant van de woning.

Houtskeletbouwwoningen sluiten aan op jarendertigarchitectuur in omgeving

Gisteren, 12:13

In het noorden van Arnhem zijn naar ontwerp van JCR Architecten zes verzakte woningen vervangen door twaalf nieuwe.

Michael van Bergen en Jasper Smits starten samen Donkerlicht architecten

Gisteren, 10:00

Na tien jaar ieder een eigen architectenbureau te hebben geleid, bundelen de beide architecten hun krachten in een nieuw bureau.

Bouwstart voor uitbreiding Hongik University in Seoel door OMA / Chris van Duijn

Gisteren, 09:09

Het bureau won in 2023 de prijsvraag voor de nieuwe, grotere campus van de universiteit in Seoul

Milieuorganisaties stappen naar rechter om nieuw besluit Schiphol

Gisteren, 13:18

Volgens de partijen legaliseert het nieuwe besluit ‘jarenlange illegale overlast’ en ‘schaadt het de gezondheid’.

EIB: 73.000 nieuwe mensen nodig in bouw, defensie zorgt voor druk

Gisteren, 11:10

De komende drie jaar heeft de bouwsector zo'n 73.000 nieuwe medewerkers nodig, denkt het Economisch Instituut voor de Bouw.

Kandidaten voor nieuwbouw De Meervaart delen visie op de opgave

21 oktober, 2:43

Tot en met vrijdag 29 oktober kan iedereen op de visies reageren.

VN-rapport: sterkere opwarming door vertrek VS uit Klimaatakkoord

21 oktober, 10:55

Zelfs als alle andere landen hun klimaatplannen volledig uitvoeren, zal de aarde eind deze eeuw 2,6 graden warmer zijn dan halverwege de negentiende eeuw.

Eerste Optopr.-woning geplaatst op Rotterdams woongebouw

20 oktober, 1:50

In drie dagen tijd worden op een gebouw aan de Noordschans in de wijk Tussendijken zeven complete woningen geplaatst.

Minister Karremans bezweert gepauzeerde projecten later weer te hervatten

16 oktober, 5:30

Van uitstel komt volgens de minister geen afstel: "De opgave die er lag voor die projecten is niet weg. Die zal op een gegeven moment weer worden opgepakt."

Ga naar het nieuws-archief