VR-bril helpt bij ontwerpen voor mensen met dementie

19 september 2019, 15:19

Tarkett introduceert een Virtual Reality-tool die architecten en designers ondersteunt bij het ontwerpen van leefruimten voor mensen met dementie. Dankzij een filter die effecten van dementie nabootst, kunnen architecten en ontwerpers met eigen ogen zien hoe dementerenden ruimten beleven en hoe voor deze groep het ontwerp kan worden geoptimaliseerd.

Onlangs heeft Tarkett, wereldwijd opererende producent van vloerbedekkingen, de resultaten gepresenteerd van een onderzoek naar veroudering, dementie en de manier waarop ontwerp een positieve bijdrage kan leveren aan levenskwaliteit bij het ouderdomsproces. Inzicht in de uitdagingen waar ouderen – al dan niet met dementie - mee kampen, is cruciaal bij het ontwerpen van ruimten voor deze groep.

Zo kan door middel van bewust ontwerpen de kans op valpartijen worden verminderd en mobiliteit worden gestimuleerd. Ook kan bijvoorbeeld kleur- en contrastgebruik worden ingezet om (dementerende) ouderen onbewust bepaalde routes te laten volgen of juist uit ruimten weg te blijven.

VR-EP
Met het belang van inzicht in de beleving van ruimten en hoe ontwerp daartoe kan worden ingezet heeft Tarkett meegewerkt aan een Virtual Reality Empathy Platform (VR-EP). De VR-bril is ontwikkeld door David Burgher, directeur van Aitken Turnbull Architects, in samenwerking met experts van het Dementia Centra van HammondCare. Dit centrum is erkend op het gebied van dementie-ondersteuning, -zorg en -ontwerp, meldt Tarkett.

Gebruikers van de VR-EP worden in een simulatie van een zorginstelling geplaatst; dankzij de filter ervaren ze bepaalde effecten van dementie. Al snel blijkt bijvoorbeeld dat kleurverschillen in een interieur door een persoon met dementie niet worden gezien, of dat een dessin van een vloerbedekking wordt ervaren als een vloer met grote hoogteverschillen.

Een leuning in nagenoeg dezelfde tint als de gangmuur wordt niet gezien en dus niet gebruikt, terwijl een door juist kleurgebruik duidelijk herkenbare leuningen juist kan stimuleren tot een wandelingetje. Dat de oudere de stoel herkent is prettig, maar als de poten wegvallen tegen de vloer durft de persoon niet te gaan zitten omdat de zitting zweeft, of hij struikelt over de stoelpoten.

Het kan ver reiken: van sanitair dat niet gebruikt wordt omdat het niet gezien wordt – de wc heeft dezelfde kleur als de achterwand, bijvoorbeeld – of een donker vlak wordt als een gat of anderszins gevaarlijke plek ervaren. Voor dementerenden is contrast tussen oppervlakken, maar vooral het verschil in de lichtreflectiewaarde (LRV), van groot belang.

Met de VR-EP kunnen architecten verschillende soorten muren en vloeren testen, en spelen met elementen als LRV, kleur en contrast. Hierdoor ervaren ze hoe verschillende keuzes van invloed zijn op de bewoners voor wie ze ontwerpen.

Onderzoek
Het onderzoek ‘Aangename verzorgingshuizen voor ouderen met een zorgbehoefte en/of dementie’ is gebaseerd op diepte-interviews met diverse partijen uit de bejaardenzorg. Daaronder zijn bijvoorbeeld een psychomotisch therapeut, een verpleeghuisbewoner, architecten die gespecialiseerd zijn in ontwerpen voor bejaardenzorg, verschillende artsen, en geriatrie-onderzoekers en –specialisten.

Daarnaast zijn verschillende zorginstellingen bezocht om inzicht en advies te krijgen voor het ontwerpen van betere leefomgevingen voor senioren, meldt Tarkett.

Dementie in cijfers
In Nederland krijgen gemiddeld vijf mensen per uur dementie. De kans dat iemand in zijn leven een vorm van dementie krijgt is 1 op 5; daarbij is leeftijd de belangrijkste risicofactor. Dementie op jonge leeftijd begint meestal tussen de 40 en 65 jaar. Naarmate mensen ouder worden neemt de kans sterk toe. In Nederland lijden circa 270.00 mensen aan dementie.

Klik hier voor het onderzoek over veroudering en de mogelijkheden om een demonstratie van de VR-tool in te plannen.

Trefwoorden

virtual reality zorginstelling dementie tarkett zorg

1	2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij maandag, 29 december
2	2025 in tien columns door Joost Ector maandag, 29 december
3	2025 in tien columns door Marjolein van Eig dinsdag, 30 december
4	2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland dinsdag, 30 december
5	Architectenweb Awards 2025 – een terugblik woensdag, 31 december

Gerelateerde nieuwsberichten

Ontwerpen in Virtual Reality – negen lessen

30 september 2019

InReal projecteert bouwtekeningen op ware grootte om toekomstige gebruikers te helpen

26 oktober 2023

Green Building Cards van Tarkett ondersteunen duurzame keuzes

13 december 2023

Tarkett BV

Tarkett publiceert gids voor inclusief ontwerpen in diverse omgevingen

6 februari 2024

Tarkett BV

Studie over invloed van kleur in leeromgeving

12 juni 2024

Tarkett BV

Tarkett pleit voor terugdringen datum Earth Overshoot Day

20 november 2024

Tarkett BV

Eerste Groene Pluim in Waalwijk voor Tarkett

17 juli 2019

Tarkett BV

Note Design Studio en Tarkett presenteren installatie tijdens Milan Design Week

11 april 2019

Tarkett BV

Tarkett onderzoekt invloed van kleur in onderwijsomgeving

12 april 2018

Tarkett BV

Rode DESSO-loper voor scholieren bij Beach Clean Up

20 september 2018

Tarkett BV

Tarkett neemt het Amerikaanse Lexmark Carpet Mills over

4 september 2018

Tarkett BV

Webinar: Hoe Tarkett afval als nieuwe grondstof gebruikt

18 juni 2020

Onderzoek Tarkett: Waar wilt u werken?

8 december 2020

Twee uitstekende duurzaamheidsscores voor Tarkett

16 februari 2021

Tarkett

Tarkett publiceert zijn Bedrijfs-, Sociaal- en Milieurapport 2021 met klimaatdoelen

23 mei 2022

Tarkett BV

Tarkett goed op weg met Klimaatroutekaart 2030

8 juni 2022

Tarkett BV

Tarkett streeft naar reductie CO2-uitstoot met ReStart-programma

4 augustus 2022

Tarkett geeft duurzame ambities invulling met ReStart-programma

3 november 2022

Tarkett BV

Tarkett verkrijgt meerderheidsbelang in M-Wall

15 december 2022

Tarkett BV

Toon alles

Gerelateerde podcasts

TechArchitect

Gesprek met Maarten Polkamp over hoe Virtual Reality het ontwerpproces leuker maakt

12 november 2020

TechArchitect

Gesprek met Johan Hanegraaf over ontwerpen in Virtual Reality

13 november 2019

Gerelateerde bedrijven

Tarkett BV

Duurzame vloeroplossingen

Andere nieuwsberichten

Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein

24 december 2025, 9:00

Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.

Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher

23 december 2025, 12:00

Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.

Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen

22 december 2025, 11:20

De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.

Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor

19 december 2025, 3:15

De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.

Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!

24 december 2025, 1:00

Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.

Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven

23 december 2025, 5:00

"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.

DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk

19 december 2025, 4:03

DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.