Galleria Civica d’Arte Moderna e Contemporanea (GAM), Turijn, MVRDV en Balance Architettura, render

Galleria Civica d’Arte Moderna e Contemporanea (GAM), Turijn, MVRDV en Balance Architettura, diagram urban route

Galleria Civica d’Arte Moderna e Contemporanea (GAM), Turijn, MVRDV en Balance Architettura, diagram ingangen

Galleria Civica d’Arte Moderna e Contemporanea (GAM), Turijn, MVRDV en Balance Architettura, diagram circulatie

Galleria Civica d’Arte Moderna e Contemporanea (GAM), Turijn, MVRDV en Balance Architettura, diagram publieke ruimte

Galleria Civica d’Arte Moderna e Contemporanea (GAM), Turijn, MVRDV en Balance Architettura, diagram tentoonstellingsysteem

Galleria Civica d’Arte Moderna e Contemporanea (GAM), Turijn, MVRDV en Balance Architettura, diagram stap 1 transformatie

Galleria Civica d’Arte Moderna e Contemporanea (GAM), Turijn, MVRDV en Balance Architettura, diagram stap 2 transformatie

Galleria Civica d’Arte Moderna e Contemporanea (GAM), Turijn, MVRDV en Balance Architettura, diagram stap 3 transformatie

Galleria Civica d’Arte Moderna e Contemporanea (GAM), Turijn, MVRDV en Balance Architettura, diagram stap 4 transformatie

Galleria Civica d’Arte Moderna e Contemporanea (GAM), Turijn, MVRDV en Balance Architettura, diagram stap 5 transformatie

Galleria Civica d’Arte Moderna e Contemporanea (GAM), Turijn, MVRDV en Balance Architettura, diagram stap 6 transformatie

MVRDV gaat Turijns museum herstellen en updaten

14 juli, 14:48

MVRDV gaat samen met de Turijnse co-architect Balance Architettura het gebouw van de Galleria Civica d’Arte Moderna e Contemporanea (GAM) herstellen en updaten. Dankzij de aankondigde renovatie zal het GAM-museum op termijn kunnen beschikken over flexibele tentoonstellingszalen en een publiek toegankelijk kunstdepot.

Transformatie
De renovatieplannen voor het museum voor moderne kunst werden wereldkundig gemaakt tijdens een publiek evenement en een tentoonstelling. Het ontwerp van MVRDV en Balance Architettura werd overigens al in december 2025 als winnaar geselecteerd bij een openbare prijsvraag.

Het ontwerp voorziet in een transformatie van het gebouw dat uit 1959 dateert. Daarbij worden veel van de oorspronkelijke kwaliteiten hersteld, maar worden ook aanpassingen doorgevoerd waarmee het museum weer voldoet aan criteria en inzichten die gelden voor hedendaagse museumgebouwen.

De kern van het ontwerp bestaat uit het openen van het museum naar de stad en het maken van flexibele tentoonstellingszalen. Daarnaast zal er ook een publiek toegankelijk kunstdepot in de kelder aan het programma worden toegevoegd. MVRDV maakt daarbij dankbaar gebruik van de ervaringen die het opdeed bij een eerder publiek toegankelijk kunstdepot, namelijk het Depot Boijmans Van Beuningen in Rotterdam.

Aanpasbaar
Het huidige gebouw werd in de jaren 50 ontworpen door de Italiaanse architecten Carlo Bassi en Goffredo Boschetti. Het werd geopend in 1959 en gold lange tijd als een pregnant voorbeeld van Italiaanse modernistische architectuur. Daarbij viel vooral het diagonaal geplaatste hoofdgedeelte op dat voor een gelijkmatige lichtinval moest zorgen en nadrukkelijk afweek van het rechte stratenpatroon van Turijn en dus de directe omgeving van het museum.

Het interieur van het oorspronkelijke gebouw had verder een flexibel karakter waardoor het relatief eenvoudig kon worden aangepast aan opeenvolgende tentoonstellingen.

Collectiegeschiedenis
De collectievorming van de Galleria Civica d’Arte Moderna e Contemporanea gaat echter veel verder terug. Turijn was aan het eind van 19e eeuw namelijk een van de eerste Italiaanse steden die begon met de opbouw van een collectie moderne/contemporaine kunst als onderdeel van de vaste collectie van het stedelijk museum van de stad.

De collectie werd in 1893 voor het eerst tentoongesteld in een gebouw in de buurt van het iconische Turijnse landmark de Mole Antonelliana van architect Alessandro Antonelli uit 1889.

In 1895 verhuisde de collectie naar de huidige locatie waar die aanvankelijk in een ander gebouw tentoongesteld werd. Dat gebouw overleefde de oorlog niet, waarna Basi en Boschetti op dezelfde locatie een nieuw museum ontwierpen. Nadat het gebouw begin jaren 80 vanwege tekortkomingen werd gesloten volgden in 1993 en 1999 nog verdere renovaties.

Het ontwerp van MVRDV en Balance Architettura is dus onderdeel van een reeks, maar wil ook terugkeren naar een essentie van het oorspronkelijk die door de verschillende renovaties verloren is gegaan.

Ingeboet
In de loop der jaren is de oorspronkelijke duidelijkheid van het ontwerp namelijk minder zichtbaar geworden, stelt MVRDV. De tussentijdse ingrepen die nodig waren om te voldoen aan nieuwe veiligheidseisen en museumstandaarden hebben de relatie tussen het gebouw, de bezoekers en de stad veranderd.

Zo zijn de oorspronkelijke lichtstraten uit het ontwerp van Basi en Boschetti afgedekt en is, in plaats daarvan, teruggevallen op kunstmatig licht. Aan de buitengevel ontsieren later toegevoegde brandtrappen verder het oorspronkelijke gevelbeeld. In het interieur hebben de opeenvolgende verbouwingen geleid tot een gefragmenteerde indeling door met name het toevoegen van extra scheidingswanden. Hierdoor sluiten veel ruimtes minder goed op elkaar aan. Het open en flexibele karakter en de overzichtelijkheid van het oorspronkelijke ontwerp hebben dus sterk aan kracht ingeboet.

Sterke punten
Het ontwerpvoorstel van MVRDV en Balance Architettura draait daarom veelal om het terugdraaien van die eerdere aanpassingen en ingrepen én om het hervinden van de sterke punten van het ontwerp van Bassi en Boschetti. Het voorstel heropent de lichtstraten en verwijdert overbodige scheidingswanden. Daardoor zullen de tentoonstellingszalen weer licht en ruimtelijk worden.

De brandtrappen worden eveneens verwijderd en vervangen door een nieuwe vluchtroute binnen het gebouw. In de galerijen wordt een raster van rails gespannen waar wanden, gordijnen en andere tentoonstellingselementen aan opgehangen kunnen worden.

Zo moet weer een heldere, doorlopende sculpturale ruimte gaan ontstaan. Door middel van een eenvoudig systeem kunnen museummedewerkers de indeling van de zalen in de nabije toekomst gemakkelijk vormgeven en aanpassen.

Depot
Een belangrijk onderdeel van het ontwerp is de transformatie van de kelder tot een publiek toegankelijk kunstdepot. Daar kunnen toekomstige bezoekers een glimp opvangen van het museale collectioneren en conserveren dat doorgaans achter de schermen verborgen blijft. In het depot worden ook de dan niet tentoongestelde werken voor bezoekers zichtbaar.

Met deze toevoeging sluit het GAM-museum aan bij een groeiende reeks musea die al van deze museale toevoeging gebruik maakten. Naast het Boijmans Van Beuningen hoort ook het V&A East Storehouse in Londen tot dit rijtje.

Doorgang
Boven het kunstdepot bevindt zich een brede, diagonale en publieke doorgang over het terrein van het museum. Deze doorgang loopt onder de hoofdgalerij door en bestaat uit grote glaspartijen die veel daglicht in het kunstdepot toelaten. In de avonduren moet de verlichting vanuit het depot omgekeerd een sprookjesachtige gloed aan het museum gaan geven, zo voorspelt MVRDV.

Deze publieke doorgang heeft naast een esthetische kwaliteit ook een praktische functie. De doorgang creëert namelijk een kortere looproute tussen het centrum van Turijn, de universiteit en een grote evenementenhal. Zo wordt het museum weer meer onderdeel van de stad en ontstaat tevens een nieuwe plek voor buitenactiviteiten.

Meubels
In de te vernieuwen Galleria Civica d’Arte Moderna e Contemporanea zal ook het oorspronkelijk meubilair hergebruikt gaan worden. Veel meubelstukken die lang in de opslag stonden zullen daarbij opnieuw in het museum geplaatst worden. Hieruit blijkt herhaald een mate van respect voor het oorspronkelijke gebouw en ontwerp, maar het is ook te lezen als een duurzame keuze binnen de gehele renovatie.

Gesprek
Winy Maas, medeoprichter van MVRDV, toont zich in zijn nopjes met het werken aan dit erfgoed. "In veel opzichten grijpt ons ontwerp terug op de ideeën en het optimisme die zeventig jaar geleden aan de basis stonden van dit gebouw. Het gebouw is echter met de tijd introvert geworden en wij willen het weer opschonen en openen naar de omgeving. Dit ontwerp is als het ware een gesprek tussen het verleden en de toekomst.

Ik hoop dat Carlo Bassi en Goffredo Boschetti, als ze ons voorstel vandaag zouden zien, zouden waarderen hoe nieuwe technologie, materialen en inzichten hun ideeën juist verder kunnen brengen dan in de jaren 50 mogelijk was."

Financiering en planning
De renovatie van het GAM-museum in Turijn is ontworpen door MVRDV in samenwerking met Balance Architettura als co-architect, EP&S Group als ingenieursbureau en Stratospherica als expert op het gebied van openbare ruimte. Het project is vanaf het begin gesteund en mede mogelijk gemaakt door Fondazione Torino Musei, met financiering van Fondazione Compagnia di San Paolo.

De renovatiewerkzaamheden starten naar verwachting in de tweede helft van 2027.

Trefwoorden

balance architettura turijn mvrdv goffredo boschetti museum carlo bassi gam-museum transformatie galleria civica d’arte moderna e contemporanea

1	Ontwerp voor eerste torens Rijnhaven in Rotterdam onthuld maandag, 7 september
2	Nominaties Kantoorgebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 9 september
3	Korteknie Stuhlmacher herbestemt, herorganiseert en verbindt Huis73 maandag, 7 september
4	V8 architects ontwerpt gebouw met sociale woningen in Max Euwe Kwartier maandag, 7 september
5	DP6 en De Unie Architecten ontwerpen Collectiecentrum Rotterdam woensdag, 9 september

Gerelateerde nieuwsberichten

MVRDV ontwerpt torens in Taipei die van elkaar lijken ‘losgebroken’

26 juni

Bouwstart van verticaal dorp in Shenzhen naar ontwerp van MVRDV

6 augustus

Woningbouwproject La Vallée Verte door MVRDV in Bordeaux opgeleverd

5 juni

Bouwvergunning voor torens MVRDV op Tour & Taxis-terrein Brussel

30 april

MVRDV en Diamond Schmitt ontwerpen tweede gebouw voor universiteit Toronto

28 april

Nieuwe woonwijk bij Istanbul omvat bijdragen van BIG, MVRDV en Snøhetta

12 maart

MVRDV ontwerpt campus in Jerevan die jongeren kansen biedt in technologiesector

26 februari

Tentoonstelling Carbon Confessions van MVRDV is geland in het Keilepand

4 februari

Nieuwe toren van MVRDV in Dubai wil verwondering boven spektakel stellen

26 januari

Groen licht voor nieuwbouw Theater Lampegiet in Veenendaal

23 januari

Bouw grootschalige ontwikkeling naast AFAS Live gaat van start

20 januari

Glazen façade van MVRDV siert flagshipstore in Beijing

15 januari

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Architect Cor Kalfsbeek op 93-jarige leeftijd overleden

4 uur geleden

Vanaf de start van zijn bureau in Borger (1967) en later vanuit zijn schuurwoning aan de Hooiweg in Paterswolde heeft hij een omvangrijk oeuvre gerealiseerd in Noord-Nederland.

Nieuwe expertengroep voor Vlaams Bouwmeester benoemd

Gisteren, 13:58

De komende vijf jaar zullen Sofie De Caigny, Joachim Declerck, Filip De Rynck en Sofie Verstraete het bouwmeesterschap van de vorig jaar aangetreden Veronique Claessens ondersteunen.

Mobiele speelinstallatie voor kinderen met en zonder beperking

Gisteren, 11:46

Op zaterdag 26 september opent op het Berlijnplein in Utrecht een mobiele speelinstallatie waar kinderen met en zonder beperking in kunnen spelen.

Woonwerkgebouw van Hoogte 2 Architecten in Arnhemse wijk Coehoorn is gereed

Gisteren, 09:30

Het gebouw werd ontworpen en gebouwd voor de CPO-groep Cohousing Arnhem.

Leefbaar Rotterdam: stel collectie Boijmans tijdelijk tentoon in Schielandshuis

Gisteren, 12:29

Museum Boijmans van Beuningen is sinds 2019 gesloten voor een renovatie en gaat niet voor 2030 weer open voor het publiek.

Houten kap van Torentje op Binnenhof bijna 480 jaar oud

Gisteren, 10:22

Het hout is afkomstig van bomen uit Zuid-Zweden die in de herfst van 1546 of de winter van 1546/’47 zijn gekapt.

Zorgen in Staten Utrecht over uitblijven geld voor Rijnenburglijn

10 september, 1:33

Meerdere partijen in de Provinciale Staten van Utrecht betwijfelen of het plan voor de bouw van 25.000 woningen in de polder Rijnenburg in de huidige vorm kan doorgaan.