Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Plan voor een leeuwenkuil aan de Sophialaan

Plan voor een koffiehuis met skating rink aan de Sophialaan

Plan voor een plein afsluitend gebouw aan het Zaailand door Abe Bonnema, Meine Gerbenzon en Wout Ellerman,

Plan voor een derde kantoortoren aan de Lange Markstraat door Abe Bonnema

Plan voor een motel op het Harlingerplein/Europaplein door Johan Teeuw

Plan voor een nieuwe stadstoren op het Gouverneursplein door Andries Baart en J. E Wiersma

Plan voor een rijks- en gemeentearchief aan de Botermarkt (waar het Historisch Centrum Leeuwarden zich nu bevindt)

Expostie toont nooit gerealiseerde bouwplannen voor Leeuwarden

2 juni, 13:43

In het Historisch Centrum Leeuwarden is afgelopen weekend een expositie over nooit gerealiseerde bouwplannen in de Friese hoofdstad gestart. Van verschillende torens tot een leeuwenkuil voor het station; al deze plannen tonen hoe Leeuwarden er ook uitgezien had kunnen hebben.

In 1967 bestond de VVV Leeuwarden zeventig jaar. Het stadsbestuur wilde groots uitpakken, door de stad op de kaart te zetten met een heuse leeuwenkuil. VVD-wethouder en voorzitter van de VVV Leeuwarden Hessel Pols wist in no time viertienduizend gulden bijeen te brengen en met het plantsoen tegenover hotel De Kroon aan de Sophialaan bij het station werd als locatie bedacht, met als alternatief een plek in de Prinsentuin.

Burgers Dierenpark in Arnhem werd benaderd en drie welpjes werden de gemeente toegezegd. Een maquette moest het idee tastbaar maken. In werkelijkheid zou de leeuwenkuil uit een plateau van vijftien meter in doorsnee bestaan, omgeven door een rotspartij en een zes meter brede en anderhalf meter diepe gracht. In de rotspartij zouden de nacht- en winterverblijven worden gesitueerd. Aan de achterzijde van de rotspartij bevond zich een ingang waar het publiek via ramen de leeuwen in hun verblijven kon bekijken.

Ondanks groot enthousiasme bij het bedrijfsleven, de inwoners en burgemeester Johannes Brandsma, kwam het plan niet van de grond. Drie jaar na de lancering deed de VVV een brief uitgaan naar de begunstigers dat het realiseren van een leeuwenkuil onmogelijk leek. Eerder (in 1877) was er ook een plan voor een koffiehuis met skating rink op ongeveer dezelfde plek, maar het enige markante wat uiteindelijk is toegevoegd zijn de beelden 11fountains van kunstenaar Jaume Plensa.

Abe Bonnema
Het Historisch Centrum Leeuwarden heeft tientallen niet-gerealiseerde bouwplannen in zijn bezit en toont er tot en met 8 november een selectie van. Wie bijvoorbeeld denkt dat alles wat architect Abe Bonnema aanraakte in ‘zijn’ Leeuwarden in goud veranderde, doet er goed aan om een bezoekje te brengen aan de tentoonstelling. Niet alleen sneuvelde na onder meer de bekende Achmea-toren een derde kantoortoren aan de Lange Markstraat, ook ging een plan voor een ‘plein afsluitend’ gebouw aan het Zaailand dat hij samen met Meine Gerbenzon en Wout Ellerman maakte niet door. Later is op die plek de nieuwbouw van het Fries Museum gerealiseerd.

Verder zijn bij Nooit Gebouwd Leeuwarden plannen te zien als een fontein van Theo van Doesburg voor het Stationsplein (1918), een nieuwe stadstoren op het Gouverneursplein van de architecten Andries Baart en J. E Wiersma (1935) en een motel op het Harlingerplein/Europaplein door Johan Teeuw (1955).

Hoe zou Leeuwarden er dan uit hebben gezien?
In de expositie kunnen bezoekers schetsen, maquettes en structuurplannen van niet-gerealiseerde gebouwen bekijken en zich afvragen: wat als plannen verder dan tekentafel waren gekomen en niet gesneuveld waren omdat ze bijvoorbeeld technisch, financieel of politiek onhaalbaar waren? Hoe zou Leeuwarden er dan uit hebben gezien?

Trefwoorden

nooit gebouwd historisch centrum leeuwarden tentoonstelling abe bonnema leeuwarden

1	Drents Museum organiseert tentoonstelling over ruïnestad Angkor maandag, 15 juni
2	Heijmans en Staatsbosheer willen natuurontwikkeling combineren met woningbouw vrijdag, 12 juni
3	De Zwarte Hond ontwerpt woontoren met drie herkenbare niveaus in de Binckhorst dinsdag, 16 juni
4	Door Moke ontworpen woontoren in Nijmegen stimuleert ontmoeting tussen bewoners donderdag, 11 juni
5	Jacob van Rijs: 'Nieuw Bergen verenigt twee kanten van de stad' donderdag, 11 juni

Gerelateerde nieuwsberichten

Boek gaat dieper in op nooit gebouwd Den Haag

6 december 2019

Tentoonstelling over nooit gebouwd Den Haag

24 juli 2019

Rotterdam toont zijn nooit gebouwde kant

30 november 2009

Renovatie station Leeuwarden door Movares afgerond

20 mei

Plegt-Vos realiseert legeringsgebouwen met duizend bedden voor Defensie

23 januari

Tweede Abe Bonnema-woning binnen pilotproject verduurzaamd

22 september 2025

Tijdelijk onderkomen voor Friese 'mienskip' van materialen uit de regio

20 augustus 2025

Powerhouse Company presenteert Huis aan de Haven in Leeuwarder wijk Middelsee

4 juni 2025

EVA architecten transformeert Girokantoor Leeuwarden tot woongebouw

10 januari 2025

Uitbreiding en vervangende nieuwbouw voor school en kerk in centrum Leeuwarden

2 april 2024

Plan beHagen wint prijsvraag biobased sociale woningen bij Cambuurstadion

21 maart 2024

Prijsvraag voor biobased sociale huurwoningen bij Cambuurstadion

13 september 2023

IKC Prins Constantijn wint Vredeman de Vriesprijs voor architectuur

30 mei 2023

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Zes meter hoog frame zorgt bij De Teunis op Buiksloterham voor vrij indeelbare plint

3 uur geleden

Vandaag is de bouw gestart van De Teunis op Buiksloterham. Het door Studioninedots ontworpen project omvat een gemengd programma van woningen, kantoren, werkruimtes, industriële productieruimtes en een café.

Team Paul de Vroom + Sputnik levert sociale ouderenwoningen in Rhoon op

Vandaag, 09:25

In de Vogelbuurt werd een reeks verouderde eengezinswoningen vervangen door 52 appartementen voor ouderen.

Nog drie dagen om projecten in te sturen voor de Architectenweb Awards 2026!

Vandaag, 09:00

Eind deze week, op vrijdagavond 19 juni 2026, sluit de inzendtermijn voor de Architectenweb Awards 2026. Hebben jullie in het afgelopen jaar projecten afgerond waar jullie bijzonder trots op zijn? Stuur die dan nu in!

Rotterdam wil bijna 500 nieuwe woningen in Zevenkamp

Gisteren, 16:46

De gemeenteraad van Rotterdam heeft het projectambitiedocument voor de Aarhof en Imkerstraat in de wijk Zevenkamp vastgesteld. De plannen moeten zorgen voor een toekomstbestendige wijk met passende woningen en voorzieningen.

Juryprijs De Vernufteling 2026 voor waterzuinig wonen

Gisteren, 15:10

De prijs voor het innovatiefste ingenieursproject, De Vernufteling 2026, is door de jury toegekend aan Aveco de Bondt voor een project waar duurzaam watergebruik in een woonwijk centraal staat.

Roos Bendien directielid en projectarchitect bij JAM*

15 juni, 4:22

Samen met Jeroen Mensink gaat zij richting geven aan de verdere ontwikkeling van het Amsterdamse bureau.

NSI stopt definitief met bouw houten kantoorgebouw Zuidas

15 juni, 10:12

Het plan voor een houten kantoorgebouw werd begin 2023 al voorlopig stopgezet vanwege onder meer oplopende bouwkosten.

Ridderkerk mag voorlopig eigen verdeling huurhuizen opzetten

12 juni, 2:38

De provincie Zuid-Holland wil Ridderkerk dwingen om zulke huizen ook te blijven aanbieden aan woningzoekenden uit elf andere gemeenten.

AFFR laat opruimrobotje Wall-E terugkeren op het witte doek

12 juni, 10:07

Centraal in het verhaal van deze Pixar-klassieker uit 2008 staat de vraag hoe we met ons afval omgaan.

Kadaster: Woningkopers verhuizen verder dan tien jaar geleden

11 juni, 2:30

Woningkopers verhuizen gemiddels verder weg dan tien jaar geleden. Meer dan de helft van de woningkopers koopt nog wel een woning in de eigen gemeente.

Ga naar het nieuws-archief