Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Plan voor een leeuwenkuil aan de Sophialaan

Plan voor een koffiehuis met skating rink aan de Sophialaan

Plan voor een plein afsluitend gebouw aan het Zaailand door Abe Bonnema, Meine Gerbenzon en Wout Ellerman,

Plan voor een derde kantoortoren aan de Lange Markstraat door Abe Bonnema

Plan voor een motel op het Harlingerplein/Europaplein door Johan Teeuw

Plan voor een nieuwe stadstoren op het Gouverneursplein door Andries Baart en J. E Wiersma

Plan voor een rijks- en gemeentearchief aan de Botermarkt (waar het Historisch Centrum Leeuwarden zich nu bevindt)

Expostie toont nooit gerealiseerde bouwplannen voor Leeuwarden

2 juni, 13:43

In het Historisch Centrum Leeuwarden is afgelopen weekend een expositie over nooit gerealiseerde bouwplannen in de Friese hoofdstad gestart. Van verschillende torens tot een leeuwenkuil voor het station; al deze plannen tonen hoe Leeuwarden er ook uitgezien had kunnen hebben.

In 1967 bestond de VVV Leeuwarden zeventig jaar. Het stadsbestuur wilde groots uitpakken, door de stad op de kaart te zetten met een heuse leeuwenkuil. VVD-wethouder en voorzitter van de VVV Leeuwarden Hessel Pols wist in no time viertienduizend gulden bijeen te brengen en met het plantsoen tegenover hotel De Kroon aan de Sophialaan bij het station werd als locatie bedacht, met als alternatief een plek in de Prinsentuin.

Burgers Dierenpark in Arnhem werd benaderd en drie welpjes werden de gemeente toegezegd. Een maquette moest het idee tastbaar maken. In werkelijkheid zou de leeuwenkuil uit een plateau van vijftien meter in doorsnee bestaan, omgeven door een rotspartij en een zes meter brede en anderhalf meter diepe gracht. In de rotspartij zouden de nacht- en winterverblijven worden gesitueerd. Aan de achterzijde van de rotspartij bevond zich een ingang waar het publiek via ramen de leeuwen in hun verblijven kon bekijken.

Ondanks groot enthousiasme bij het bedrijfsleven, de inwoners en burgemeester Johannes Brandsma, kwam het plan niet van de grond. Drie jaar na de lancering deed de VVV een brief uitgaan naar de begunstigers dat het realiseren van een leeuwenkuil onmogelijk leek. Eerder (in 1877) was er ook een plan voor een koffiehuis met skating rink op ongeveer dezelfde plek, maar het enige markante wat uiteindelijk is toegevoegd zijn de beelden 11fountains van kunstenaar Jaume Plensa.

Abe Bonnema
Het Historisch Centrum Leeuwarden heeft tientallen niet-gerealiseerde bouwplannen in zijn bezit en toont er tot en met 8 november een selectie van. Wie bijvoorbeeld denkt dat alles wat architect Abe Bonnema aanraakte in ‘zijn’ Leeuwarden in goud veranderde, doet er goed aan om een bezoekje te brengen aan de tentoonstelling. Niet alleen sneuvelde na onder meer de bekende Achmea-toren een derde kantoortoren aan de Lange Markstraat, ook ging een plan voor een ‘plein afsluitend’ gebouw aan het Zaailand dat hij samen met Meine Gerbenzon en Wout Ellerman maakte niet door. Later is op die plek de nieuwbouw van het Fries Museum gerealiseerd.

Verder zijn bij Nooit Gebouwd Leeuwarden plannen te zien als een fontein van Theo van Doesburg voor het Stationsplein (1918), een nieuwe stadstoren op het Gouverneursplein van de architecten Andries Baart en J. E Wiersma (1935) en een motel op het Harlingerplein/Europaplein door Johan Teeuw (1955).

Hoe zou Leeuwarden er dan uit hebben gezien?
In de expositie kunnen bezoekers schetsen, maquettes en structuurplannen van niet-gerealiseerde gebouwen bekijken en zich afvragen: wat als plannen verder dan tekentafel waren gekomen en niet gesneuveld waren omdat ze bijvoorbeeld technisch, financieel of politiek onhaalbaar waren? Hoe zou Leeuwarden er dan uit hebben gezien?

Trefwoorden

nooit gebouwd historisch centrum leeuwarden tentoonstelling abe bonnema leeuwarden

1	Heijmans en Staatsbosheer willen natuurontwikkeling combineren met woningbouw vrijdag, 12 juni
2	Door Moke ontworpen woontoren in Nijmegen stimuleert ontmoeting tussen bewoners donderdag, 11 juni
3	De architect op de reservebank dinsdag, 9 juni
4	MoederscheimMoonen ontwerpt gebouw Scala op de Zuidas woensdag, 10 juni
5	OMA transformeert scheepswerf in Istanbul tot vestiging luxe winkelketen donderdag, 11 juni

Gerelateerde nieuwsberichten

Boek gaat dieper in op nooit gebouwd Den Haag

6 december 2019

Tentoonstelling over nooit gebouwd Den Haag

24 juli 2019

Rotterdam toont zijn nooit gebouwde kant

30 november 2009

Renovatie station Leeuwarden door Movares afgerond

20 mei

Plegt-Vos realiseert legeringsgebouwen met duizend bedden voor Defensie

23 januari

Tweede Abe Bonnema-woning binnen pilotproject verduurzaamd

22 september 2025

Tijdelijk onderkomen voor Friese 'mienskip' van materialen uit de regio

20 augustus 2025

Powerhouse Company presenteert Huis aan de Haven in Leeuwarder wijk Middelsee

4 juni 2025

EVA architecten transformeert Girokantoor Leeuwarden tot woongebouw

10 januari 2025

Uitbreiding en vervangende nieuwbouw voor school en kerk in centrum Leeuwarden

2 april 2024

Plan beHagen wint prijsvraag biobased sociale woningen bij Cambuurstadion

21 maart 2024

Prijsvraag voor biobased sociale huurwoningen bij Cambuurstadion

13 september 2023

IKC Prins Constantijn wint Vredeman de Vriesprijs voor architectuur

30 mei 2023

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Rotterdam evalueert ontwerperspool samen met ontwerpers

Gisteren, 15:29

Komend najaar bestaat de Ontwerperspool Vastgoed van de gemeente Rotterdam twee jaar. Woensdag gaat de gemeente de pool samen met ontwerpers evalueren en bekijken of deze ook voor andere opgaven dan maatschappelijk vastgoed kan worden ingezet.

Acht bouwers sluiten aan bij initiatief Paris Proof Portiekflat

Gisteren, 14:45

Acht bouwers tekenen op de Provada een intentieverklaring voor een bijdrage aan een innovatieve replica van een portiekflat uit de jaren ’50-’60.

Drents Museum organiseert tentoonstelling over ruïnestad Angkor

Gisteren, 11:54

Centraal in de expositie staat de vraag wat Angkor ons leert over grootschalige urbanisatie, het leven van de gewone mens en de relatie tussen mens en natuur.

Stuur nu jullie project in voor de prijs voor Publiek gebouw van het Jaar 2026

Gisteren, 08:45

Hebben jullie een publiek gebouw in Nederland ontworpen dat in de periode van 1 september 2025 tot en met 31 augustus 2026 opgeleverd of voltooid is? Stuur dat dan nu in voor de Architectenweb Awards 2026! Deadline is 19 juni 2026.

Roos Bendien directielid en projectarchitect bij JAM*

Gisteren, 16:22

Samen met Jeroen Mensink gaat zij richting geven aan de verdere ontwikkeling van het Amsterdamse bureau.

NSI stopt definitief met bouw houten kantoorgebouw Zuidas

Gisteren, 10:12

Het plan voor een houten kantoorgebouw werd begin 2023 al voorlopig stopgezet vanwege onder meer oplopende bouwkosten.

Ridderkerk mag voorlopig eigen verdeling huurhuizen opzetten

12 juni, 2:38

De provincie Zuid-Holland wil Ridderkerk dwingen om zulke huizen ook te blijven aanbieden aan woningzoekenden uit elf andere gemeenten.

AFFR laat opruimrobotje Wall-E terugkeren op het witte doek

12 juni, 10:07

Centraal in het verhaal van deze Pixar-klassieker uit 2008 staat de vraag hoe we met ons afval omgaan.

Kadaster: Woningkopers verhuizen verder dan tien jaar geleden

11 juni, 2:30

Woningkopers verhuizen gemiddels verder weg dan tien jaar geleden. Meer dan de helft van de woningkopers koopt nog wel een woning in de eigen gemeente.