Peter van Assche (bureau SLA) - Hembrug A11 in Zaandam

Rick ten Doeschate, Jan Lebbink, Gert Kwekkeboom en Ingrid van der Heijden (Civic Architects) - ITC in Enschede

Anna Tsagkalou (MOR Studio) - Baobab in Utrecht

Koen van Velsen (Koen van Velsen architecten) - Huis op Zuid in Rotterdam

Video's: genomineerden voor de Abe Bonnema Architectuurprijs 2025

26 november 2025, 13:00

Op vrijdag 12 december wordt in het Rijksmuseum de winnaar van de Abe Bonnema Architectuurprijs 2025 bekendgemaakt. Van de vier genomineerden heeft de ir. Abe Bonnemaprijs Stichting video's laten maken die hieronder te zien zijn. Aan de Abe Bonnemaprijs is een geldbedrag van 50.000 euro verbonden.

De vier genomineerden zijn geselecteerd uit ruim vijftig gebouwen die waren ingezonden voor deze editie van de tweejaarlijkse prijs. In aanmerking kwamen projecten die in de jaren 2023 en 2024 zijn opgeleverd. De nominaties zijn volgens de jury een toonbeeld van ‘ambitie’, het jaarthema van de prijs, en leveren volgens hen een inspirerende bijdrage aan de ontwikkeling van een nieuwe bouwcultuur.

Genomineerd voor de Abe Bonnema Architectuurprijs 2025 zijn:

Peter van Assche (bureau SLA) – Hembrug A11 in Zaandam
A11 betreft de transformatie van een rijksmonumentale werkplaats naar acht woon-werkplekken. Bij de transformatie is het dak van de middelste werkplaats weggehaald, met behoud van de spanten. Op deze manier ontstaat een groene patio en komt er daglicht in de twee overgebleven bouwdelen. Het ene bouwdeel is voor werken, het andere deel voor wonen. Iedere bewoner kon zijn of haar eigen unieke invulling aan het interieur geven. De littekens van het gebouw zijn omarmd en alleen dat wat bouwkundig noodzakelijk was, werd gerepareerd.

A11 is wat betreft de jury een voorbeeld van een systemische verandering voor integrale duurzame gebieds- en gebouwontwikkeling. Materiaal uit het oorspronkelijke interieur is hergebruikt. In het project zijn radicale circulaire experimenten ontwikkeld, zoals hergebruik van CLT-panelen uit een Audi-paviljoen in München, het maken van terrazzo vloeren van verbrijzelde grafstenen en gebruik van restanten schapenwol. De originele metselwerkgevel is blijven staan en daarachter is een nieuw reversibel gevelsysteem met accoya kozijnen ontworpen. De reversibele transformatie laat nieuwe omgang met rijksmonumenten zien.

https://youtu.be/ZD8RFQoTQDQ

Rick ten Doeschate, Jan Lebbink, Gert Kwekkeboom en Ingrid van der Heijden (Civic Architects) – ITC in Enschede
ITC is gehuisvest in een laboratorium uit 1972. Het casco is extreem lang (220m) en diep (38m). Het ontwerp draait om ruimte en licht. Vier atria – uitgezaagd uit de constructie – zorgen voor ruimte en daglicht. Het gebouw van 13.605 m² herbergt onderwijsruimtes, labs, een studiecentrum, kantoren, een restaurant en drie patiotuinen.

Het ontwerp reageert volgens de jury op de oorspronkelijke functionalistische architectuur. Het bestaande is gedemonteerd, geherinterpreteerd en gecomplementeerd met architectonische protheses. De architectuur omarmt het bestaande casco, inclusief beschadigingen en gebruikssporen. Het behoud van de constructie vormt de basis. Alle nieuwe elementen staan op of hangen aan de bestaande constructie en fundering, waardoor veel materiaal wordt bespaard. Ruwbouw is afbouw, dat is het uitgangspunt. Nieuwe circulaire materialen zoals eikenhouten puien en de bamboe vloer voegen een warme toon toe.

De glazen noordgevel laat diffuus daglicht binnen, de hergebruikte zonwering op het zuiden houdt de warmte buiten in de zomer. De atria zorgen voor verse lucht via natuurlijke trek. Installaties zijn gebundeld in één ‘luchtplenum’, lucht wordt via natuurlijke trek ververst via de atria, de longen van het gebouw. De stabiele temperatuur is ideaal voor de (sub)tropische beplanting die in meer dan een meter grond staat. De glazen daken verzamelen het regenwater dat zichtbaar de tuinen inloopt, waar het infiltreert en vastgehouden wordt. De duurzame missie van ITC is zichtbaar én voelbaar gemaakt.

https://youtu.be/SnOq2S4Ej0k

Anna Tsagkalou (MOR Studio) – Baobab in Utrecht
Het casco van dit voormalige datacenter in Utrecht heeft grote gebouwdieptes en hoge verdiepingen – ogenschijnlijk ongeschikt voor bewoning. Door deze eigenschappen juist als kwaliteit te benutten, ontstonden 206 unieke studentenwoningen met hoge plafonds, entresols, grote ramen en buitenruimtes. Er is een mix van zelfstandige studio’s en co-living appartementen ontwikkeld, aangevuld met collectieve voorzieningen.

De industriële oorsprong blijft zichtbaar in de materialisering: de betonnen draagstructuur en originele stalen gevelelementen zijn behouden en aangevuld met houten kozijnen, HSB-elementen en een innovatieve zonnegevel. Biobased en demontabele materialen versterken de circulariteit verder. Baobab is gasloos en wekt 70 procent van zijn energiebehoefte lokaal op via de zonnegevel. Door hergebruik is 1125 ton CO2 bespaard. Klimaatadaptieve toepassingen zoals het sedumdak en de groene gevel – met plantenbakken op balkons en klimplanten langs de gevel – bevorderen biodiversiteit en verbeteren het microklimaat. Baobab toont dat duurzame transformatie sociale, technische én ecologische toekomstwaarde biedt.

https://youtu.be/Mvl4esCHEXY

Koen van Velsen (Koen van Velsen architecten) – Huis op Zuid in Rotterdam
Huis op Zuid is een nieuw woon- en sportgebouw aan de Laan op Zuid in Rotterdam. Onder meer twee zwembaden, drie sporthallen met publieke tribune, kantoren, horeca, fitness, 104 middenhuurwoningen, een kookstudio en inpandige (publieke) fietsenstallingen zijn samengebracht in één krachtige en herkenbare sculptuur.

Huis op Zuid bevordert volgens de jury beweging, ontmoeting en een gezonde leefomgeving. Het is een duurzaam gebouw dat circulaire, energiezuinige en natuurinclusieve principes combineert. In het hele gebouw zijn materialen met een lage milieu-impact of een tweede leven toegepast, zoals gerecycled betongranulaat, gebruikte gipsplaten en akoestisch materiaal van petflessen. Zwembadfilters reduceren spoelwatergebruik met 35 procent. Hierdoor wordt zowel energie als water bespaard. Huis op Zuid is klimaatadaptief, met een groen retentiedak dat regenwater opvangt, isoleert en biodiversiteit stimuleert. Natuurinclusieve aspecten zoals gevelnestkasten maken integraal onderdeel uit van het gevelontwerp.

https://youtu.be/TDiJQVBqoVo

De jury van de Abe Bonnema Architectuurprijs 2025 staat onder voorzitterschap van Sofie De Caigny. Overige juryleden zijn: Mels Crouwel, Steven Delva, Wilma Kempinga, Laura van Santen en Nathalie de Vries.

Abe Bonnema Lezing en jaarthema
Tijdens de prijsuitreiking op vrijdag 12 december in het Rijksmuseum spreekt Catherine Koekoek de Abe Bonnema Lezing uit. Zij is onlangs aangesteld als postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit Twente en gaat zich richten op biodiversiteitsrechtvaardigheid en kennisinfrastructuren, meer specifiek op hoe zelfgeorganiseerde en maatschappelijke initiatieven bijdragen aan een bredere (maatschappelijke, culturele, politieke) transformatie. Ook maakt ze met Veerle Alkemade de feministische architectuurpodcast Respons.

Het jaarthema van de Abe Bonnema Architectuurprijs 2025 is ambitie. “De transitie naar een bouwcultuur waarin duurzame ontwikkeling een grote rol speelt is ambitieus”, stelt de ir. Abe Bonnema Stichting. “Dat vraagt om een attitude van architecten die meer gericht is op continuïteit en dienstbaarheid. Deelnemers aan de Abe Bonnema Architectuurprijs 2025 worden uitgedaagd om te reflecteren op het jaarthema. Bij de beoordeling zal de jury speciale aandacht besteden aan projecten die een toonbeeld zijn van deze ambitie. De focus op het thema kan ook worden gebruikt om architecten te belonen die bijdragen aan de ontwikkeling van een nieuwe bouwcultuur.”

Trefwoorden

baobab mor studio abe bonnema architectuurprijs koen van velsen architecten bureau sla video itc huis op zuid civic architects hembrug

1	Amsterdam en chemiebedrijf akkoord over woningbouw Hamerkwartier vrijdag, 20 februari
2	Stijn Poelstra legt hoofdkantoor BIG vast op film vrijdag, 20 februari
3	Parkeren is geen grondrecht dinsdag, 24 februari
4	Purmerend kiest ontwerp Vendrig Leegwater en Hans van der Heijden voor Schapenmarkt donderdag, 19 februari
5	Team van Nederlandse en Oekraïense architecten ontwikkelt open-source bouwsysteem voor publieke voorzieningen in Oekraïne woensdag, 18 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Vier genomineerden voor de Abe Bonnema Architectuurprijs 2025

8 oktober 2025

Faculteit ITC Universiteit Twente onderscheiden met Abe Bonnema Architectuurprijs 2025

12 december 2025

Maarten van Kesteren ontvangt Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten 2024

7 december 2024

Video: interviews met genomineerden Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten

13 november 2024

Vier genomineerden voor Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten 2024

9 oktober 2024

Abe Bonnema Architectuurprijs 2023 toegekend aan de Kunstwerf

8 december 2023

Vijf genomineerden voor Abe Bonnema Architectuurprijs 2023

11 oktober 2023

'Jonge' Abe Bonnema Prijs 2022 toegekend aan la-di-da

10 december 2022

Video's: genomineerden Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten

23 november 2022

Genomineerden Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten bekend

12 oktober 2022

Abe Bonnema Architectuurprijs 2021 voor Spaarndammerhart

10 december 2021

Video's: genomineerden Abe Bonnema Architectuurprijs 2021

26 november 2021

Vijf nominaties voor Abe Bonnema Architectuurprijs 2021

13 oktober 2021

Ard Hoksbergen wint Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten

13 december 2020

Video: portretten genomineerden 'jonge' Abe Bonnema Prijs

4 december 2020

Nominaties Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten bekend

14 oktober 2020

Abe Bonnema Prijs 2019 voor Museum De Lakenhal

27 november 2019

Nominaties Abe Bonnema Architectuurprijs 2019 bekend

16 oktober 2019

Jan Nauta wint Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten

17 november 2018

Video: nominaties Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten

16 november 2018

Nominaties Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten bekend

12 oktober 2018

Abe Bonnema Prijs gaat naar Stadhuis van Deventer

28 november 2017

Vier genomineerden voor Abe Bonnemaprijs

17 november 2017

Ard de Vries wint 'jonge' Bonnema Prijs 2016

12 december 2016

Vier nominaties 'jonge' Abe Bonnema Prijs 2016

8 november 2016

Abe Bonnema Prijs voor Nationaal Militair Museum

1 december 2015

Genomineerden Abe Bonnemaprijs 2015 bekend

4 november 2015

'Jonge' Abe Bonnema Prijs voor Marjolein van Eig

17 november 2014

Drie nominaties 'jonge' Abe Bonnema Prijs

24 oktober 2014

Abe Bonnemaprijs voor verbouwing Rijksmuseum

11 oktober 2013

Genomineerden Abe Bonnemaprijs bekend

13 september 2013

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Voltooid Beninees conferentieoord van Moke Architecten valt in de prijzen

Gisteren, 15:14

Het recent opgeleverde omvangrijke conferentieoord in Benin, ontworpen door Moke Architecten, heeft een AHEAD Award gewonnen in de categorie ‘event spaces’.

Kantoorpand aan Het Park in Rotterdam wordt luxe woongebouw

Gisteren, 13:44

Kantoorpand Maaspark in Rotterdam wordt herontwikkeld tot een luxe woongebouw. In het gebouw komen 52 appartementen, herenhuizen en penthouses.

Expositie toont eerste halve eeuw Almere door makers en bewoners

Gisteren, 10:53

Almere viert dit jaar zijn vijftigjarig jubileum. Om dit luister bij te zetten, is in de Kunstlinie een tentoonstelling gestart over de eerste vijf decennia van de stad in de Flevopolder.

Stadsantropoloog en architect ontleden 'third places' in boek

23 februari, 1:57

Het boek Come Stay Grow gaat over informele ontmoetingsplekken als bibliotheken en buurthuizen. De centrale vraag luidt: Hoe zorg je ervoor dat mensen er niet alleen komen, maar ook blijven én groeien?