Projecten
Producten
Bedrijven
Vacatures
Agenda
Awards
Podcasts
more_horiz
Videos
Magazine
Favorieten
Profiel
Uitloggen
Copyright: Jürgen Schmidt
Copyright: Jürgen Schmidt
Copyright: Archiefbeeld
Copyright: Jürgen Schmidt
Copyright: Jürgen Schmidt
Copyright: Jürgen Schmidt
Copyright: Jürgen Schmidt
Copyright: Jürgen Schmidt
Copyright: Jürgen Schmidt
Copyright: Jürgen Schmidt
Copyright: Jürgen Schmidt
Copyright: Jürgen Schmidt
Copyright: Jürgen Schmidt
Leergangcluster
Copyright: IAA Architecten
Keuls gymnasium van IAA is onderdeel van nieuw onderwijslandschap
11 november 2025, 10:17
In het noorden van de historische binnenstad van Keulen is het gerenoveerde en uitgebreide schoolgebouw voor het
Hansa Gymnasium
, na een lange verbouwing, opgeleverd. Het ontwerp werd gemaakt door
IAA.
De vernieuwing van deze school voor voortgezet onderwijs betrof niet alleen de bouwkundige modernisering, gedeeltelijke sloop en nieuwbouw van het monumentale gebouw uit 1899 zelf. Samen met de fysieke vernieuwing werd ook de implementatie van een geheel nieuw pedagogisch concept voor ruim 800 leerlingen ingezet. Het nieuwe Hansa Gymnasium in Keulen maakt deel uit van het ‘
Bildungslandschaft Altstadt Nord (BAN)
’. Dat is een innovatief cluster van een vijftal verschillende onderwijsinstellingen rondom het binnenstedelijke Klingelputzpark. Hier kunnen kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar één doorlopende leerlijn volgen.
Verbinding
Het BAN-project, mede geïnitieerd door de
Montag Stiftung
uit Bonn, wil een samenhangend en eigentijds leerlandschap vormen dat, door haar vorm en pedagogiek, de school met de stad én de samenleving verbindt. De school wordt daarbij niet zozeer als een instituut, maar als een ontmoetingsplek in de wijk gezien. Het Hansa Gymnasium is bovendien bestempeld als leidend voorbeeld voor een nieuwe generatie onderwijsgebouwen die nog gebouwd moeten gaan worden. Deze aankomende projecten moeten veel van de verouderde, naoorlogse scholen in Keulen en in andere Duitse steden de komende jaren gaan vervangen.
Het belangrijkste uitgangspunt voor de renovatie en uitbreiding van het monumentale schoolgebouw van IAA is het letterlijk openen van het gebouw naar de stad. Daartoe is het schoolplein is publiek toegankelijk geworden. Verder zijn de transparant vormgegeven nieuwbouwdelen als een tegenhanger te zien van het gesloten karakter van de oudbouw. Ook in de oudbouw zijn op veel plekken ingrepen gedaan die veel openheid moeten creëren.
Vloerschool
Het oude Hansa Gymnasium is een voorbeeld van een typische Duitse ‘Flurschule’. Een typologie die zich kenmerkt door gangen met volledig gesloten wanden en één stalen deur per lokaal van 30 leerlingen. Transparantie variatie tussen de verschillende pedagogische ruimten waren bepaald geen criteria bij het oorspronkelijke ontwerp, daterend uit het eind van de 19e eeuw.
In nauwe samenwerking met de monumentendienst van de stad Keulen is, op basis van het principe van reversibiliteit, gezocht naar manieren om twee werelden te verenigen. Namelijk het behouden van de historische structuur en karakteristieken van het neorenaissancegebouw te en tegelijkertijd maximale openheid te creëren. Hiervoor zijn grote openingen gemaakt in de dragende wandstructuur tussen gangen en lokalen. Deze ingrepen vroegen wel het nodige van de bestaande constructie.
Maar daarmee veranderde de traditionele ‘Flurschule’ wel in een clusterschool waarin lokalen zich sterker groeperen. De gewelfde, voormalige gangruimten fungeren als centrale leerzone. Zo werd geschikte ruimte gecreëerd voor het nieuwe pedagogische onderwijsconcept. Per cluster volgen de leerlingen grotendeels een individueel leerprogramma in een vijftal lesruimtes. Deze ruimtes kunnen, dankzij flexibele wanden en geïntegreerde kastruimte, worden aangepast aan verschillende lesvormen, van geconcentreerd werken tot samenwerken.
Zolder
Om het beoogde aantal onderwijsclusters in de oudbouw te kunnen realiseren is de aula verplaatst naar de zolderruimte. Oorspronkelijk was deze op de tweede verdieping gesitueerd. De imposante, tien meter hoge zolderruimte was, sinds de bouw in 1899, nog nooit gebruikt. Door het verduurzamen van de kapconstructie en het inbouwen van een geheel nieuwe betonvloer op de tweede verdieping is hier een grote, multifunctionele ruimte gerealiseerd voor schoolbijeenkomsten, voorstellingen en muziek- en bewegingsonderwijs.
Nieuwbouw
De bovenbouw is ondergebracht in de nieuwbouwvleugel. Hier domineren grote, open leerlandschappen die een visuele verbinding met de stad hebben. De grote vensters creëren zichtlijnen waardoor leerlingen verbonden kunnen zijn met de wereld om hen heen. Deze ruimtelijke overgang weerspiegelt, volgens de architecten en de school, tevens hun mentale en intellectuele ontwikkeling van beschutting naar openheid.
De nieuwbouw sluit qua materiaalgebruik en kleurstelling aan op het historische gebouw aan de Hansa Ring. Het nieuwe metselwerk is afgestemd op het zandsteen van de monumentale voorgevel. Zo grijpen de oudbouw en nieuwbouw in elkaar grijpen en vormen ze een samenhangend geheel. In de kopgevel van de nieuwbouw, bij de entree van het schoolplein, is verder een citaat van filosoof Hegel opgenomen. Dit kwam voort uit een prijsvraag onder de leerlingen. Het citaat 'Tegenspraak is de bron van alle beweging' vat de geest van het BAN-leerlandschap en het nieuwe Hansa Gymnasium treffend samen.
Trefwoorden
iaa
onderwijslandschap
renovatie
hansa gymnasium
keulen
iaa architecten
school
duitsland
Locatie
Best gelezen
1
Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik
woensdag, 11 november
2
Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven
woensdag, 11 november
3
Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau
dinsdag, 10 november
4
Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026
woensdag, 11 november
5
Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam
vrijdag, 13 november
Gerelateerde nieuwsberichten
Intentieovereenkomst houten wooncomplex voor ouderen in Amsterdam
18 februari 2025
Transformatie administratiegebouw vormt aftrap herontwikkeling Keuls industrieterrein
12 november
Nieuwe huisvesting IAA Architecten in herbestemde Melkhal
15 augustus 2023
Tweede fase herinrichting IJsselkade Zutphen afgerond
1 februari 2023
Uitkijktoren als een stalen slang
9 maart 2022
Nieuw centrumgebouw voor woonzorgpark Noordwijk
29 juli 2021
Nieuwe partners in IAA Architecten
25 juni 2019
Intentieovereenkomst houten wooncomplex voor ouderen in Amsterdam
18 februari 2025
Transformatie administratiegebouw vormt aftrap herontwikkeling Keuls industrieterrein
12 november
Nieuwe huisvesting IAA Architecten in herbestemde Melkhal
15 augustus 2023
Tweede fase herinrichting IJsselkade Zutphen afgerond
1 februari 2023
Uitkijktoren als een stalen slang
9 maart 2022
Nieuw centrumgebouw voor woonzorgpark Noordwijk
29 juli 2021
Nieuwe partners in IAA Architecten
25 juni 2019
Toon alles
Andere nieuwsberichten
Kabinet zet in op slim combineren functies en opgaven in nieuwe Nota Ruimte
Gisteren, 14:54
In de maandag gepresenteerde Nota Ruimte zet het kabinet in op het ‘slim’ combineren van functies bij de verschillende ruimtelijke opgaven. Ook worden er tien extra grootschalige woningbouwlocaties aangewezen.
Design Museum Den Bosch toont architectonische platenhoezen
Gisteren, 12:17
Op zaterdag 28 november start in Design Museum Den Bosch de tentoonstelling Plaat en Hoes. In de expositie zijn meer dan driehonderd platenhoezen te zien, waarop architectuur is ingezet om een wereld rond muziek te creëren.
Rietveldprijs 2026 toegekend aan Wisselspoor Blok 10
Gisteren, 10:26
Wisselspoor Blok 10 in Utrecht, naar van Arons en Gelauff architecten, is onderscheiden met de Rietveldprijs 2026. De Truus Schröderprijs voor goed opdrachtgeverschap ging naar Jebber/SSH voor Baobab.
Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam
13 november, 3:47
Op de Peperkliplocatie in Schiedam-Oost, waar nu nog een basisschool staat, komt een dubbel blok met onder meer 232 woningen. MoederscheimMoonen Architects en Orange Architects ontwerpen elk een deel van het Peperkwartier.
Versneld afscheid fossiel in eerste versie slottekst klimaattop
Gisteren, 16:07
Ook wordt erin herinnerd aan de eerdere afspraak om ‘een transitie weg van fossiele brandstoffen in energiesystemen’ te maken.
Boskalis-eigenaar HAL mag bouwconcern VolkerWessels overnemen
Gisteren, 15:28
Investeerder HAL mag bouwconcern VolkerWessels inlijven op voorwaarde dat verschillende bedrijfsonderdelen worden afgestoten.
Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026
13 november, 2:15
Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.
Tekort aan ruimte dreigt voor Gelderse bedrijven aan het water
13 november, 9:40
Movares stelt dat het beter beschermen en benutten van bestaande terreinen een eerste stap naar verbetering zou kunnen zijn.
Juridisch experts: investeringsverdragen remmen klimaatbeleid
12 november, 1:27
Internationale investeringsverdragen zitten klimaatbeleid in de Europese Unie te vaak dwars, vindt een groep van tientallen juridisch experts.
Komst Gelders Museum vrijwel rond, provincie trekt extra geld uit
12 november, 9:36
Het nieuw op te zetten Gelders Museum in Zutphen lijkt er definitief te komen.
Ga naar het nieuws-archief
0
0
0
0
Voor een optimale gebruikservaring plaatst Architectenweb functionele cookies. Wat de verschillende cookies precies doen leggen we uit in een
overzicht
. Cookies van social media kun je optioneel
aanzetten
.
Akkoord
Instellingen
Feedback
Feedback
Wij horen graag jouw feedback. Laat je reactie achter en eventueel jouw e-mail adres.
Reactie
Verstuur