‘Alexander Straub zet grote groep vakgenoten weg als niet-relevant’

10 oktober 2025, 10:05

Fijn dat Alexander Straub met een opiniestuk zijn stem laat horen als reactie op mijn verslag van het internationale congres ‘The Art of City Building: return to the Human Scale’! Ik ben ook voor een levendige architectuurpolemiek in Nederland. En jammer dat hij niet aanwezig was bij het internationale congres in Amsterdam: het was breed aangekondigd in diverse media, toegankelijk voor iedereen en goed bezocht door een diverse groep architecten, stedenbouwers, ontwikkelaars en studenten. Daar had hij mee kunnen doen in het debat over de stad, een gemiste kans.

Want helaas lees ik dat Straub de discussie over de Europese stad en stedenbouw, zoals die werd gevoerd op het congres, typeert als nostalgisch terugkijken waarbij de deelnemers zouden pleiten voor ‘historiserende architectuur’. Deze weergave klopt niet. Met zijn opiniestuk wordt de discussie over de stad - waar verschillende meningen een plek zouden moeten hebben - in de kiem gesmoord. Het stuk polariseert en probeert vakgenoten te generaliseren of hun mening uit te sluiten.

De groep sprekers op het congres bestond namelijk uit een bonte mix aan architecten, stedenbouwers en onderzoekers uit Italië, Duitsland, Groot-Brittannië en Nederland. Bezoekers waren Amsterdammers, studenten en ik herkende vakgenoten uit bureaus die zelf ook bouwen in de grote steden en meedoen in het architectuurdebat. Geen wereldvreemde ‘traditionalisten’ maar nieuwsgierige professionals die mee willen praten over de toekomst van de stad.

Er waren korte lezingen van bijvoorbeeld Vittorio Magnago Lampugnani en Silvia Malcovati, die spraken over typologieën van de stad, onderbouwd met eigen projecten, onderzoek en publicaties. Britse architecten, zoals Richard Lavington, lieten eigen projecten zien met eigentijdse gebouwen die vooral op een terughoudende en rationalistische wijze doorbouwen aan de stad. En een aantal sprekers deelde zijn ervaringen met actuele projecten in de stad.

Waar Straub over valt is dat het congres mede mogelijk werd gemaakt door de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad en INTBAU-NL, hij typeert ze als verbonden met ‘specifieke achtergronden, visies en ledengroepen’. Hij vindt dat ze best iets mogen vinden van erfgoed en traditionele vormen van bouwen maar je mag ze niet serieus nemen als het om iets complex gaat als de stad.

De werkelijkheid is dat er tijdens het congres, behoudens een korte bijdrage van de Fransman Courtois (schrijver en voorvechter van het New Urbanism), niet over stijl of esthetiek is gesproken maar veel meer over de achterliggende methodieken voor het stadsontwerp van de toekomst. Onderbouwd met analyse en kennis van het heden en verleden, dat wel inderdaad, maar dat heeft niets met historiserende architectuur te maken.

Straub zet daarmee een hele grote groep vakgenoten weg als niet-relevant: architecten die zich zouden beperken tot een esthetiek van nostalgie, makers van ‘geveltjesarchitectuur’. Dat maakt de deelnemers van het congres belachelijk en is schadelijk voor het debat. We kunnen juist heel veel leren van deze internationaal gewaardeerde architecten en stedenbouwers met vergelijkbare uitdagingen in het buitenland. Oordeel pas zelf als je de inhoud kent, alle bijdragen van het congres zijn onder dit stuk terug te kijken.

De wereld is niet links of rechts, modernistisch of historiserend, niet vooruitstrevend of nostalgisch, niet ethisch of esthetisch. De stad - en Amsterdam in het bijzonder - is complex en verdient een breed debat over hoe wij de nieuwbouwwijken vormgeven. Sluit geen groepen of meningen uit. Amsterdam is van iedereen, het architectuurdebat ook.
https://youtu.be/dXai5-CqVTA?si=iHdDDcQ5VaQtQ0W6

Trefwoorden

alexander pols alexander straub stedenbouw traditionalisme

1	Tentoonstelling in Het Noordbrabants Museum rond 50 jaar BPD Kunstcollectie dinsdag, 5 mei
2	Negentiende-eeuwse woningen in Feijenoord gered door er kluswoningen van te maken maandag, 4 mei
3	Uitkijkradartoren van RO&AD Architecten bereikt hoogste punt dinsdag, 5 mei
4	Maarten Baas klokt opnieuw in op Schiphol maandag, 4 mei
5	Symposium rond het ontwerp van scholen – standaardisatie versus maatwerk woensdag, 6 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

‘NDSM-werf en Buiksloterham zijn júíst inspirerende voorbeelden voor de stad van morgen’

3 oktober 2025

Column

Moeten we voor nieuwe stedelijke gebieden terug naar een traditionele stedenbouw?

30 september 2025

Andere nieuwsberichten

Jesse Darling creëert ‘landschap’ van restmateriaal in Oude Kerk van Amsterdam

2 uur geleden

Met de installatie ‘Godsworth’ heeft de bekende Britse kunstenaar het interieur van de Oude Kerk in Amsterdam op de schop genomen.

Amsterdam schrijft eerste tender uit voor gebouw Weespertrekvaart-Oost

Gisteren, 16:22

Het gaat om een woon-werkgebouw dat op de kavels 6 en 7 in het gebied wordt gerealiseerd. Het project omvat een mix van sociale huur-, middeldure huur- en koopwoningen, een collectieve daktuin en voorzieningen in de plint.

Woonhuis met groen geglazuurde gevelstenen voor Buiksloterham

Gisteren, 15:03

Op een beeldbepalende hoekkavel in de Amsterdamse wijk Buiksloterham heeft Jan Bochmann Architecten een opvallende eengezinswoning ontworpen. In overleg met de opdrachtgevers heeft het bureau alle gevels afgewerkt met groen geglazuurde gevelstenen.

‘Rotterdam, een veilige haven?’ is thema van Opbouwdagen 2026

Gisteren, 12:45

Van 15 tot en met 18 mei vindt weer het evenement de Opbouwdagen in Rotterdam plaats.

BAM denkt mee te profiteren van toenemende defensie-uitgaven

1 uur geleden

Bouwconcern BAM denkt mee te kunnen profiteren van de energietransitie en toenemende defensie-uitgaven van de overheid.

ABN AMRO: tweedeling koper en huurder op woningmarkt groeit

Vandaag, 11:30

Volgens deskundigen van de bank is wonen de laatste jaren over de gehele linie betaalbaarder geworden. Echter, vooral zittende huiseigenaren profiteren.

HDN: mensen vragen minder hypotheken aan door hogere rente

4 mei, 5:02

De gestegen hypotheekrente maakte zowel kopers als niet-kopers terughoudender.

Nieuwsuur: gifzones belemmeren woningbouw in zeker veertig gemeenten

4 mei, 10:37

De bouw van tienduizenden woningen in Nederland loopt vertraging op door regels rond zogeheten spuitvrije zones.

Verzet natuurorganisaties tegen stroomkabel via Schiermonnikoog

1 mei, 4:39

Negen natuurorganisaties maken zich grote zorgen over het plan om stroom van een nieuw windpark op de Noordzee via Schiermonnikoog aan land te brengen.