‘Alexander Straub zet grote groep vakgenoten weg als niet-relevant’

10 oktober 2025, 10:05

Fijn dat Alexander Straub met een opiniestuk zijn stem laat horen als reactie op mijn verslag van het internationale congres ‘The Art of City Building: return to the Human Scale’! Ik ben ook voor een levendige architectuurpolemiek in Nederland. En jammer dat hij niet aanwezig was bij het internationale congres in Amsterdam: het was breed aangekondigd in diverse media, toegankelijk voor iedereen en goed bezocht door een diverse groep architecten, stedenbouwers, ontwikkelaars en studenten. Daar had hij mee kunnen doen in het debat over de stad, een gemiste kans.

Want helaas lees ik dat Straub de discussie over de Europese stad en stedenbouw, zoals die werd gevoerd op het congres, typeert als nostalgisch terugkijken waarbij de deelnemers zouden pleiten voor ‘historiserende architectuur’. Deze weergave klopt niet. Met zijn opiniestuk wordt de discussie over de stad - waar verschillende meningen een plek zouden moeten hebben - in de kiem gesmoord. Het stuk polariseert en probeert vakgenoten te generaliseren of hun mening uit te sluiten.

De groep sprekers op het congres bestond namelijk uit een bonte mix aan architecten, stedenbouwers en onderzoekers uit Italië, Duitsland, Groot-Brittannië en Nederland. Bezoekers waren Amsterdammers, studenten en ik herkende vakgenoten uit bureaus die zelf ook bouwen in de grote steden en meedoen in het architectuurdebat. Geen wereldvreemde ‘traditionalisten’ maar nieuwsgierige professionals die mee willen praten over de toekomst van de stad.

Er waren korte lezingen van bijvoorbeeld Vittorio Magnago Lampugnani en Silvia Malcovati, die spraken over typologieën van de stad, onderbouwd met eigen projecten, onderzoek en publicaties. Britse architecten, zoals Richard Lavington, lieten eigen projecten zien met eigentijdse gebouwen die vooral op een terughoudende en rationalistische wijze doorbouwen aan de stad. En een aantal sprekers deelde zijn ervaringen met actuele projecten in de stad.

Waar Straub over valt is dat het congres mede mogelijk werd gemaakt door de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad en INTBAU-NL, hij typeert ze als verbonden met ‘specifieke achtergronden, visies en ledengroepen’. Hij vindt dat ze best iets mogen vinden van erfgoed en traditionele vormen van bouwen maar je mag ze niet serieus nemen als het om iets complex gaat als de stad.

De werkelijkheid is dat er tijdens het congres, behoudens een korte bijdrage van de Fransman Courtois (schrijver en voorvechter van het New Urbanism), niet over stijl of esthetiek is gesproken maar veel meer over de achterliggende methodieken voor het stadsontwerp van de toekomst. Onderbouwd met analyse en kennis van het heden en verleden, dat wel inderdaad, maar dat heeft niets met historiserende architectuur te maken.

Straub zet daarmee een hele grote groep vakgenoten weg als niet-relevant: architecten die zich zouden beperken tot een esthetiek van nostalgie, makers van ‘geveltjesarchitectuur’. Dat maakt de deelnemers van het congres belachelijk en is schadelijk voor het debat. We kunnen juist heel veel leren van deze internationaal gewaardeerde architecten en stedenbouwers met vergelijkbare uitdagingen in het buitenland. Oordeel pas zelf als je de inhoud kent, alle bijdragen van het congres zijn onder dit stuk terug te kijken.

De wereld is niet links of rechts, modernistisch of historiserend, niet vooruitstrevend of nostalgisch, niet ethisch of esthetisch. De stad - en Amsterdam in het bijzonder - is complex en verdient een breed debat over hoe wij de nieuwbouwwijken vormgeven. Sluit geen groepen of meningen uit. Amsterdam is van iedereen, het architectuurdebat ook.
https://youtu.be/dXai5-CqVTA?si=iHdDDcQ5VaQtQ0W6

Trefwoorden

alexander pols alexander straub stedenbouw traditionalisme

1	Internationaal hoofdkantoor Fugro naar ontwerp van cepezed voltooid woensdag, 12 augustus
2	Eerste woongebouw binnen gebiedsontwikkeling Brainpark Rotterdam voltooid maandag, 17 augustus
3	Bouwstart voor Anna Maria van Schurmangebouw bij Utrechtse Dom vrijdag, 14 augustus
4	Prestigieuze Duitse onderscheiding voor André Kempe en Oliver Thill woensdag, 12 augustus
5	De Playlist: Ard Hoksbergen geniet van gelaagdheid Boards of Canada donderdag, 13 augustus

Gerelateerde nieuwsberichten

‘NDSM-werf en Buiksloterham zijn júíst inspirerende voorbeelden voor de stad van morgen’

3 oktober 2025

Column

Moeten we voor nieuwe stedelijke gebieden terug naar een traditionele stedenbouw?

30 september 2025

Andere nieuwsberichten

Bedrijfsgebouw van hergebruikte materialen geïnspireerd door tempelcomplex

2 uur geleden

In Heerenveen is het nieuwe kantoor en bezoekerscentrum van afvalverwerkingsbedrijf Omrin geopend. Het door TWA architecten ontworpen gebouw is grotendeels gerealiseerd van gerecyclede materialen.

Eerste woongebouw binnen gebiedsontwikkeling Brainpark Rotterdam voltooid

Gisteren, 11:52

In Rotterdam is het eerste woongebouw binnen de gebiedsontwikkeling Brainpark opgeleverd. Canvas Living, naar een ontwerp van Kraaijvanger Architects, bestaat uit 614 woningen voor studenten, starters en jonge professionals.

De Playlist: Remco Wagenaar ziet jaren tachtig als muzikale overgangsperiode

Gisteren, 09:15

In de veertiende aflevering van onze zomerserie spreken we met Remco Wagenaar, ontwerper bij VdpArchitecten, die graag luistert naar muziek uit de jaren tachtig.

‘Regeneratieve Architectuur’ is thema van Architect@Work in Rotterdam

Gisteren, 09:00

Architect@Work vindt op woensdag 9 en donderdag 10 september plaats in Rotterdam Ahoy en staat dit jaar in het teken van ‘Regeneratieve Architectuur’.

Rapport over inclusief wonen gepresenteerd tijdens symposium

51 minuten geleden

Volgens de opstellers laat het rapport zien dat de veronderstelde meerkosten van toegankelijke woningbouw veel kleiner zijn dan vaak wordt aangenomen.