Alexander Pols

‘Alexander Straub zet grote groep vakgenoten weg als niet-relevant’

10 oktober 2025, 10:05

Fijn dat Alexander Straub met een opiniestuk zijn stem laat horen als reactie op mijn verslag van het internationale congres ‘The Art of City Building: return to the Human Scale’! Ik ben ook voor een levendige architectuurpolemiek in Nederland. En jammer dat hij niet aanwezig was bij het internationale congres in Amsterdam: het was breed aangekondigd in diverse media, toegankelijk voor iedereen en goed bezocht door een diverse groep architecten, stedenbouwers, ontwikkelaars en studenten. Daar had hij mee kunnen doen in het debat over de stad, een gemiste kans.

Want helaas lees ik dat Straub de discussie over de Europese stad en stedenbouw, zoals die werd gevoerd op het congres, typeert als nostalgisch terugkijken waarbij de deelnemers zouden pleiten voor ‘historiserende architectuur’. Deze weergave klopt niet. Met zijn opiniestuk wordt de discussie over de stad - waar verschillende meningen een plek zouden moeten hebben - in de kiem gesmoord. Het stuk polariseert en probeert vakgenoten te generaliseren of hun mening uit te sluiten.

De groep sprekers op het congres bestond namelijk uit een bonte mix aan architecten, stedenbouwers en onderzoekers uit Italië, Duitsland, Groot-Brittannië en Nederland. Bezoekers waren Amsterdammers, studenten en ik herkende vakgenoten uit bureaus die zelf ook bouwen in de grote steden en meedoen in het architectuurdebat. Geen wereldvreemde ‘traditionalisten’ maar nieuwsgierige professionals die mee willen praten over de toekomst van de stad.

Er waren korte lezingen van bijvoorbeeld Vittorio Magnago Lampugnani en Silvia Malcovati, die spraken over typologieën van de stad, onderbouwd met eigen projecten, onderzoek en publicaties. Britse architecten, zoals Richard Lavington, lieten eigen projecten zien met eigentijdse gebouwen die vooral op een terughoudende en rationalistische wijze doorbouwen aan de stad. En een aantal sprekers deelde zijn ervaringen met actuele projecten in de stad.

Waar Straub over valt is dat het congres mede mogelijk werd gemaakt door de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad en INTBAU-NL, hij typeert ze als verbonden met ‘specifieke achtergronden, visies en ledengroepen’. Hij vindt dat ze best iets mogen vinden van erfgoed en traditionele vormen van bouwen maar je mag ze niet serieus nemen als het om iets complex gaat als de stad.

De werkelijkheid is dat er tijdens het congres, behoudens een korte bijdrage van de Fransman Courtois (schrijver en voorvechter van het New Urbanism), niet over stijl of esthetiek is gesproken maar veel meer over de achterliggende methodieken voor het stadsontwerp van de toekomst. Onderbouwd met analyse en kennis van het heden en verleden, dat wel inderdaad, maar dat heeft niets met historiserende architectuur te maken.

Straub zet daarmee een hele grote groep vakgenoten weg als niet-relevant: architecten die zich zouden beperken tot een esthetiek van nostalgie, makers van ‘geveltjesarchitectuur’. Dat maakt de deelnemers van het congres belachelijk en is schadelijk voor het debat. We kunnen juist heel veel leren van deze internationaal gewaardeerde architecten en stedenbouwers met vergelijkbare uitdagingen in het buitenland. Oordeel pas zelf als je de inhoud kent, alle bijdragen van het congres zijn onder dit stuk terug te kijken.

De wereld is niet links of rechts, modernistisch of historiserend, niet vooruitstrevend of nostalgisch, niet ethisch of esthetisch. De stad - en Amsterdam in het bijzonder - is complex en verdient een breed debat over hoe wij de nieuwbouwwijken vormgeven. Sluit geen groepen of meningen uit. Amsterdam is van iedereen, het architectuurdebat ook.
https://youtu.be/dXai5-CqVTA?si=iHdDDcQ5VaQtQ0W6

Trefwoorden

alexander pols alexander straub stedenbouw traditionalisme

1	Provast kondigt bouwstart toren naast centraal station van Rotterdam aan dinsdag, 27 januari
2	Ontwerpers presenteren ruimtelijke visie voor renovatie en uitbreiding Paradiso maandag, 26 januari
3	Plegt-Vos realiseert legeringsgebouwen met duizend bedden voor Defensie vrijdag, 23 januari
4	Gebiedsambitiedocument voor Rotterdamse wijk Keilekwartier vastgesteld donderdag, 22 januari
5	Re:Born en Den Haag tekenen anterieure overeenkomst voor herontwikkeling Pier van Scheveningen maandag, 26 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

‘NDSM-werf en Buiksloterham zijn júíst inspirerende voorbeelden voor de stad van morgen’

3 oktober 2025

Column

Moeten we voor nieuwe stedelijke gebieden terug naar een traditionele stedenbouw?

30 september 2025

Andere nieuwsberichten

Voormalige tijdelijke rechtbank heeft nieuwe plek op universiteitscampus Enschede

Gisteren, 15:58

Het door cepezed ontworpen gebouw krijgt een tweede leven als ‘techbank’. Bij de heropbouw van het pand op de nieuwe locatie is 95 procent van de oorspronkelijke materialen hergebruikt.

Octavia Hill is een gebouw met verschillende verschijningsvormen

Gisteren, 13:47

In de nieuwe wijk Hyde Park in Hoofddorp is socialewoningbouwcomplex Octavia Hill opgeleverd. Het gebouw, dat is ontworpen door Studioninedots, ligt op een van de meest prominente plekken in de wijk.

Houten woongebouw met sociale huurwoningen in Tilburg klaar

Gisteren, 12:25

Aan de Noordhoekring in Tilburg is een grotendeels houten gebouw met 22 sociale huurwoningen opgeleverd. Het pand, dat is ontworpen door Buro013 Architecten, bestaat uit een droog gestapelde baktenen basement en een bovenbouw van hout.

Gortemaker Algra Feenstra ontwerpt nieuwe werkomgeving voor AI-startup

Gisteren, 10:50

Inrichting nieuw kantoor sluit aan bij profiel en identiteit van snelgroeiend bedrijf

Friesland en Waddeneilanden: verlaging dijknorm niet verantwoord

Gisteren, 14:35

Het kabinet wil de normen voor sommige dijken verlagen.

Kamer wil dat kabinet verbreding A27 bij Amelisweerd schrapt

Gisteren, 11:39

In plaats van het huidige plan wil de Kamer dat het kabinet het alternatief van de regio Utrecht omarmt.

EIB-directeur: bouw krijgt probleem als personeelstekort blijft

27 januari, 2:30

De geplande personeelsuitbreiding bij Defensie kan het de bouw nog lastiger maken, stelt Taco van Hoek

Frustratie Zeeland over uitblijven verbetering spoor naar Gent

27 januari, 11:57

De benodigde miljoenen voor het verbeteren van het goederenspoor tussen Gent en Terneuzen liggen al jaren klaar.

Nieuwe architect-partners bij RoosRos Architecten

27 januari, 11:03

Binnen RoosRos Architecten zijn Chi-Hang Chim en John Mol benoemd tot architect-partner. De benoeming past bij de groei en ontwikkeling van het bureau.