‘Alexander Straub zet grote groep vakgenoten weg als niet-relevant’

10 oktober 2025, 10:05

Fijn dat Alexander Straub met een opiniestuk zijn stem laat horen als reactie op mijn verslag van het internationale congres ‘The Art of City Building: return to the Human Scale’! Ik ben ook voor een levendige architectuurpolemiek in Nederland. En jammer dat hij niet aanwezig was bij het internationale congres in Amsterdam: het was breed aangekondigd in diverse media, toegankelijk voor iedereen en goed bezocht door een diverse groep architecten, stedenbouwers, ontwikkelaars en studenten. Daar had hij mee kunnen doen in het debat over de stad, een gemiste kans.

Want helaas lees ik dat Straub de discussie over de Europese stad en stedenbouw, zoals die werd gevoerd op het congres, typeert als nostalgisch terugkijken waarbij de deelnemers zouden pleiten voor ‘historiserende architectuur’. Deze weergave klopt niet. Met zijn opiniestuk wordt de discussie over de stad - waar verschillende meningen een plek zouden moeten hebben - in de kiem gesmoord. Het stuk polariseert en probeert vakgenoten te generaliseren of hun mening uit te sluiten.

De groep sprekers op het congres bestond namelijk uit een bonte mix aan architecten, stedenbouwers en onderzoekers uit Italië, Duitsland, Groot-Brittannië en Nederland. Bezoekers waren Amsterdammers, studenten en ik herkende vakgenoten uit bureaus die zelf ook bouwen in de grote steden en meedoen in het architectuurdebat. Geen wereldvreemde ‘traditionalisten’ maar nieuwsgierige professionals die mee willen praten over de toekomst van de stad.

Er waren korte lezingen van bijvoorbeeld Vittorio Magnago Lampugnani en Silvia Malcovati, die spraken over typologieën van de stad, onderbouwd met eigen projecten, onderzoek en publicaties. Britse architecten, zoals Richard Lavington, lieten eigen projecten zien met eigentijdse gebouwen die vooral op een terughoudende en rationalistische wijze doorbouwen aan de stad. En een aantal sprekers deelde zijn ervaringen met actuele projecten in de stad.

Waar Straub over valt is dat het congres mede mogelijk werd gemaakt door de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad en INTBAU-NL, hij typeert ze als verbonden met ‘specifieke achtergronden, visies en ledengroepen’. Hij vindt dat ze best iets mogen vinden van erfgoed en traditionele vormen van bouwen maar je mag ze niet serieus nemen als het om iets complex gaat als de stad.

De werkelijkheid is dat er tijdens het congres, behoudens een korte bijdrage van de Fransman Courtois (schrijver en voorvechter van het New Urbanism), niet over stijl of esthetiek is gesproken maar veel meer over de achterliggende methodieken voor het stadsontwerp van de toekomst. Onderbouwd met analyse en kennis van het heden en verleden, dat wel inderdaad, maar dat heeft niets met historiserende architectuur te maken.

Straub zet daarmee een hele grote groep vakgenoten weg als niet-relevant: architecten die zich zouden beperken tot een esthetiek van nostalgie, makers van ‘geveltjesarchitectuur’. Dat maakt de deelnemers van het congres belachelijk en is schadelijk voor het debat. We kunnen juist heel veel leren van deze internationaal gewaardeerde architecten en stedenbouwers met vergelijkbare uitdagingen in het buitenland. Oordeel pas zelf als je de inhoud kent, alle bijdragen van het congres zijn onder dit stuk terug te kijken.

De wereld is niet links of rechts, modernistisch of historiserend, niet vooruitstrevend of nostalgisch, niet ethisch of esthetisch. De stad - en Amsterdam in het bijzonder - is complex en verdient een breed debat over hoe wij de nieuwbouwwijken vormgeven. Sluit geen groepen of meningen uit. Amsterdam is van iedereen, het architectuurdebat ook.
https://youtu.be/dXai5-CqVTA?si=iHdDDcQ5VaQtQ0W6

Trefwoorden

alexander pols alexander straub stedenbouw traditionalisme

1	PSV presenteert plannen voor uitbreiding Philips Stadion vrijdag, 20 maart
2	Luxe appartementengebouw naast klooster Etten-Leur door Studio AAAN klaar donderdag, 19 maart
3	Houten Stelthuis van Woonpioniers is aardbevings- en klimaatbestendig woensdag, 18 maart
4	BureauVanEig verbetert uitstraling Haagse rijtjeswoningen bij verduurzaming dinsdag, 17 maart
5	De nieuwe kleren van de keizer dinsdag, 17 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

‘NDSM-werf en Buiksloterham zijn júíst inspirerende voorbeelden voor de stad van morgen’

3 oktober 2025

Column

Moeten we voor nieuwe stedelijke gebieden terug naar een traditionele stedenbouw?

30 september 2025

Andere nieuwsberichten

PSV presenteert plannen voor uitbreiding Philips Stadion

20 maart, 3:37

De Eindhovense club wil de capaciteit van zijn onderkomen opschroeven met maximaal 25.000 bezoekers. Om dit te bewerkstelligen, komt er een nieuwe schil rond het stadion waarin een derde ring is opgenomen.

Rijkswaterstaat staakt renovatie markante houten Krùsrak-brug in Sneek

20 maart, 11:32

Tijdens de renovatie werd duidelijk dat de constructieve veiligheid van de brug niet langer kan worden verzekerd, laat RWS weten. De uit 2008 stammende Krúsrak-brug over de rijksweg 7 is ontworpen door Onix en Archterbosch Architecten.

KAAN Architecten en De Zwarte Hond winnen tender voor Area 19 TU Eindhoven

20 maart, 10:35

De opdracht omvat het ontwerp van een nieuw onderzoeks- en onderwijsgebouw en de stedenbouwkundige ontwikkeling van een nieuw campusgebied.

Projecten gezocht voor vijfde Adriaan Dessingprijs

19 maart, 2:42

De tweejaarlijkse architectuurprijs vestigt de aandacht op bijzondere, gerealiseerde plannen in de Zuid-Hollandse gemeenten Westland en Midden-Delfland. Het kan gaan om nieuwbouw, restauratie of landschappelijke projecten.

Friesland brengt duizenden karakteristieke boerderijen in kaart

20 maart, 2:16

Door alle informatie over de voor het landschap kenmerkende gebouwen op één plek te brengen, moet het makkelijker worden om ze te behouden.

ING: bijna de helft van de huiseigenaren stelt verduurzaming uit

20 maart, 12:18

De meeste mensen vinden dat de overheid te weinig doet om dit te stimuleren.

Rekenkamer kraakt resultaten EU-innovatiefonds voor verduurzaming

20 maart, 9:25

Het Innovatiefonds van de Europese Unie levert veel minder resultaat op dan verwacht op het gebied van verduurzaming en innovatie.

Provincie schrapt beoogde locaties windturbines in Groene Hart

19 maart, 1:35

De provincie had twaalf plekken op het oog, maar dat leidde tot maatschappelijk en politiek verzet.

Staten Utrecht willen netcongestie versneld aanpakken

19 maart, 9:44

De fracties wezen op de noodzaak van het zo snel mogelijk realiseren van een hoogspanningsstation dat essentieel is voor het opsplitsen van het elektriciteitsnetwerk tussen de Flevopolder, Gelderland en Utrecht.