Masuistraat, hof, render, BETA en KADERSTUDIO

Masuistraat, render, BETA en KADERSTUDIO

Masuistraat, foto context, BETA en KADERSTUDIO

Masuistraat, gevelaanzicht, BETA en KADERSTUDIO

Masuistraat, axonometrie, BETA en KADERSTUDIO

Masuistraat, interieur fietsenkelder, ontwerp, BETA en KADERSTUDIO

Masuistraat, interieur, ontwerp, BETA en KADERSTUDIO

Masuistraat, diagram structuur, BETA en KADERSTUDIO

Masuistraat, plattegrond kelder, BETA en KADERSTUDIO

Masuistraat, plattegrond eerste verdieping, BETA en KADERSTUDIO

Masuistraat, plattegrond tweede verdieping, BETA en KADERSTUDIO

Masuistraat, plattegrond derde verdieping, BETA en KADERSTUDIO

Masuistraat, doorsnede, BETA en KADERSTUDIO

BETA en Kaderstudio gaan voormalige fabriek in Brussel ombouwen tot een intergenerationeel woongebouw

26 september 2025, 9:00

In de Brusselse Noordwijk gaan BETA en Kaderstudio een voormalige fabriek ombouwen tot een intergenerationeel woongebouw. OCMW en Bouwmeester Maître Architecte (BMA) selecteerden de architectencombinatie voor de opgave waar solidariteit en circulariteit samenkomen. Het bureau Bouwmeester Maître Architecte (BMA) en het OCMW, voluit het Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn van de Stad Brussel, kozen de inzending van BETA en Kaderstudio na een oproep aan ontwerpers.

Gemeenschapsvorming
De oproep kwam voort uit een analyse waaruit een noodzaak bleek om nieuwe, toegankelijke woningen te bouwen. In het bijzonder voor bepaalde, geïsoleerde bevolkingsgroepen, zoals ouderen en eenoudergezinnen. De opriep betrof een voorstel voor 11 intergenerationele woningen. De achterliggende gedachte is om ouderen een alternatief te bieden voor verzorgingstehuizen. Dit door hen te laten samenwonen met eenoudergezinnen met, bij voorkeur, moeders. De instanties hopen dat hiermee een impuls aan gemeenschapsvorming en het gevoel van solidariteit, gelijkheid, emancipatie en inclusie gegeven kan worden.

Maximaal hergebruik
In de onderbouwing door BMA bij het bekendmaken van de winnaars van de oproep ‘Masui. Intergenerationele solidariteit aan het Zennepark’ wordt het maximale hergebruik van de bestaande betonstructuur geprezen. Dit gebeurt door de fysieke en geometrische grenzen optimaal te benutten. Het ontwerp stelt volgens BMA compacte plattegronden voor en beperkt het aantal woningen tot tien. Dit maakt de toevoeging van slechts één houten verdieping mogelijk binnen een volumetrie van drie bouwlagen. Sloop wordt tot het strikt noodzakelijke beperkt. Ook wordt het behoud van de bakstenen muur geprezen. Die markeert de grens tussen het Zennepark en het perceel. Zo blijft een stille getuige van het industriële verleden zichtbaar. Verder wordt het gevonden evenwicht tussen private en gedeelde ruimten gewaardeerd. Dit geldt ook voor de geënsceneerde en aangename route door het gebouw die het gebruik van de collectieve ruimten stimuleert en de gezelligheid ervan versterkt.

Ombouw
Het project van BETA en Kaderstudio ligt op een hoekperceel aan de Masuistraat en de ingang van het Zennepark. Daar staat al een markant gebouw uit de jaren ‘60 met een bijzondere betonnen constructie. De functionele, robuuste en aanpasbare structuur is vergelijkbaar met die van andere industriële gebouwen in de wijk. Ooit deed het gebouw dienst als reparatiewerkplaats voor modeltreinen en, daarna, als garage. Het ontwerp van beide bureaus voorziet in een ombouw van de resterende structuur tot een duurzaam woongebouw dat ten dienste staat van de gewenste ‘intergenerationele solidariteit’. De sociale ambities reiken ook tot buiten het gebouw. Het project moet bijdragen aan een geëmancipeerde wijk en de binding tussen bewoners.

Radicaal behoud
De ontwerpstrategie van beide bureaus gaat uit van radicaal behoud. Alleen het stalen dak wordt verwijderd zodat het gebouw tot een hofje kan worden omgetoverd. Het betonskelet wordt zichtbaar en gebruikt als ruimtelijk, structurerend element in een grote ruimte waar collectieve functies samenkomen. Hier wordt een gevoel van vrijheid opgeroepen en worden bewoners uitgenodigd zich de ruimte eigen te maken. In deze ruimte bevindt zich een openbaar toegankelijke wasserette die wordt beheerd door de bewoners. De wasserette is goed zichtbaar vanuit de wijk en heeft een dubbelfunctie als stedelijke ontmoetingsruimte.

Gemeenschappelijk
In de kelderbak is een gemeenschappelijke ruimte voorzien. Deze bevindt zich onder de betonnen liggers maar heeft een dubbele hoogte en er valt (daardoor) veel daglicht binnen. De ruimte heeft een duidelijke relatie met het aangrenzende, groene hofje. Via een interne hellingbaan is de straat met het niveau van de tuin verbonden. Daarmee is ook de fietsenkelder te bereiken. In het hofje kunnen de bewoners terecht voor verkoeling, ontmoeting en verstilling. Dat kan gecombineerd worden met tuinieren. Een aantal nieuwe gaten in de bakstenen wand fungeren als visuele verbinding tussen openbaar en collectief. De bewoners kunnen het hofje en de gemeenschappelijke ruimte ook openstellen voor de buurt. Daarmee wordt het de plek waar de intergenerationele woongemeenschap met de buurt wordt verweven.

Het woonprogramma is verdeeld over twee bestaande en één nieuwe bouwlaag. De nieuwe tijdslaag is afleesbaar in de gevel. Daar wisselen verschillende baksteen texturen en gevelopeningen elkaar af. Centraal op elke verdieping bevindt zich een seniorenwoning die wordt geflankeerd door een drietal woningen voor eenoudergezinnen. Deze indeling en plattegrond moet bijdragen aan de beoogde interactie en sociale cohesie. Ook een kleine spiltrap verbindt de buren met elkaar en biedt daarnaast een verkorte route naar het groene hofje.

Noordwijk
Noordwijk is gelegen ten noorden van Brussel-Stad en wordt begrensd door fysieke barrières als het kanaal en de spoorinfrastructuur. In het resterende industriële weefsel van het 19e-eeuwse Brussel worden kleine pakhuizen afgewisseld met woningen. Veel gebouwen zijn in slechte staat. Mede hierdoor kampt de wijk met sociale uitdagingen. Er is weinig openbare ruimte en een groot tekort aan betaalbare en kwalitatieve woningen voor kwetsbare bevolkingsgroepen.

Tegelijk is de Noordwijk een fascinerend stukje Brussel, met bijzondere historische en ruimtelijke lagen. Door de nabijheid van het kanaal, de kronkelige rivier de Zenne en de eerste spoorweg op het Europese vasteland, kwam de wijk tot bloei. Na decennia van verval en achterstallig onderhoud probeert de stad Brussel de resterende, ruimtelijke kwaliteiten te gebruiken om een voorzichtige kentering in te zetten. Met een Wijkcontract wordt er strategisch geïnvesteerd door het Brussels Gewest. Zo is de drooggelegde bedding van de Zenne sinds enkele jaren omgevormd tot een openbaar park dat als een kralenketting van kwaliteit het stedelijk weefsel doorkruist. Het project aan de Masuistraat van BETA en Kaderstudio maakt hier nadrukkelijk onderdeel van uit.

Trefwoorden

kaderstudio ocmw brussel beta - office for architecture and the city bma

1	Koen van Velsen stopt met zijn bureau maandag, 19 januari
2	Masterplan voor Overvecht Centrum van PosadMaxwan zet in op meer verdichting, groen, levendigheid en inclusiviteit maandag, 19 januari
3	Bouw grootschalige ontwikkeling naast AFAS Live gaat van start dinsdag, 20 januari
4	Een écht gebouw, dat raakt dinsdag, 20 januari
5	Gebiedsambitiedocument voor Rotterdamse wijk Keilekwartier vastgesteld donderdag, 22 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

Kavel 2E Kenniskwartier, Zuidas: acht ontwerpen

8 mei 2024

Gouden A.A.P. 2018 voor Ru Paré Community en IJhal

12 april 2018

KAAN Architecten wint aanbesteding voor gebouw Europees parlement

29 september 2025

Gouden A.A.P. 2025 voor Nationaal Holocaustmuseum en Station Wildeman

11 juni 2025

Lisa De Visscher wordt nieuwe bouwmeester van Brussel

28 november 2025

Atelier Kempe Thill en Kaderstudio winnen competitie voor woningen in Elsene

9 november 2021

VAi viert jubileum Open Oproep met dubbelexpositie Vlaamse prijsvraagcultuur

10 november 2021

Door Gortemaker Algra Feenstra ontworpen Institut Roi Albert II in Brussel officieel geopend

7 oktober 2025

Toon alles

Gerelateerde projecten

Station Wildeman – transformatie school tot buurtcentrum

BETA

Andere nieuwsberichten

Groen licht voor nieuwbouw Theater Lampegiet in Veenendaal

Gisteren, 15:29

Het huidige gebouw wordt vervangen door een groter pand op dezelfde locatie. Het ontwerp is gemaakt door MVRDV, in samenwerking met Buro Happold.

CRa doet toekomstig kabinet twaalf aanbevelingen over woningcrisis

Gisteren, 14:14

Maak splitsen van woningen vergunningsvrij, kies voor een rechtvaardig grondbeleid en subsidieer nieuwe woon- en ontwikkelvormen zodat ze kunnen worden opgeschaald. Dat zijn enkele van de twaalf aanbevelingen die het CRa doet aan de nieuwe regering.

Voorlopig ontwerp van KRFT voor kindcentrum in Uithoorn gepresenteerd

Gisteren, 13:20

De gemeente Uithoorn selecteerde KRFT eerder als winnend ontwerpteam na een Europese aanbesteding

Plegt-Vos realiseert legeringsgebouwen met duizend bedden voor Defensie

Gisteren, 10:49

Bouwbedrijf Plegt-Vos gaat meerdere legeringsgebouwen met in totaal duizend bedden voor Defensie bouwen. Dit jaar wordt op Vliegbasis Leeuwarden gestart met het eerste, waarin plaats is voor zestig militairen.