Promotiebeeld 40 jaar architectuurwedstrijden

Deelexpositie 'Open Oproep. 20 jaar architectuur in publieke opdracht’

VAi viert jubileum Open Oproep met dubbelexpositie Vlaamse prijsvraagcultuur

10 november 2021, 14:44

Het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) viert het twintigjarig bestaan van de Open Oproep met een dubbeltentoonstelling over architectuurprijsvragen in Vlaanderen en Brussel. De tweeledige expositie, die op 27 november van start gaat in DeSingel in Antwerpen, voert nog verder terug dan het startpunt van de vermaarde Open Oproep en belicht de Vlaamse prijsvraagcultuur van de afgelopen veertig jaar.

De tentoonstelling 40 jaar architectuurwedstrijden is opgesplitst in de deelexposities ‘Coming of Age. Architectuurwedstrijden in Vlaanderen en Brussel’ en ‘Open Oproep. 20 jaar architectuur in publieke opdracht’. De exposities belichten de periode voor en na de introductie van de prijsvraagvorm Open Oproep in het jaar 2000.

Samen met het aantreden van de eerste Vlaams Bouwmeester in 1999 vormt de Open Oproep een kantelpunt in de Vlaamse prijsvraagcultuur. Voor het eerst was er een onafhankelijk orgaan dat publieke opdrachtgevers begeleidt om op een transparante manier en met internationaal bereik een ontwerpteam aan te stellen voor projecten. Tegelijkertijd waakte een jury over de architectonische kwaliteit. De Open Oproep is nog steeds een gevierde formule die sinds enkele jaren ook navolging heeft gekregen in Nederland.

Aan de hand van archiefmateriaal, getuigenissen en installaties (van Ester Goris, Malgorzata Maria Olchowska en Joris Kerremans – Louis Seynaeve – Toon Verdonck) maken bezoekers kennis met de oogt van twintig jaar publiek opdrachtgeverschap, meldt het VAi. Te zien is hoe de Open Oproep werkt, wat ruimtelijke kwaliteit binnen de verschillende Vlaamse contexten behelst en hoe publieke opdrachtgevers worden ondersteund in hun streven naar architectonische kwaliteit.

Prijsvraagcultuur vóór de Open Oproep
Voor het VAi, dat zelf in 2001 het levenslicht zag, vormt het twintigjarig bestaan van de Open Oproep tevens aanleiding om te onderzoeken hoe architectuurwedstrijden werden georganiseerd in de twee decennia vóór het bestaan van de procedure en wat ertoe heeft geleid om dit instrument te ontwikkelen.

Het archiefteam van het VAi deed een intensief onderzoek naar architectuurwedstrijden uit de jaren 1980-’90, aan de hand van architectuurtijdschriften uit die periode. Het resultaat is een enorme databank met een overzicht van alle gepubliceerde architectuurwedstrijden tussen 1980 en 2000. Daaruit werden tien representatieve cases geselecteerd, meldt het VAi.

“Er zitten bekende en minder bekende wedstrijden in de tentoonstelling. Usual suspects zijn Sea Trade Terminal, Hoog-Kortrijk en Stad aan de Stroom. Onder de verrassingen reken ik het Vlaams Administratief Centrum (VAC) in Hasselt, niet als icoon maar eerder als belangrijk scharnierproject in de totstandkoming van de Open Oproep-procedure. Transparantie en architecturale kwaliteit werden vanaf dan belangrijke criteria”, zegt Sofie De Caigny, directeur van het VAi en curator van de tentoonstelling.

Boeken
De dubbelexpositie is te bezoeken tot en met 17 april 2022. Ook zijn er bij beide deelexpositie boeken verschenen, namelijk Meer dan een wedstrijd - De Open Oproep in een veranderende bouwcultuur en Celebrating Public Architecture - Buildings from the Open Call in Flanders 2000–21.

Trefwoorden

open oproep belgië antwerpen prijsvraag vai brussel vlaams architectuurinstituut vlaanderen desingel

1	Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag vrijdag, 9 oktober
2	RAU presenteert schetsontwerp voor gemeentehuis Het Hogeland maandag, 12 oktober
3	Bijdrage van Benthem Crouwel Architects en West 8 aan Afsluitdijk voltooid vrijdag, 9 oktober
4	Opgeleverde Aurora-gebouw van Piet Zanstra tijdens ADE open voor publiek maandag, 12 oktober
5	Huib Koman herbouwt afgebrand recreatiehuisje op landgoed donderdag, 8 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

BETA en Kaderstudio gaan voormalige fabriek in Brussel ombouwen tot een intergenerationeel woongebouw

26 september 2025

Dennis Pohl nieuwe directeur Vlaams Architectuurinstituut

7 februari 2024

Directeur Sofie De Caigny vertrekt bij Vlaams Architectuurinstituut

27 oktober 2023

Video's: expositie en interview Marie-José Van Hee

20 januari 2023

Expositie over 'grande dame' van de Vlaamse architectuur in het VAi

28 oktober 2022

Vijftiende Architectuurboek Vlaanderen houdt vakgebied spiegel voor

13 oktober 2022

Glazen wand verbindt woontorens langs Antwerpse Ring

30 augustus 2022

Ontwerpers gezocht voor toekomstvisie en masterplan Zwalm

13 januari 2022

Boek: Toolbox Dorpse Architectuur

14 oktober 2021

Prijs Wivina Demeester 2021 toegekend aan vier projecten

8 oktober 2021

Projecten gevraagd voor nieuwe editie Architectuurboek Vlaanderen

12 augustus 2021

Christian Rapp nog eens vijf jaar stadsbouwmeester van Antwerpen

29 oktober 2020

Erik Wieërs aangesteld als Vlaams Bouwmeester

29 juni 2020

VAi presenteert veertiende editie Architectuurboek Vlaanderen

17 juni 2020

Vlaamse architectuur vertaald naar andere stedelijke contexten

21 januari 2020

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Rapport: bij optoppen moet je denken vanuit de doorsnede

Vandaag, 13:36

Meerlaagse woongebouwen uit de jaren 1960, ‘70 en ’80 bieden grote kansen voor optoppen, aanbouwen en ‘uitplinten’. Om dit goed aan te pakken, pleit Groothuijse de Boer in een rapport voor denken vanuit de doorsnede.

Diederendirrix presenteert definitief ontwerp renovatie Stadsschouwburg Nijmegen

Vandaag, 11:38

Diederendirrix heeft het definitief ontwerp voor de renovatie van de Stadsschouwburg Nijmegen gepresenteerd. Het rijksmonument wordt onder meer verduurzaamd, uitgebreid en beter verbonden met zijn omgeving.

MIX architectuur draagt met variatie aan woningen bij aan natuurinclusieve woonbuurt

Vandaag, 10:19

De diverse woningen liggen in de buurt Lents Buiten Oost, onderdeel van de Nijmeegse stadsuitbreiding De Waalsprong.

Nieuwe Instituut toont inzendingen finalisten Prix de Rome 2026

Gisteren, 11:58

Vanaf vrijdag 4 december zijn bij het Nieuwe Instituut in Rotterdam de inzendingen van de finalisten voor de Prix de Rome Architectuur 2026 te zien.

Expertisecentrum ondersteunt gemeenten bij realiseren woonruimte

Vandaag, 14:31

Maandag heeft minister Boekholt-O’Sullivan officieel het Nationaal Expertisecentrum Woningbouw officieel gelanceerd.

Rijk en provincies leggen honderd miljoen klaar voor natuurbeheer

Vandaag, 09:33

Extra geld uittrekken voor natuurbeheer moet er ook voor zorgen dat er sneller natuurvergunningen verleend kunnen worden.

RLi: handhaving moeilijker onder nieuwe Omgevingswet

Gisteren, 13:14

Toezicht op regels voor de omgeving is ingewikkelder geworden onder de Omgevingswet, die sinds bijna drie jaar veel van die regels bundelt.

Werelderfgoedcentrum Waddenzee dreigt failliet te gaan

Gisteren, 09:20

De problemen zijn ontstaan omdat de realisatie en ingebruikname van de nieuwe locatie, die opende in april 2025, ‘onverwachte kosten’ met zich meebrachten.