Aanzicht gemaal en het nieuwe tentoonstellingspaviljoen

Aanzicht nieuw tentoonstellingspaviljoen

Begane grond

Verdieping

Ontwerp voor de nog niet gerealiseerde verbindingsgang

Nieuw tentoonstellingspaviljoen Cruquius Museum officieel geopend

12 juni 2025, 11:19

Woensdag is het nieuwe tentoonstellingspaviljoen van Cruquius Museum officieel geopend. Het gebouw naar ontwerp van Braaksma & Roos Architectenbureau voegt zich in een ensemble met het monumentale gemaal en een theepaviljoen. Het ontwerp weerspiegelt het hoogteverschil in het landschap; op dijkniveau is de gevel gematerialiseerd in cortenstaal, terwijl de laag tussen land en water bestaat uit baksteen.

De langwerpige nieuwbouw bij het beroemde stoomgemaal in Cruquius huisvest de nieuwe museumentree, een extra expositieruimte, een auditorium annex filmzaal, een museumwinkel en een uitbreiding van de horeca. Het gebouw staat verdekt opgesteld achter het theepaviljoen en stelt zich qua uitstraling terughoudend op ten opzichte van het gemaal.

De museumroute volgt het hoogteverschil in het landschap; van het dijkniveau waar het gemaal zich bevindt naar het lagergelegen polderniveau met het nieuwe paviljoen. Via een glooiend grasveld dalen bezoekers af naar de entree. In een lichte, open foyer, die zicht biedt op het gemaal, bevinden zich de ticketbalie en de museumwinkel.

Flexibel canvas
In de tentoonstellingsruimte ontdekken bezoekers hoe de Haarlemmermeerpolder zich ontwikkelde na de droogmaking door onder meer stoomgemaal De Cruquius. De hoge en kolomvrije ruimte, met wanden en vloeren van beton, fungeert als een flexibel canvas voor de expositie. Technische voorzieningen, zoals het railsgrid aan het plafond en de stroompunten en vloerpotten voor verlichting, zijn integraal mee ontworpen en op ‘logische’ plekken geplaatst.

Naar ontwerp van Opera Amsterdam zijn op grote tafels verschillende thema’s uitgebeeld die samen, als een gigantische puzzel, de plattegrond de van Haarlemmermeer vormen. Aan het plafond boven de tafels illustreert een lint van ledlicht de contouren van de huidige gemeente. Kleurrijke projecties op de muren voegen met licht en geluid dynamiek toe aan de museumervaring.

Bezoekers wordt tijdens de tocht door het museum constant zicht geboden op het gemaal. Ook ervaren zij onderweg de ‘bodem’ van het vroegere meer, dat tussen 1848 en 1852 is drooggelegd.

Met zijn horizontale geleding weerspiegelt de gevel van het gebouw de horizontaliteit van het polderlandschap, terwijl de afwisseling tussen het klassieke baksteen en het moderne cortenstaal terugslaat op de ‘tweeslag’ van oud en nieuw land in de Haarlemmermeerpolder.

Verbindingsgang
In het oorspronkelijk ontwerp was het de bedoeling dat er een verbindingsgang en tunnel tussen het gemaal en net nieuwe paviljoen zou komen, maar daarvan is voorlopig afgezien. Het museum hoopt deze verbinding in de toekomst alsnog te realiseren, meldt Braaksma & Roos.

Trefwoorden

gemaal cruquius museum opera amsterdam cruquius braaksma & roos architectenbureau museum

1	2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij maandag, 29 december
2	2025 in tien columns door Joost Ector maandag, 29 december
3	2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland dinsdag, 30 december
4	2025 in tien columns door Marjolein van Eig dinsdag, 30 december
5	Architectenweb Awards 2025 – een terugblik woensdag, 31 december

Gerelateerde nieuwsberichten

Groen licht voor museumpaviljoen naast stoomgemaal De Cruquius

14 september 2022

Woonbuurt in het groen door studio Prototype

2 maart 2023

Woningbouwproject Binck City Park in Den Haag opgeleverd

2 juni 2025

Oude werkplaats Rotterdamse haven getransformeerd tot 'basecamp' logistiek bedrijf

30 oktober 2025

Eerste van vijf spoorbruggen bij Amsterdam Centraal gesloopt

14 augustus 2024

Drie nieuwe partners bij Braaksma & Roos Architectenbureau

29 februari 2024

Oude tabaksopslag in Binckhorst getransformeerd tot bedrijfsverzamelgebouw

13 oktober 2023

Braaksma & Roos renoveert eeuw oude veegpost in Scheveningen

21 juni 2023

Braaksma & Roos, Civic Architects en Arup mogen Stadstheater Arnhem vernieuwen

22 december 2022

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein

24 december 2025, 9:00

Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.

Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher

23 december 2025, 12:00

Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.

Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen

22 december 2025, 11:20

De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.

Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor

19 december 2025, 3:15

De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.

Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!

24 december 2025, 1:00

Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.

Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven

23 december 2025, 5:00

"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.

DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk

19 december 2025, 4:03

DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.