Planbureaus vinden afschaffen fossiele subsidies 'hersenkraker'

13 oktober 2023, 15:50

Het afschaffen van fossiele subsidies lijkt misschien een simpele kwestie, maar volgens het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) is helemaal niet zo eenvoudig vast te stellen of het altijd gunstig is voor de verduurzaming van het land. Ze noemen het in een rapport ‘eerder een hersenkraker dan een no-brainer’. De planbureaus pleiten ervoor om per regeling vooral te bekijken in hoeverre het klimaat en de energietransitie gebaat zijn bij afschaffing.

Fossiele subsidies zijn regelingen waarmee de overheid op een of andere manier het gebruik van fossiele brandstoffen stimuleert. Volgens een inventarisatie die het kabinet heeft laten opstellen, gaat het om 39,7 miljard tot 46,4 miljard euro per jaar. Dat zijn vooral belastingkortingen en -vrijstellingen.

Milieuorganisaties en actiegroep Extinction Rebellion pleiten al langer voor afschaffing van dit soort subsidies. De planbureaus houden het erop dat aanpassingen ‘zinvol’ zijn.

Onderliggende kernvraag
Volgens CPB en PBL gaat de discussie nu te veel over berekende totaalbedragen en ‘te weinig over de onderliggende kernvraag: ondersteunt afschaffing van regelingen de energietransitie en daarmee het klimaatbeleid?’ Om dat te bepalen, verleggen de onderzoekers hun blik van de totaalbedragen naar de klimaatschade die vervuilers veroorzaken - en de prijs daarvoor.

Als die prijs te laag is, ontstaat een ‘klimaatbeprijzingstekort’. Zulke tekorten zien de experts onder meer door belastingvrijstellingen op brandstof voor de scheep- en luchtvaart, kortingen voor de industrie en voor energiebedrijven die stroom opwekken met kolen en gas. "Aanpassing van deze regelingen is uit het perspectief van de energietransitie dus zinvol", vinden ze.

Gratis CO2-uitstootrechten
Ook het uitgeven van gratis CO2-uitstootrechten aan bedrijven maakt vervuilen goedkoper. Onderzoeker Herman Vollebergh (PLB) noemt het Europese systeem voor emissiehandel nu al ‘supereffectief’, maar zonder gratis rechten zou het nog ‘veel harder gaan’, zegt hij.

Soms kan afschaffing averechts werken. Zo wijzen de planbureaus op de relatief lage belasting op elektriciteit voor grootverbruikers. Zolang een deel van de stroom uit fossiele bronnen komt, kan dit fossiele subsidie worden genoemd. “Maar een forse verhoging van deze tarieven remt elektrificatie en werkt daarmee de energietransitie tegen”, leggen de onderzoekers uit. Terwijl het juist ‘essentieel voor de energietransitie’ is om meer processen op stroom te laten draaien.

Bron: ANP

Trefwoorden

fossiele brandstoffen energie cpb brandstof planbureau voor de leefomgeving energietransitie pbl centraal planbureau

1	Winnaars ideeënprijsvraag Alkmaars Kanaalschiereiland bekendgemaakt dinsdag, 27 oktober
2	De Maasbode biedt gestapelde woonbuurten in centrum van Rotterdam woensdag, 28 oktober
3	Universiteit Utrecht zoekt nieuwe bestemming voor loopbrug Mart van Schijndel maandag, 26 oktober
4	Vocus architecten wil stedenbouwkundige kwaliteit verbeteren met Utrechts woongebouw dinsdag, 27 oktober
5	Gemeentehuis van hout en hergebruikt materiaal voor Krimpenerwaard dinsdag, 27 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Energiecrisis zorgt voor veel meer zonnepanelen op daken

10 oktober 2023

VEH: huiseigenaren onnodig verplicht tot aanschaf warmtepomp

4 oktober 2023

Instituten: energietransitie in Europa moet versnellen

2 oktober 2023

PBL vreest honderden doden extra per jaar door klimaatverandering

14 mei 2024

Energie-Nederland wil aanvalsplan voor overvol stroomnet

20 september 2023

PBL: provincies zouden integralere plannen moeten maken op de langere termijn

28 mei 2024

Alliander: klachtenregen zonnestroom door overspannen stroomnet

7 augustus 2023

TNO pleit voor investering in woningverduurzaming lage inkomens

1 augustus 2023

CBS: steun voor kernenergie in Nederland neemt toe

28 november 2023

PwC: kosten stroom en gas zullen komende decennia flink stijgen

14 november 2023

Energietransitie moet sneller en rechtvaardig, adviseren experts

13 april 2023

Alliander: tienduizenden straten tot 2040 open om energiebehoefte

10 maart 2023

CDA: geef kolencentrales nieuw leven in energietransitie

29 maart 2023

Energie-Nederland tevreden over investeringsplannen netbeheerders

2 november 2023

Toon alles

Andere nieuwsberichten

BDG geïnspireerd door opzet dorp voor ontwerp internationale schakelklas Ter Apel

Vandaag, 15:18

In Ter Apel is een gebouw voor de internationale schakelklas Westermarke in gebruik genomen. Het complex biedt plek aan jongeren van twaalf tot achttien jaar, die vanuit verschillende landen hun weg proberen te vinden in het Nederlandse onderwijs.

Harvey Otten/XOOMlab en Ruimtemaken completeren met Kickstart transformatie bedrijventerrein tot woonwijk

Vandaag, 13:31

Met het project Kickstart wordt de transformatie van de Rijnhaven in Alphen aan den Rijn van een verlaten bedrijventerrein tot een bedrijvige woonwijk voltooid.

Gebiedsontwikkeling Westerpark West in Amsterdam voltooid

Vandaag, 12:11

Op de plek van een voormalig kantorencomplex van ING in de Brettenzone zijn vijftien gebouwen met in totaal 921 woningen gerealiseerd. De gebouwen zijn ontworpen door verschillende architecten, MVRDV is verantwoordelijk voor het masterplan.

Gouden Piramide 2026 naar renovatie De Nederlandsche Bank

Vandaag, 11:08

De rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap, waaraan een trofee en een geldbedrag van 75.000 euro zijn verbonden, werd donderdag uitgereikt door minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Elanor Boekvelt-O’Sullivan.