Planbureaus vinden afschaffen fossiele subsidies 'hersenkraker'

13 oktober 2023, 15:50

Het afschaffen van fossiele subsidies lijkt misschien een simpele kwestie, maar volgens het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) is helemaal niet zo eenvoudig vast te stellen of het altijd gunstig is voor de verduurzaming van het land. Ze noemen het in een rapport ‘eerder een hersenkraker dan een no-brainer’. De planbureaus pleiten ervoor om per regeling vooral te bekijken in hoeverre het klimaat en de energietransitie gebaat zijn bij afschaffing.

Fossiele subsidies zijn regelingen waarmee de overheid op een of andere manier het gebruik van fossiele brandstoffen stimuleert. Volgens een inventarisatie die het kabinet heeft laten opstellen, gaat het om 39,7 miljard tot 46,4 miljard euro per jaar. Dat zijn vooral belastingkortingen en -vrijstellingen.

Milieuorganisaties en actiegroep Extinction Rebellion pleiten al langer voor afschaffing van dit soort subsidies. De planbureaus houden het erop dat aanpassingen ‘zinvol’ zijn.

Onderliggende kernvraag
Volgens CPB en PBL gaat de discussie nu te veel over berekende totaalbedragen en ‘te weinig over de onderliggende kernvraag: ondersteunt afschaffing van regelingen de energietransitie en daarmee het klimaatbeleid?’ Om dat te bepalen, verleggen de onderzoekers hun blik van de totaalbedragen naar de klimaatschade die vervuilers veroorzaken - en de prijs daarvoor.

Als die prijs te laag is, ontstaat een ‘klimaatbeprijzingstekort’. Zulke tekorten zien de experts onder meer door belastingvrijstellingen op brandstof voor de scheep- en luchtvaart, kortingen voor de industrie en voor energiebedrijven die stroom opwekken met kolen en gas. "Aanpassing van deze regelingen is uit het perspectief van de energietransitie dus zinvol", vinden ze.

Gratis CO2-uitstootrechten
Ook het uitgeven van gratis CO2-uitstootrechten aan bedrijven maakt vervuilen goedkoper. Onderzoeker Herman Vollebergh (PLB) noemt het Europese systeem voor emissiehandel nu al ‘supereffectief’, maar zonder gratis rechten zou het nog ‘veel harder gaan’, zegt hij.

Soms kan afschaffing averechts werken. Zo wijzen de planbureaus op de relatief lage belasting op elektriciteit voor grootverbruikers. Zolang een deel van de stroom uit fossiele bronnen komt, kan dit fossiele subsidie worden genoemd. “Maar een forse verhoging van deze tarieven remt elektrificatie en werkt daarmee de energietransitie tegen”, leggen de onderzoekers uit. Terwijl het juist ‘essentieel voor de energietransitie’ is om meer processen op stroom te laten draaien.

Bron: ANP

Trefwoorden

fossiele brandstoffen energie cpb brandstof planbureau voor de leefomgeving energietransitie pbl centraal planbureau

1	Ontwerp voor eerste torens Rijnhaven in Rotterdam onthuld maandag, 7 september
2	Nominaties Kantoorgebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 9 september
3	Korteknie Stuhlmacher herbestemt, herorganiseert en verbindt Huis73 maandag, 7 september
4	V8 architects ontwerpt gebouw met sociale woningen in Max Euwe Kwartier maandag, 7 september
5	DP6 en De Unie Architecten ontwerpen Collectiecentrum Rotterdam woensdag, 9 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Energiecrisis zorgt voor veel meer zonnepanelen op daken

10 oktober 2023

VEH: huiseigenaren onnodig verplicht tot aanschaf warmtepomp

4 oktober 2023

Instituten: energietransitie in Europa moet versnellen

2 oktober 2023

PBL vreest honderden doden extra per jaar door klimaatverandering

14 mei 2024

Energie-Nederland wil aanvalsplan voor overvol stroomnet

20 september 2023

PBL: provincies zouden integralere plannen moeten maken op de langere termijn

28 mei 2024

Alliander: klachtenregen zonnestroom door overspannen stroomnet

7 augustus 2023

TNO pleit voor investering in woningverduurzaming lage inkomens

1 augustus 2023

CBS: steun voor kernenergie in Nederland neemt toe

28 november 2023

PwC: kosten stroom en gas zullen komende decennia flink stijgen

14 november 2023

Energietransitie moet sneller en rechtvaardig, adviseren experts

13 april 2023

Alliander: tienduizenden straten tot 2040 open om energiebehoefte

10 maart 2023

CDA: geef kolencentrales nieuw leven in energietransitie

29 maart 2023

Energie-Nederland tevreden over investeringsplannen netbeheerders

2 november 2023

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Architect Cor Kalfsbeek op 93-jarige leeftijd overleden

Gisteren, 10:00

Vanaf de start van zijn bureau in Borger (1967) en later vanuit zijn schuurwoning aan de Hooiweg in Paterswolde heeft hij een omvangrijk oeuvre gerealiseerd in Noord-Nederland.

Nieuwe expertengroep voor Vlaams Bouwmeester benoemd

11 september, 1:58

De komende vijf jaar zullen Sofie De Caigny, Joachim Declerck, Filip De Rynck en Sofie Verstraete het bouwmeesterschap van de vorig jaar aangetreden Veronique Claessens ondersteunen.

Mobiele speelinstallatie voor kinderen met en zonder beperking

11 september, 11:46

Op zaterdag 26 september opent op het Berlijnplein in Utrecht een mobiele speelinstallatie waar kinderen met en zonder beperking in kunnen spelen.

Woonwerkgebouw van Hoogte 2 Architecten in Arnhemse wijk Coehoorn is gereed

11 september, 9:30

Het gebouw werd ontworpen en gebouwd voor de CPO-groep Cohousing Arnhem.

Leefbaar Rotterdam: stel collectie Boijmans tijdelijk tentoon in Schielandshuis

11 september, 12:29

Museum Boijmans van Beuningen is sinds 2019 gesloten voor een renovatie en gaat niet voor 2030 weer open voor het publiek.

Houten kap van Torentje op Binnenhof bijna 480 jaar oud

11 september, 10:22

Het hout is afkomstig van bomen uit Zuid-Zweden die in de herfst van 1546 of de winter van 1546/’47 zijn gekapt.

Zorgen in Staten Utrecht over uitblijven geld voor Rijnenburglijn

10 september, 1:33

Meerdere partijen in de Provinciale Staten van Utrecht betwijfelen of het plan voor de bouw van 25.000 woningen in de polder Rijnenburg in de huidige vorm kan doorgaan.