Anatomiegebouw, Utrecht

Anatomiegebouw, interieur appartementen

Anatomiegebouw souterrain

Anatomiegebouw begane grond

Anatomiegebouw begane grond entresol

Anatomiegebouw 1e verdieping

Anatomiegebouw dwarsdoorsnede

Anatomiegebouw langsdoorsnede

Met restauratie en transformatie door Marcel Martensen herleeft Anatomiegebouw

23 mei 2019, 13:29

Na een omvangrijke restauratie en transformatie heeft het markante Anatomiegebouw in Utrecht voor een groot deel zijn oorspronkelijke functie en glorie terug. Marcel Martensen Architect heeft bovendien een woonfunctie ingepast op plekken waar het gebouw zich daarvoor leende.

Het imposante Anatomiegebouw in Utrecht is in 1921 opgeleverd als onderdeel van de Rijks Veeartsenijschool. Het gebouw is door Joseph Crouwel – tevens bekend als architect van het Hoofdpostkantoor aan de Neude en de Kliniek voor Kleine Huisdieren aan de Dekhuyzenstraat in Utrecht – ontworpen in de stijl van de Amsterdamse School.

Zowel het exterieur als het interieur is gedecoreerd met tufstenen dierenkoppen van de hand van beeldhouwer H.A. van den Eijnde. De ruimten in het gebouw zijn gegroepeerd rondom een twee verdiepingen hoge centrale hal met een rondbogig glas-in-looddak.

Het anatomisch theater en de snijzaal zijn ondergebracht in een halfronde uitbouw op het noorden. Hier heersen de juiste licht- en temperatuurcondities voor het werken met kadavers. Het gebouw blijft als Veterinair Anatomisch Instituut in gebruik tot 1988, wanneer de Faculteit Diergeneeskunde naar De Uithof verhuist.

Oorspronkelijke functie
Het gebouw werd vervolgens voor verschillende doeleinden gebruikt, maar raakte bouwkundig in verval, vertelt architect Marcel Martensen. In opdracht van AST Beheer werkt zijn bureau van 2015 tot en met 2018 aan het herstel, samen met “bevlogen bouwers”, aldus Martensen.

Na de restauratie heeft een groot deel van het gebouw zijn oorspronkelijke educatieve functie terug als plek voor scholing, nascholing, workshops en trainingen. De centrale hal functioneert weer als hart van het gebouw en het anatomisch theater en de snijzaal herleven met moderne middelen, legt Martensen uit.

Naadloze aansluiting
Marcel Martensen Architect heeft zoveel mogelijk de oude structuur en materialen teruggebracht. Het glas-in-lood, een groot deel van de bakstenen en de houtconstructie zijn hersteld. Elementen die aan de historische functie herinneren zijn gerestaureerd en hebben een prominente plek in het gebouw gekregen. Veel aandacht is bijvoorbeeld ook besteed aan de restauratie van de dierkoppen.

Nieuwe toevoegingen, zoals de natuurstenen balie in de entreehal en andere maatwerkmeubels, zijn naadloos in de bestaande architectuur gevoegd. Met het oog op de nascholingsactiviteiten is in het souterrain van het Anatomiegebouw een restaurant gerealiseerd.

Woonruimte ingepast
Met tien appartementen is ook een nieuwe functie in het gebouw ingepast. De woonruimten zijn gerealiseerd in delen van het gebouw die zich daar goed voor lenen.

“In de nieuwe hoedanigheid is het Anatomiegebouw een eerbetoon aan de bijzondere band die de diergeneeskunde en de stad Utrecht met elkaar hebben”, zegt Martensen. De zorgvuldige restauratie en gedeeltelijke transformatie is ook een eerbetoon aan de architectuur van Joseph Crouwel.

Het gebouw is opgenomen in het Jaarboek Architectuur in Nederland 2018-2019.

Trefwoorden

transformatie amsterdamse school utrecht anatomiegebouw restauratie joseph crouwel marcel martensen architect

1	Nominaties Publiek gebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 7 oktober
2	Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag vrijdag, 9 oktober
3	Combinatie met M3H en NRL wint tender voor woontorens Apeldoorn woensdag, 7 oktober
4	Bijdrage van Benthem Crouwel Architects en West 8 aan Afsluitdijk voltooid vrijdag, 9 oktober
5	RAU presenteert schetsontwerp voor gemeentehuis Het Hogeland maandag, 12 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Bouwkundige restauratie Pieter Teylers Huis in Haarlem afgerond (met video)

8 maart 2021

Pilot met buitengevelisolatie Amsterdamse School-gebouw

13 maart 2024

Gerestaureerd postkantoor in Het Schip heropent in september

17 augustus 2020

Restauratie Koepelkathedraal Haarlem wint Europa Nostra Award

21 mei 2019

Verbouwd stadhuis Utrecht officieel heropend

14 mei 2019

Tilburgse LocHal is ruimtelijke ontmoetings- en werkplek

21 januari 2019

Rijnboutt herstelt voormalig C&A-pand Utrecht in oude luister

5 september 2018

Monumentale gevel Museum De Lakenhal weer volop zichtbaar

1 mei 2018

Amstelhotel in oude luister hersteld

23 maart 2018

Restauratie Nieuwe Kerk in Delft door Van Hoogevest na vijf jaar voltooid

10 november 2017

Vernieuwd kapelinterieur met kunstwerk Claudy Jongstra

2 oktober 2017

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Nieuwe Instituut toont inzendingen finalisten Prix de Rome 2026

Vandaag, 11:58

Vanaf vrijdag 4 december zijn bij het Nieuwe Instituut in Rotterdam de inzendingen van de finalisten voor de Prix de Rome Architectuur 2026 te zien.

Van de Ven, Nudus en Buro Sant en Co ontwerpen 265 woningen in Vliertpoort Den Bosch

Vandaag, 10:54

De combinatie Van de Ven Bouw en Ontwikkeling, Nudus en Buro Sant en Co heeft de tender voor Vliertpoort-Zuidoost in ’s-Hertogenbosch gewonnen. Het plan SamenStad behelst 265 woningen in verschillende prijsklassen.

Renovatie stadhuis Gouda krijgt eretitel Meesterrestauratie 2027

Gisteren, 16:22

De vakjury waardeert het project als een uitzonderlijk en compleet restauratieproject, waarin historisch onderzoek, ambachtelijk vakmanschap, verduurzaming en hedendaags gebruik op overtuigende wijze zijn verbonden.

Opgeleverde Aurora-gebouw van Piet Zanstra tijdens ADE open voor publiek

Gisteren, 14:35

Het monumentale kantoorgebouw wordt gedurende het dans event tijdelijk gebruikt als podium voor radio, kunst en sport.

RLi: handhaving moeilijker onder nieuwe Omgevingswet

Vandaag, 13:14

Toezicht op regels voor de omgeving is ingewikkelder geworden onder de Omgevingswet, die sinds bijna drie jaar veel van die regels bundelt.

Werelderfgoedcentrum Waddenzee dreigt failliet te gaan

Vandaag, 09:20

De problemen zijn ontstaan omdat de realisatie en ingebruikname van de nieuwe locatie, die opende in april 2025, ‘onverwachte kosten’ met zich meebrachten.

Huurprijzen vrije sector weer gestegen na daling kwartaal eerder

Gisteren, 15:31

De huurprijzen in de vrije sector zijn in het derde kwartaal van 2026 met zo'n twee procent gestegen ten opzichte van een kwartaal eerder.

DNB-president roept opnieuw op tot afschaffen hypotheekrenteaftrek

Gisteren, 09:54

Ook nu de woningmarkt een afkoeling laat zien, is het verstandig om de hypotheekrenteaftrek af te schaffen, stelt Olaf Sleijpen.

Zuid-Holland slaat alarm: tekort aan sociale huurwoningen groeit

9 oktober, 4:14

Hoewel bijna de helft van de Zuid-Hollanders qua inkomen in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, heeft de provincie verhoudingsgewijs steeds minder van zulke huizen.